کلانشهر:بر اساس آخرین داده‌های منتشر شده از بانک جهانی، نرخ بیکاری اقتصاد ایران در سال 2021 حدود 11.5 درصد بوده است، به بیان دیگر بالغ بر 11 درصد کسانی که در سال گذشته میلادی در کشور جویای شغل بوده‌اند، توانسته‌اند برای خود شغلی دست و پا کنند. این در حالیست که نرخ بیکاری کشور در پاییز سال گذشته که تقریبا با پایان سال 2021 همزمان است، 8.9 درصد ار سوی مرکز آمار ایران اعلام شده است. بر مبنای این اعداد نرخ بیکاری محاسبه شده از سوی بانک جهانی 2.6 درصد بالاتر از نرخ محاسبه شده در داخل کشور است.

آنچه ار آمار‌های بانک جهانی بر می‌آید نرخ بیکاری در سال گذشته کاهش یافته و از 12.2 درصد در 2020 که سال آغاز اپیدمی کرونا محسوب می‌شود به عدد فعلی 11.5 درصد در سال 2021 رسیده است. همچنین در سال 2019 یعنی سال قبل کرونا نرخ بیکاری 10.7 درصد برآورد شده که با شروع این بیماری بیکاری افزایش قابل توجهی را تجربه کرده است. بر اساس آمار‌های منتشر شده نرخ بیکاری توسط مرکز آمار بیشترین میزان افزایش بیکاری در بخش خدمات بوده، چراکه چنین بحران هایی اولین و شدیدترین صدمات را به بخش خدمات وارد می‌کنند.

داده‌های بانک جهانی نشان می‌دهد بیشترین نرخ بیکاری در اقتصاد کشور از سال 2000 تا کنون در سال 2010 بوده است، نرخ بیکاری در این سال 13.7 درصد برآورد شده است. پایین‌ترین نرخ نیز در همین بازه زمانی در سال 2004 با بیکاری 10.3 درصد بوده است. به بیان دیگر در 21 سال گذشته هیچگاه نرخ بیکاری در ایران پایین‌تر از 10 درصد نبوده است. البته لازم به ذکر است داده‌های داخلی در سال‌های پیشین هم تا حدودی زیادی این موضوع را تایید می‌کند و اختلاف‌های به وجود آمده با بانک جهانی بیشتر در چند سال اخیر که نرخ بیکاری مرکز آمار روند نزولی به خود گرفته به وجود آمده است. در ادامه گزارش به آخرین آمار منتشر شده بیکاری از مرکز آمار در بهار 1401 پرداخته شده است.

رابطه نرخ بیکاری و مشارکت اقتصادی

به جمعیت حاضر در سن کار که مایل به کار کردن هستند یا به عبارت دقیق‌تر در چند هفته گذشته جویای شغل بوده‌اند نسبت به کل جمعیت کار، نرخ مشارکت اقتصادی اقتصادی می‌گویند، افراد حاضر در این جمعیت می‌توانند بیکار یا شاغل باشند، مهم تمایل به کار کردن است. به نسبتی از جمعیت فعال اقتصادی که نتوانسته‌اند شغلی پیدا کنند، نرخ بیکاری گفته می‌شود. پس بر این اساس نرخ بیکاری بر مبنای کل جمعیت بیکار محاسبه نمی‌شود، بلکه کسانی که جویای یافتن شغل هستند مورد محاسبه قرار می‌گیرند. به عنوان مثال کسی که یکسال پیش دنبال شغل بوده ولی به علت نا امیدی از یافتن شغل، دیگر دنبال آن نیست، جز جمعیت بیکار محسوب نمی‌شود و در نرخ بیکاری نیز گنجانده نمی‌شود. نرخ بیکاری و نرخ مشارکت اقتصادی ار مهم‌ترین شاخص‌ها در اقتصاد کلان محسوب می‌شوند که بررسی روند آن‌ها می‌توان اطلاعات ارزشمندی را از سایر متغیر‌های اقتصادی نیز به ما دهد.

افزایش نرخ بیکاری

نرخ بیکاری در بهار امسال 9.2 درصد برآورد شده است، به عبارت دیگر در بهار امسال حدود 9 درصد از کسانی که متقاضی کار بوده‌اند نتوانسته شغلی پیدا کنند. این در حالیست که نرخ بیکاری در بهار سال 1400 حدود 8.8 درصد بوده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد جمعیت بیکار کشور در بهار امسال نسبت به بهار سال گذشته حدود 108 هزار نفر افزایش یافته است.

افزایش نرخ بیکاری در حالی رخ داده است که نرخ مشارکت اقتصادی نیز در بهاز 1401 نسبت به بهار سال گذشته کاهش یافته است، نرخ مشارکت از 41.4 به 40.9 درصد رسیده است. به بیان ساده‌تر نسبتی از جمعیت حاضر در سن کار که متقاضی و مایل به کار کردن هستن در بهار امسال کاهش یافته است. در اقتصاد کلان هر زمان که کاهش نرخ مشارکت اقتصادی با افزایش نرخ بیکاری با هم رخ دهد، به یقین می‌توان گفت که وضعیت بازار کار کاهش یافته است.