کلانشهر: با توجه به ناترازی انرژی در کشور و لزوم کاهش وابستگی به منابع انرژی غیرقابل تجدید، وزارتخانه‌های مختلف از جمله وزارت راه و شهرسازی اقداماتی را برای مدیریت مصرف انرژی در ساختمان‌ها اجرا کرده‌اند. یکی از مهم‌ترین این اقدامات، تدوین و ویرایش مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان است که به طور خاص به مدیریت مصرف انرژی در ساختمان‌ها پرداخته و در حال حاضر در مرحله بازنگری و تصویب نهایی قرار دارد.

این برنامه‌ها از اوایل دهه 90 آغاز شد، زمانی که افزایش مصرف انرژی و مشکلات ناشی از آن، ضرورت توجه بیشتر به انرژی‌های پاک و تجدیدپذیر را ایجاب کرد. وزارت راه و شهرسازی در راستای کاهش مصرف انرژی در ساختمان‌ها، ابتدا به اقدامات مربوط به عایق بندی حرارتی، بهینه سازی نورپردازی و سیستم‌های سرمایشی و گرمایشی پرداخت. اما با توجه به اهمیت روزافزون انرژی‌های تجدیدپذیر، نصب سامانه‌های خورشیدی در ساختمان‌ها به یکی از موضوعات محوری تبدیل شد.

در ویرایش جدید مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان، وزارت راه و شهرسازی در نظر دارد الزامات جدیدی برای نصب سامانه‌های خورشیدی به ازای هر مترمربع بنا تعیین کند. این اقدام در راستای بهینه سازی مصرف انرژی و کاهش وابستگی به منابع غیرقابل تجدید در سطح ملی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

تفاهم نامه نصب پنل‌های خورشیدی

در نیمه تابستان امسال، تفاهم نامه‌ای بین شرکت توانیر و سازمان نظام مهندسی ساختمان به امضا رسید که بر اساس آن، ساختمان‌های چهار طبقه به بالا یا ساختمان هایی با مساحت بیش از 1000 متر مربع ملزم به نصب پنل‌های خورشیدی شدند. این تفاهم نامه، همراه با اظهارات مسئولان توانیر در خصوص الزامی شدن نصب سامانه‌های خورشیدی، نگرانی هایی را در میان مالکان و سازندگان ساختمان‌ها ایجاد کرده است.

محسن ذبیحی، معاون هماهنگی توزیع شرکت توانیر، در این باره گفته است: «در این تفاهم نامه، ساختمان هایی که قصد دریافت پروانه ساخت دارند، باید از پنل‌های خورشیدی استفاده کنند. هدف از این طرح، فرهنگ سازی برای استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر و حفظ محیط زیست است.»

وی همچنین اشاره کرد که یک نظام نامه از سوی سازمان نظام مهندسی ساختمان برای تدوین روش‌های اجرایی نصب سامانه‌های خورشیدی تهیه خواهد شد و ظرفیت سامانه‌ها در هر ساختمان بر اساس فضای پشت بام تعیین می‌شود. همچنین امکان نصب پنل‌ها در محوطه‌ها و پارکینگ‌ها نیز وجود دارد. در صورت عدم نصب پنل‌های خورشیدی، سازمان نظام مهندسی ساختمان تاییدیه‌های لازم را صادر نخواهد کرد و شرکت‌های توزیع برق نیز به این ساختمان‌ها انشعاب برق واگذار نخواهند کرد.

واکنش وزارت راه و شهرسازی

اما اظهارات معاون توانیر با واکنش مسئولان وزارت راه و شهرسازی روبه رو شد. حامد مانی فر، مدیرکل دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان وزارت راه و شهرسازی، در این خصوص توضیح داد: نصب سامانه‌های خورشیدی در ساختمان‌های چهار طبقه و بالاتر، در حال حاضر تنها به عنوان یک تفاهم نامه مطرح است و هنوز الزام آور نیست.

وی افزود: وزیر نیرو اخیراً نامه‌ای به وزیر راه و شهرسازی ارسال کرده و در آن تاکید شده که نصب سامانه‌های خورشیدی در ساختمان‌ها به طور رسمی در ویرایش پنجم مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان پیش بینی شده، اما این الزام نیازمند تصویب قانونی و طی مراحل اجرایی است.

مانی فر تصریح کرد: در حال حاضر مالکان می‌توانند به طور اختیاری سامانه‌های خورشیدی را نصب کنند و هیچ اجباری در این خصوص وجود ندارد.

نامه فرزانه صادق به وزیر نیرو

اواخر آذرماه امسال فرزانه صادق مالواجرد، وزیر راه و شهرسازی، در نامه‌ای به وزیر نیرو، الزامی شدن نصب پنل‌های خورشیدی در ساختمان‌های چهار طبقه به بالا را تکذیب کرد. در این نامه آمده است:

« بازگشت به نامه شماره 1303٫51757٫100 مورخ 1203٫07٫29 در خصوص سامانه‌های خورشیدی بامی به استحضار می‌رساند وفق قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب سال 1373 تمامی ساختمان‌های جدید الاحداث در کشور مکلف به رعایت الزامات مندرج در مقررات ملی ساختمان هستند.

ویرایش جدید مبحث 19 این مقررات با عنوان مدیریت مصرف انرژی در ساختمان در معاونت مسکن و ساختمان این وزارتخانه تدوین و در حال طی مراحل تصویب و ابلاغ است.

در این ویرایش الزام به طراحی و نصب میزان مشخصی از سامانه‌های خورشیدی به ازای هر متر مربع بنا تبیین شده است و وزارت راه و شهرسازی با درک به موقع از میزان ناترازی انرژی در کشور نسبت به موضوع توجه لازم را معمول داشته لیکن اجرای آن نیازمند تصویب در قالب مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان است و پیش بینی میشود ویرایش جدید این مبحث تا پایان سال جاری جهت اجرا ابلاغ شود. در حال حاضر نسخه پیش نویس این ویرایش ضمن انتشار عمومی در تارنمای معاونت مسکن و ساختمان جهت اعلام نظر به وزارتخانه‌های ذیربط نیز ارسال شده است. از این رو خواهشمند است دستور فرمائید تا همکاریهای لازم جهت تسریع در بررسی و اعلام نظر معمول گردد.»

به گزارش تسنیم، طبق قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب سال 1373، تمامی ساختمان‌های جدیدالاحداث در کشور باید مطابق با مقررات ملی ساختمان عمل کنند. ویرایش جدید مبحث نوزدهم این مقررات که به مدیریت مصرف انرژی در ساختمان‌ها مربوط می‌شود، در حال تدوین و طی مراحل تصویب است. این ویرایش جدید الزام به طراحی و نصب سامانه‌های خورشیدی در ساختمان‌ها را به طور مشخص به ازای هر مترمربع بنا تعیین می‌کند.

وزارت راه و شهرسازی با توجه به نیاز مبرم کشور به مدیریت بهتر مصرف انرژی و کاهش ناترازی انرژی، نسبت به این موضوع توجه ویژه‌ای داشته است. با این حال، اجرای این طرح نیازمند تصویب نهایی و ابلاغ رسمی در قالب مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان است. پیش بینی می‌شود که ویرایش جدید این مبحث تا پایان سال جاری برای اجرا ابلاغ شود.

در حال حاضر، پیش نویس ویرایش جدید مبحث نوزدهم، که الزام نصب سامانه‌های خورشیدی را دربر می‌گیرد، منتشر شده و برای بررسی و اعلام نظر به وزارتخانه‌های ذیربط ارسال شده است. این نسخه پیش نویس همچنین در تارنمای معاونت مسکن و ساختمان به صورت عمومی در دسترس قرار دارد تا نظرات مختلف دریافت شود.

این تغییرات قانونی در راستای ارتقای بهره وری انرژی در ساختمان‌ها و کاهش وابستگی به منابع انرژی غیرقابل تجدید در کشور است. از سوی دیگر، انتظار می‌رود این طرح باعث افزایش استفاده از انرژی‌های پاک و کاهش هزینه‌های انرژی در بلندمدت برای ساکنان ساختمان‌ها شود.

وزارت راه و شهرسازی درخواست کرده است تا تمامی وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های ذیربط همکاری لازم را برای تسریع در بررسی و اعلام نظر در خصوص این پیش نویس داشته باشند تا روند تصویب و اجرایی شدن آن به سرعت پیش رود. این گام می‌تواند به عنوان یکی از اقدامات مهم برای ارتقا سطح بهره وری انرژی و کاهش اثرات منفی تغییرات اقلیمی در کشور تلقی شود.