کلانشهر: موضوعی که افزایش مجوزهای صادرشده ازسمت سازمان غذاودارو برای تعدادمکمل‌های تولید داخل هم آن راتایید می‌کند. اما آنچه در این میان مطرح می‌شود این است که این مکمل‌ها تا چه اندازه می‌تواند جایگزین مناسبی برای مواد غذایی طبیعی باشد؟
افرادی که دچار بیماری، کمبود ماده مغذی یا آلرژی غذایی نیستند و در گروه خاصی از جامعه مانند خانم‌های باردار وسالمندان قرار ندارند، همین که ازیک رژیم غذایی سالم پیروی کنند،آنهارا ازمصرف مکمل‌های مولتی ویتامین بی‌نیازمی کند.موضوعی که قریب به اتفاق متخصصان تغذیه آن را تایید می‌کنند و ازمصرف این ویتامین‌ها ومکمل‌ها درشرایط خاص می‌گویند: «ویتامین‌ها و مکمل‌ها یک تشخیص خودسرانه نداردکه هرکسی احساس کند درحال حاضر نیازبه ویتامینی بیش ازآنچه ازموادغذایی دریافت می‌کند،دارد و شروع به مصرفش کند؛ درواقع همه چیز طبق نظر و تشخیص پزشک است.» این را مریم عمادی، متخصص تغذیه و رژیم درمانی می‌گوید و معتقد است که کودکان، خانم‌های باردار، افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن مانند دیابت،مبتلایان به آلرژی‌های غذایی، بعضی از گیاهخواران، ورزشکاران و بدنسازان و درنهایت افراد بستری دربیمارستان هاهستند که دربرخی مواقع و موارد، با تشخیص و تجویز پزشک، نیاز به مصرف مکمل‌ها دارند وحتی این مصرف برای آنها ضروری است؛درغیر این صورت، مکمل‌های غذایی چیزی نیست که یکدفعه تصمیم بگیریم و آن را دروعده‌های روزانه مان بگنجانیم:«مثلا اغلب خانم‌ها رژیم غذایی سرشار ازاسیدفولیک ندارند؛ برای همین هم مصرف اسیدفولیک دردوران قبل و حین بارداری ضروری است.»این درحالی است که سایرافرادجامعه نیاز ضروری به مصرف اسیدفولیک ندارند وبهتر است همان مسیری که تا به امروز انجام می‌دادند،را ادامه دهند.

 
  
خودت تصمیم نگیر!
آنچه بدیهی و روشن به نظر می‌رسد این است که متخصصان تغذیه، مصرف خودسرانه مکمل‌ها رابه طور کامل رد می‌کنند: «می‌دانید چرا؟ به دلیل این که مصرف این ویتامین‌ها دربرخی مواقع می‌تواند با سایر داروهای مصرفی فرد، تداخل ایجاد کند.» مریم عمادی معتقد است که گاهی هم مصرف زیاد برخی ویتامین‌ها با تصور مقوی بودن و رساندن مواد مغذی به بدن انجام می‌شود، درحالی که دوزهای بالای برخی مکمل‌ها مانند ویتامینC، احتمال ایجاد سنگ کلیه یا مسمومیت را در فرد بالا می‌برد. ضمن این که به طورکلی، مصرف همه این مکمل‌ها، نیاز به رعایت مقدار مشخصی دارد که اگر رعایت نشود، می‌تواند برای فرد مسمومیت غذایی ایجاد کند.

جایگزین طبیعی را دریاب
دردایره آدم‌های اطراف مان،احتمالا هستندکسانی که ازخوردن نوع خاصی ازمواد غذایی پرهیزمی کنند؛برخی دورمصرف گوشت قرمز را خط کشیده‌اند و عده‌ای هم از مصرف لبنیات پرهیز می‌کنند.آنچه مشخص است این که تعدد این آدم‌ها، از گسترش رژیم‌های غذایی خاصی مانند گیاهخواری و خام گیاهخواری و...حکایت دارد که به نظرمی رسد در چنین رژیم هایی به جای مصرف برخی مواد غذایی، توصیه به استفاده از مکمل‌ها می‌شود.درحالی که عمادی آن راردمی کند وازجایگزین‌های طبیعی دربرابر حذف یک ماده غذایی می‌گوید: «منابع گیاهی خوب ومتعددی از پروتئین وجود دارد که می‌تواند به عنوان جایگزین گوشت در رژیم گیاهخواری مصرف شود؛ حبوبات مانند لوبیا، نخود و عدس، آجیل ودانه‌های روغنی، سویا، غلات مانند جو و جوی دوسر وحتی شبه غلات مانند کینوا ازجمله این منایع گیاهی برای جایگزینی گوشت است.» درواقع افرادی که از چنین رژیم هایی پیروی می‌کنند، می‌توانند با جایگزین‌های طبیعی و گیاهی، نیاز بدن شان را به پروتئین رفع کنند و خیلی زود سراغ مکمل‌های آن نروند.

سالمندان این جامعه
اما واقعیت این است که برخی سالمندان، نیاز ویژه‌ای به مکمل‌های غذایی دارند؛ گروهی که در دوران جوانی، سبک زندگی و رژیم غذایی شان چشمگیر نبوده و حالا دیگر فرصتی برای اصلاح و جبران آن ندارند. برای همین هم بهتر است که تحت نظر پزشک تغذیه باشند و با تجویز متخصصان، برخی مکمل‌ها را مصرف کنند. مطالعات نشان داده است که گروه هایی مانند افراد بستری در بیمارستان یا در خانه سالمندان، سوءتغذیه بیشتری نسبت به سایر هم سن وسالان خود و نیاز ویژه تری به مکمل‌ها دارند. ویتامین B۱۲، ویتامینA، ویتامینC، ویتامینD و کلسیم ازجمله ویتامین‌های مورد نیاز این گروه‌های خاص است که اگر هم قرار به مصرف مکمل باشد، واقعی‌ترین مصرف کنندگان آن هستند.