کلانشهر:با گذشت بیش از ۱۸ ساعت از پخش تصاویر ساختارشکنانه از تلویزیون در یک بخشخبری که با لوگوی یک گروه هکری منتشر شد، هنوز هیچ موضع گیری رسمی از رسانه ملی روی آنتن نرفته و آنها نسبت به آنچه برای شان رخ داده سکوت کرده‌اند. بسیاری البته با گرفتن ایرادهای فنی و بررسی زوایا و قاب تصویر و نوع سوئیچهای تلویزیون می‌گویند آنچه رخ داده یک حمله هکری نیست و یک خراب کاری داخلی است اما رسانه ملی بدون اظهارنظر رسمی، از یک حمله هکری خبر می‌دهد.

به نقل از یک منبع آگاه در رسانه ملی از این گفته که آنها از طریق پلی آوت شبکه خبر هک شدند:«بررسی‌های اولیهنشان می‌دهد پخش فایل آلوده در اخبار ساعت ۲۱ روز شنبه ناشی از هک پلی‌اوت شبکه خبر بوده است. پشت صحنهبرخی خبرسازی‌ها و شایعات منتشرشده و اکانت‌های سازمانی، برخی گروه‌ها و جریان‌ها هستند که تضعیف مدیریتسازمان صداوسیما را دنبال می‌کنند.»

او با اعلام اینکه بعد از هک ۷ بهمن ۱۴۰۰ هیچ کدام از نهادهای مسئول حتی یک ریال نیز به امن‌سازی شبکه سازمانکمک نکردند، گفت: «بررسی‌های فارنزیک هک سال گذشته مشخص کرد مهاجم از خردادماه ۱۴۰۰ در شبکه سازمانحضور داشته و فرایند امن‌سازی شبکه‌های سیما موفق بوده است؛ اما شبکه خبر به واسطه ماهیت خبری خوددسترسی‌های ویژه‌ای داشته که بعد از رخداد اخیر در حال امن‌سازی است.»

اما پلی آوت شبکه خبر چه بوده که ارتباط زنده با اینترنت ماهواره‌ای داشته است؟

با یک سرچ ساده گوگلی هر مخاطبی می‌تواند دریابد آنچه درباره پلی آوت گفته شده، کدام تکنولوژی فنی است و کارایی آن چیست؟

یک سرور مجازی آنلاین گران قیمت، این احتمالا این طور که این مقام آگاه به ایرنا گفته پاشنه آشیل شبکه خبر بوده است. البته اگر گفته‌های مقام آگاه درست بوده باشد.

پلی اوت در واقع یک سرور قدرتمند است که بر آن اپلیکیشن‌های گران قیمتی نصب شده. از طریق ارتباط پرسرعت راه دور، مدیران و مسئولان شبکه‌ها به این سرور‌ها متصل می‌شوند و خروجی‌های با کیفیت از ویدئو‌های ساختهشده شبکه خودشان را روی آن اصطلاحا Upload می‌کنند. سپس این سرور‌ها را طوری تنظیم می‌کنند و چیدمانشانرا طوری می‌چینند که برنامه‌های مد نظر آن‌ها در ساعاتی که مشخص شده است پخش شوند. استریم‌های پخش هایزنده اینترنتی تلوبیون اکثرا از این قابلیت استفاده می‌کنند.این سرور‌ها با لینک‌های زمینی یا هوایی پر سرعت به پروایدرهای ماهواره‌ای متصل می‌شوند و پروایدر‌ها تصاویر خروجی این سرور‌ها را بر روی ماهواره‌ها می‌فرستند. پلی اوتها می‌توانند به دو شکل باشند:

۱) پلی اوت هایی که صرفا هاست هستند: پلی اوت هایی هستند که صرفا فایل‌های ویدئویی روی آن‌ها آپلود می‌شود وپشت سر هم طبق برنامه ریزی خاص پخش می‌شوند. شیوه‌ای که بسیاری از بسترهای پخش اینترنتی چون وی او دی‌ها از آن بهره می‌گیرند.

۲) پلی اوت هایی که امکان پخش زنده دارند: برخی سرور‌های قدرتمند، مانند سرور شبکه‌های. بزرگ دنیا این امکان را دارند که علاوه بر چیدمان ویدئو‌ها، در ساعاتی از روز که بخواهند توسط دستگاه‌های encoder و decoder‌ای که به آن‌ها متصل می‌شود، تصویر را به صورت زنده از مبدا بگیرند و به مقصد (که همان ماهواره است) برسانند. این پلی اوت‌ها عموما گران‌تر هستند و تقریبا در اختیار هر شبکه‌ای قرار نمی‌گیرد.

اگرچه تلویزیون این امکان را دارد ولی از دیرباز مدل پخش و چینش برنامه‌های کنداکتور در رسانه ملی، مدل پخش بر اساس نسخه رسیده پلمپ شده از پخش بوده است که موارد بازبینی را طی کرده است.

بعد از اتفاقات یک سال اخیر و البته تهدیدهای روزهای گذشته هم این روال احتمالا با دقت بیشتری پیگیری می‌شده است و بخصوص پس تهدیدهای روزهای اخیر، این روند باید با وسواس بیشتری پیگیری می‌شده است. آن هم در معاونت سیاسی سیما.

در شرایطی که به دلیل پخش منطقه‌ای و استفاده از ماهواره‌های زمینی و نوع دستی چینش کنداکتور، بسیاری از کارشناسان احتمال هک را بعید دانسته‌اند اما جملات امروز منبع آگاه صدا و سیما به ایرنا و تاکید بر هک پلی آوت این شبکه، بر ابهامات افزوده شده است. اینکه چطور تهدیدات اخیر نادیده گرفته شده‌اند؟

و البته همچنان این پرسش از رسانه ملی که تمام اتفاق رخ داده را در عدم هزینه نهادهای مسئول دیگر برای ایمن سازی شبکه خلاصه کرده باقی ست که چرا به جای موضع گیری غیر رسمی، توضیحات رسمی در باره این اتفاق نمی‌دهد؟

اینکه چرا تشریح نمی‌کند در اتفاقات رخ داده مشابه قبلی چه کارهایی برای ایمن سازی انجام داده و چه واکنش‌های فنی و عملی داشته است تا چنین اتفاقی در یک بخش مهم خبری رخ ندهد؟