کلانشهر: حسن بهشتی پور، کارشناس مسائل بین المللی با تأکید بر اینکه مسأله «حقوق بشر» حساس‌تر و مهم‌تر از پرونده سازی هسته‌ای است به جماران گفت: با مدیریت بحران در داخل کشور مانع از این شویم که دیگران برای مداخله توجیه پیدا کنند. اینها دارند علیه ایران پرونده سازی می‌کنند تا بتوانند مداخله در ایران را نزد افکار عمومی دنیا توجیه کنند؛ و چه در بخش دولت و چه در بخش روشنفکران و دلسوزان همه باید به این فکر کنیم که مشکل ایران باید توسط ایرانی حل شود و ایرانی‌ها بهتر از هرکسی می‌توانند مشکلات خودشان را حل کنند.

مشروح گفت و گوی جماران با حسن بهشتی پور را در ادامه می‌خوانید:

سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در نشست خبری اخیر خود تأکید کرد که جمهوری اسلامی با کمیته حقیقت یابی که پس از قطعنامه شورای حقوق بشر برای تحقیق در مورد اتفاقات کشورمان تشکیل شده همکاری نمی‌کند. این امر چه اثر وضعی برای ما خواهد داشت؟

استناد ایران به «حق حاکمیت ملی» است و اینکه کشورها در امور داخلی خودشان آزاد هستند و نباید اجازه بدهند کشورهای دیگر مداخله کنند. اما علی رغم اینکه اصل 51 و 52 منشور سازمان ملل بر حق حاکمیت ملی کشورها تصریح دارد، به خصوص بعد از دهه 90 میلادی که آمریکایی‌ها یک فضای جدید بین المللی به وجود آوردند، عملا بحث حاکمیت ملی در نظام بین الملل نادیده گرفته شد و هرکدام از جنگ‌های منطقه توجیهات خاص خودش را داشت.

در خصوص ایران از مرداد سال 1381 عملا پرونده سازی هسته‌ای را داریم که الآن 20 سال است ادامه پیدا کرده و دارند به این بهانه فشار می  آورند. سال 1381 در نیویورک یک کنفرانس بین المللی برگزار شد و منافقین آنجا مطرح کردند که ایران تأسیسات هسته‌ای دارد که اعلام نکرده و بعد آژانس بازدید کرد و در واقع از همان زمان شروع به پرونده سازی علیه ایران کردند؛ و اطلاعات آن را هم اسرائیلی‌ها و آمریکایی‌ها در اختیار منافقین گذاشته بودند.

مسأله «حقوق بشر» حساس‌تر و مهم‌تر از پرونده سازی هسته‌ای است

اما مسأله «حقوق بشر» حساس‌تر و مهم‌تر از پرونده سازی هسته‌ای است. چون در پرونده سازی هسته‌ای تا حدودی یک همذات پنداری بین المللی برای ایران به وجود آمده بود؛ به خصوص بعد از برجام که ایران برجام را اجرا کرد و این آمریکایی‌ها بودند که از آن خارج شدند. اما حقوق بشر موضوعی است که حتی دوستان ایران هم در سطح بین المللی دچار مشکل شده‌اند. یعنی افرادی که همیشه صحبت می‌کردند، کنفرانس مطبوعاتی می‌گذاشتند و یا با مجلات و شبکه‌های مختلف مصاحبه و از سیاست هسته‌ای ایران در برابر فشارهای آمریکا می‌کردند، جبهه مخالف ایران شده‌اند.

درست است که ایران می‌گوید کشورها با فرهنگ عمومی خودشان سنجیده می‌شوند اما در سطح بین المللی حقوق بشر یک موضوع جهانی تلقی می‌شود و کشورها به خودشان اجازه می‌دهند در موضوعات اینچنینی اعلام نظر کنند.

با مدیریت بحران در داخل کشور مانع شویم که دیگران برای مداخله توجیه پیدا کنند 

تجربه کشورهای دیگری که در این مراحل بوده‌اند نشان می‌دهد که اگر ایران با کمیته حقیقت یاب شورای حقوق بشر همکاری نکند، ممکن است پرونده ما به شورای امنیت کشیده شود. نظر شما در این خصوص چیست؟

این تجربه در مورد کشورهای سودان، سومالی، صربستان و یوگسلاوی بوده است. یعنی در مورد چندین کشور تا حالا این کمیته تشکیل و به طرف مختلف این مداخله توجیه شده است. تأکید من بیشتر روی این است که این می‌تواند مستمسکی برای مداخله خارجی در ایران قرار بگیرد و ما باید حواسمان باشد که با مدیریت بحران در داخل کشور مانع از این شویم که دیگران برای مداخله توجیه پیدا کنند. اینها دارند علیه ایران پرونده سازی می‌کنند تا بتوانند مداخله در ایران را نزد افکار عمومی دنیا توجیه کنند؛ و چه در بخش دولت و چه در بخش روشنفکران و دلسوزان همه باید به این فکر کنیم که مشکل ایران باید توسط ایرانی حل شود و ایرانی‌ها بهتر از هرکسی می‌توانند مشکلات خودشان را حل کنند.

ما نباید اجازه بدهیم زمینه مداخله خارجی فراهم شود اما اینکه ما قطعنامه را محکوم کنیم، پاک کردن صورت مسأله است و مسأله را حل نمی‌کند. باید به وسیله همبستگی و وفاق ملی در داخل کشور این مسأله را مدیریت کنیم.

اجرای برجام ضمانتی به ایران نمی‌دهد که آنها اصلا در موضوع حقوق بشر مداخله نکنند 

با توجه به اینکه این جلسه شورای حقوق بشر توسط آلمان، که یکی از اعضای برجام است، طراحی شده، به نظر شما اعتراضات ایران تأثیر مستقیم روی برجام دارد یا خیر؟

اصلا ربطی به برجام ندارد؛ موضوع حقوق بشر یک مسأله جهانی است. فرض بگیرید که اصلا برجام نبود، ولی اگر تظاهرات در ایران انجام می‌شد، حتما به همین مراحلی که الآن شاهد هستیم منجر می‌شد. یعنی حتی اگر آنها برجام را هم اجرا کرده بودند، به این معنا نیست که اجرای برجام ضمانتی به ایران می‌دهد که آنها اصلا در موضوع حقوق بشر مداخله نکنند. بالأخره آنها دنبال سوژه هستند که علیه ایران استفاده کنند؛ این یک مسأله واقعی است.

 دشمن اولشان را ایران می‌دانند و تمام امکاناتشان را بسیج کرده‌اند

برخی کارشناسان تابستان امسال مطرح می‌کردند که طرف آمریکایی مذاکرات منتظر نتیجه انتخابات کنگره و سنا است تا با خیال راحت مذاکرات را ادامه بدهد و به نتیجه برساند.  با توجه به قدرت گرفتن جمهوری خواهان در کنگره آمریکا و نتانیاهو در رژیم صهیونیستی، که ما می‌دانیم به مواضع خصمانه تری نسبت به ایران دارند، آینده برجام را چطور ارزیابی می  کنید؟

من با اینطور دیدگاه‌ها مخالف هستم. برای اینکه اولا شیوه‌ها و راهبرد نتانیاهو و یائیر لاپید هیچ تفاوتی ندارد؛ دشمن اولشان را ایران می‌دانند و تمام امکاناتشان را بسیج کرده‌اند و از نظر دیپلماسی و رسانه‌ای دارند علیه ایران کار می‌کنند. نکته دوم هم در مورد کنگره آمریکا بارها مصاحبه کرده‌ام و این موضوع را گفته‌ام. اصلا در داخل آمریکا مسأله برجام شاید اولویت هشتم و نهم هم نباشد. معیار مردم آمریکا در رأی دادن، به خصوص برای مجلس نمایندگان و سنا، مسائل داخلی خودشان است. 50 ایالت مثل 50 کشور هستند و مسائل داخلی آنها در اولویت است مثل اینکه قیمت بنزین چقدر شد یا نرخ تورم چقدر است و اصلا چنین چیزی نیست که به این نماینده رأی بدهند که مثلا موضع او در برجام چه باشد.

می‌گفتند بایدن منتظر نتایج انتخابات کنگره است. به دلیل اینکه بداند آیا اکثریت قوی دارد تا با ایران توافق کند؟ ولی وقتی شرایط دو ماه اخیر در ایران پیش آمد، عملا آمریکایی‌ها منتظر هستند ببینند نتایج این تظاهرات و ناآرامی‌ها در ایران چه می‌شود. آنها دنبال بهره برداری و میوه چینی از این شرایط ایران هستند؛ مثل گرگ نشسته‌اند تا ببینند چه وضعیتی برای ایران پیش می‌آید.

آمریکایی‌ها و اروپایی‌ها منتظرند ببینند که نتیجه ناآرامی‌ها در ایران به کجا می‌انجامد
 

یعنی شما معتقد هستید شرایط داخلی ایران بیش از نتایج انتخابات‌های آمریکا و رژیم صهیونیستی در مناسبات بین المللی ایران تأثیر داشته است؟

بله؛ یعنی آن اصلا تأثیری نداشته بلکه آمریکایی‌ها معطل این هستند که ببینند در ایران چه تحولاتی رخ می‌دهد و چطوری می‌توانند از این تحولات به نفع خودشان بهره برداری کنند. در تاریخ ایران از زمان مشروطیت تا حالا، چه زمانی که روسیه تزاری بوده و چه دوره هایی که فرانسه، آلمان و آمریکایی‌ها بودند، همیشه به فکر منافع خودشان بودند؛ نه تنها در ایران، در کشورهای منطقه و شرق دور، قدرت خارجی وقتی مداخله می‌کند دنبال تأمین منافع خودش هست و دنبال حقوق مردم آن کشور نیست. حقوق مردم آن کشور بهانه خوبی است برای اینکه از آن استفاده یا سوء استفاده کنند.

بنابر این من فکر می‌کنم در این شرایط خیلی مهم است که ما توجه کنیم، برجام معطل کنگره آمریکا و تحولات اسرائیل نیست بلکه دقیقا آمریکایی‌ها و اروپایی‌ها معطل هستند ببینند که نتیجه این ناآرامی‌ها و تظاهرات در ایران به کجا می‌انجامد و متناسب با آن تصمیم بگیرند که چه اقدامی انجام بدهند.

هیچ دشمنی جرأت نمی‌کند به «ایران متحد» حمله کند، ولی...

این طور پرونده سازی‌ها مثل مسأله حقوق بشر، هسته‌ای، تروریسم و بی‌ثبات سازی موضوعات بسیار مهم است. ما در ایران اینها را جدی نمی‌گیریم و فکر می‌کنیم غلط‌های زیادی است که آنها می‌کنند؛ غلط زیادی می‌کنند ولی روی زندگی، اقتصاد، تجارت، امنیت و همه چیز ما تأثیر دارد.

باید به سمتی برویم که بتوانیم در داخل افکار عمومی را توجیه کنیم و با انجام یک سری اصلاحات و تغییر روش‌ها کارهایی انجام بدهیم که در داخل محکم و استوار باشیم. هیچ دشمنی جرأت نمی‌کند به «ایران متحد» حمله کند ولی وقتی ایران دو قطبی و سه قطبی باشد و خدای ناکرده درگیری‌های داخلی ایجاد شود، شرایط بسیار مناسبی است برای قدرت هایی که دنبال مداخله در ایران هستند.

همه اینها زمینه سازی است برای اینکه اروپایی‌ها به استناد اینها مکانیزم ماشه را فعال کنند
 

در این شرایطی که از یک طرف احیای برجام عملا به بن بست خورده و از یک طرف هم ما با چالش حقوق بشری مواجه هستیم، پیشنهاد شما به دستگاه دیپلماسی کشور چیست؟

پیشنهاد من به دستگاه دیپلماسی این است که قطعنامه‌ها را جدی بگیرد. همه اینها زمینه سازی است برای اینکه اروپایی‌ها به استناد اینها مکانیزم ماشه را فعال کنند. چون اتحادیه اروپا از برجام خارج نشده و این حق را برای خودش قائل است که بتواند مکانیزم ماشه را فعال کند؛ اما بهانه‌اش می‌تواند همین قطعنامه‌های شورای حکام و شورای حقوق بشری باشد که علیه ما صادر می‌شود. بنابر این دستگاه دیپلماسی ما باید با مذاکره آژانس بین المللی انرژی اتمی این مسأله را حل کند و بهانه را از دست آنها بگیرد.