آغاز فعالیتهای انتخاباتی جریانات سیاسی برای تسخیر شوراها/سهقطبی اصولگرایان
سعید جلیلی، دبیر سابق شورای عالی امنیت ملی، در اظهارنظر اخیر خود به موضوع انتخابات شوراهای شهر و روستا پرداخته و درباره بودجه عمرانی شهرداریها صحبت کرده است: «بودجه عمرانی پنج کلان شهر کشور از بودجه عمرانی دولت بیشتر است. بنابراین در انتخاب افراد با رویکردهای مناسب در انتخابات شوراها باید دقت کرد.»
او با دولت چهاردهم بر سر میز وفاق ننشسته است. اما اینطور به نظر میرسد که برنامه هایی برای ورود به مدیریت شهری دارد تا حداقل در این حوزه به آرزوی دیرینه خود برسد. شاید هم انتخاب شهرداری به دلیل آن است که هنوز بر این تفکرند که شهرداری سکوی پرتاب به سوی پاستور و ریاست جمهوری است. اما پس از احمدی نژاد قفل شهرداری چنان محکم بوده که نه محمدباقر قالیباف توانست از شهرداری به ریاست جمهوری برسد نه علیرضا زاکانی.
جلیلی شاید روی تهرانی که در ریاست جمهوری به او رای دادهاند نیز حساب کرده است؛ به همین پشتوانه شاید وارد کارزار انتخابات شوراها میشود یا از لیستی حمایت کند که او را به عنوان شهردار تهران انتخاب کنند. اما مطمئناً ورود جلیلی و حامیانش به هفتمین دوره انتخابات شورای شهر تهران معادلات جریان اصولگرایان را تغییر خواهد داد.
در این میان ائتلاف بین اصولگرایان با جلیلی شاید دور از عقلانیت به نظر برسد چراکه او در آخرین شبهای ریاست جمهوری، با خاموش کردن تلفن همراهش، از انصراف به نفع محمدباقر قالیباف سر باز زد و اصولگرایان را حیران کرد تا شکاف میان اصولگرایان عمق بیشتری به خود بگیرد. اما مسلم این است که حضور یا حمایت او از لیستی در شورای شهر تهران تمام نقشههای اصولگرایان را نقش بر آب کرده و برنامه هایی که بعد از سقوط بالگرد سیدابراهیم رئیسی پایه ریزی کرده بودند را پوچ میکند.
فعالیتهای پشت پرده
تحرکات جلیلی و حامیان او، حتی برنامههای علیرضا زاکانی، شهردار کنونی تهران را به هم میریزد. چراکه او مجبور است یا با مرد بدعهد اصولگرا ائتلاف کند یا مقابل او بایستد تا برنامه هایش برای شهردار ماندن را پیش ببرد. زاکانی که در روزهای انتخابات ریاست جمهوری 1403 در پاسخ به مسعود پزشکیان، رئیس جمهور کنونی، گفته بود: «میمانم و نمیگذارم شما رئیس جمهور بشوید به لطف خدا.»
اما مرد ماندن نبود و انصراف داد: «تا پایان زمان قانونی رقابت ماندم اما تداوم راه شهید رئیسی مهمتر است. از جلیلی و قالیباف میخواهم وحدت کنند و مطالبه بحق نیروهای انقلاب را بیپاسخ نگذارند و مانع از تشکیل دولت سوم روحانی شوند. از مردم عزیز و هواداران سپاسگزارم و از ملامتها نمیهراسم.»
او که در تمام مناظرات و مدت انتخابات پزشکیان را ادامه دهنده دولت سوم روحانی میدانست؛ پس از انتخابات به سرعت به چتر همان دولتی که آن را «دولت سوم روحانی» میخواند، پناه آورد تا در گردونه قدرت باقی بماند. او جلوی دوربینها از پاسخ به این سوال که در دوره بعد در شهرداری میمانید؟ یا دوست دارید در شهرداری بمانید؟ طفره رفت و گفت: «ما تا روز آخر برنامه ریزی کردیم و کار میکنیم.»
و مدعی شد: «از خبرنگاران میشنود که در حال بستن لیستی برای انتخابات به شورای شهر تهران است.» او در پاسخ به این سوال که آیا از لیستی حمایت میکنید؟ گفت: «الان فقط با من درباره کار صحبت کنید.»
بااین حال، شنیدهها حاکی از آن است که فعالیتهای پشت پرده آقای شهردار متوقف نشده و او در حال بستن لیستی است که با ورود آن به شورای شهر تهران، همچنان در رأس شهرداری پایتخت بماند و آواره پیدا کردن پست نشود.
نسل نو مقابل پایداری چیها
در این میان، حزب «نسل نو» هفته گذشته با برگزاری کنگرهاش، دور جدید فعالیت خود را آغاز کرده است. این حزب که نیروهای نزدیک به محمدباقر قالیباف در آن محوریت دارند؛به طور جدی به میدان آمده تا اصولگرایان تندرو و پایداری چیها را در انتخابات شوراها کنار بزند و با شعار «غلبه عقلانیت بر تحجر» وارد میدان انتخابات شود. این حزب آمده تا با جوانانی که جذب کرده است به مقابله با اصولگرایان بپردازد و با آنکه تازه پا گرفته است، قدیمیهای قدرت را به حاشیه برانند و به قول خودشان «روح جدیدی با نگاه خردمند» را در میان اصولگرایان شکل دهند و روی دیگری از اصولگرایی را به منصه ظهور برسانند.
«نسل نو» یکی از احزاب نوپایی است که جمعه سوم اسفند دومین نشست این حزب با حضور تعدادی از نمایندگان مجلس، اعضای شورای شهر تهران و فعالان سیاسی و اجتماعی برگزار شد. در میان اعضای جدید شورای مرکزی این حزب، اسامی چهره هایی چون علی نیکزاد (نایب رئیس مجلس)، جواد نیک بین (نماینده مجلس) مهدی اقراریان (عضو شورای شهر تهران)، جعفر بندی شربیانی (عضو هیئت رئیسه شورای شهر تهران)، امیرابراهیم رسولی (مشاور سیاسی رئیس مجلس) محسن فتحی (نماینده مجلس) مهدی رمضانی (مشاور رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی) و سوده نجفی (عضو هیئت رئیسه شورای شهر تهران) جلب توجه میکند.
فرصت طلبی نکردیم
میانه روها هم قرار نیست از قافله انتخابات شوراهای شهر و روستا عقب بمانند. محمدباقر نوبخت و محمود واعظی ۲۸بهمن ماه در جمع بندی جلسه مشترک اعضای شورای مرکزی، دفتر سیاسی و دبیران استانهای سراسر کشور حزب اعتدال و توسعه به موضوع انتخابات شوراهای شهر و روستا پرداختند و اعلام کردند: «بسته به شرایط کشور در انتخابات مشارکت خواهیم داشت و فاکتور اصلی عرصه دموکراسی یعنی صندوق رای را رها نخواهیم کرد. به عنوان یک حزب سیاسی ریشه دار نمیتوانیم در «انتخابات» که کارویژه اصلی یک حزب است و به صورت مستقیم در آینده کشور و مردم تاثیرگذار است منفعل باشیم. در هیچ برههای فرصت طلبی نکردیم که بگوییم صرفاً در صورت وجود شرایط پیروزی در انتخابات حضور پیدا خواهیم کرد و همواره برای پیروزی در انتخابات تلاش خواهیم کرد. مطابق گذشته از رایزنی با اصلاح طلبان و اصولگرایان معتدل جهت هم افزایی استقبال میکنیم.»
البته اصلاح طلبان از جمله آنهایی که پیش از این و در دوره پنجم مدیریت شهر را در دست داشتند نیز به دنبال آن هستند که صندلیهای سبز بهشت را از آنِ خود کنند. شکاف بین اصلاح طلبان هم عمیق است اما آنها مهارت پنهان کردن این عمق را دارند و به اندازه اصولگرایان آن را به نمایش نمیگذارند. البته جبهه اصلاحات و احزاب اصلاح طلب تاکنون موضع رسمی درباره برنامه انتخابات شوراها نگرفتهاند. با این وجود، شنیدهها حاکی از آن است که برخی از اصلاح طلبان به ویژه افرادی که پیش از این در مدیریت شهری حضور داشتند در پی تهیه لیست انتخاباتی هستند.
تلاش برای تمدید شوراها
با وجود شروع فعالیتهای انتخاباتی جریانهای سیاسی، مجلس به مقابله با انتخابات در خرداد 1404 پرداخته تا نشان دهد سکه این انتخابات روی دیگری هم دارد. رئیس و برخی از اعضای شورای عالی استانها به دنبال آن هستند که از شرایط به وجود آمده، استفاده کرده و مدت حضور خود در مدیریت شهری را افزایش دهند. به همین دلیل با مجلس رایزنی کردند و مجلس در یک تصمیم بدون کارشناسی و با ابهامات بسیار تصمیم گرفت که شش ماه به عمر این دوره از مدیریت شهری بیافزاید. اما شورای نگهبان ایراداتی به این مصوبه مجلس گرفته و آن را مجدداً به مجلس ارجاع کرد. اما مجلس از موضع خود کوتاه نیامد و با وجود نامه آملی لاریجانی، باز هم «تمدید شوراها برای مدت 10 ماه» را تصویب کرد. حال باید دید که این مصوبه به تایید شورای نگهبان و مرحله اجرا میرسد یا خیر.
همزمانی انتخابات ریاست جمهوری و مجلس
پرویز سروری، نایب رئیس شورای شهر تهران، در واکنش به تمدید شش ماهه مدت فعالیت شوراها، اظهار کرد: « شورای نگهبان به دلیل اینکه این تمدید مغایر با قوانین بود، به آن ایراد گرفت. دولت اعلام کرده روند کاری خود را ادامه میدهد و خود را با مصوبات مجلس تطبیق خواهد داد. اگر مجلس نتواند مصوبه را اصلاح کند و انتخابات خرداد ۱۴۰۴ برگزار شود شاید دولت با مشکل برخورد کند اما دستگاههای اجرایی میتوانند شرایط را مدیریت کنند. پنج انتخابات در مدت اخیر برگزار شده و به دولت و مردم فشار وارد شده و شاید برگزاری انتخابات در خردادماه چندان مناسب نباشد. از سویی انتخابات میان دورهای نیز برگزار خواهد شد. ممکن است مجلس مدت تمدید فعالیت را بیش از شش ماه تصویب کند.»
سروری درباره همزمانی انتخابات ریاست جمهوری و شوراها، تاکید کرد: «به دلیل اتفاقی که برای شهید رئیسی رخ داد انتخابات مجلس و ریاست جمهوری در یک سال انجام شد. باید سه انتخابات برگزار یا قانون انتخابات اصلاح میشد. به همین دلیل، جمع بندی این بود که اگر انتخابات ریاست جمهوری و مجلس در یک زمان برگزار شود، مناسبتر است و با استانی کردن، انتخابات شوراها را از گردونه خارج کنند.» او افزود: «مردم باید چهارساله انتخاب میکردند اما با توجه به شرایطی که پیش آمد، باید در این خصوص تصمیم گرفته میشد. اگر میخواستیم در دوره سوم برای دو سال انتخابات برگزار کنیم، باید هزینه زیادی میشد که دو سال شهرداری کار کند.»
ضرورتی به تمدید مدت شوراها نیست
ناصر امانی، عضو شورای شهر تهران، در پاسخ به این سوال که «آیا مصوبات مجلس درباره تمدید دوره شوراها دقیق است؟»، گفت: «این تصمیمات باعث ایجاد سوالات بسیاری در افکار عمومی و سردرگمی شده است. شاید واقعیت این نباشد اما به قول شما اینطور به نظر میرسد که انگیزهها مبهم است. مصوبه تمدید شش ماهه که از ابتدا مشخص بود قابل اجرا نیست؛ چراکه شروع به کار شورای شهر با ارائه بودجه شهرداری و برنامه ریزی برای سال آینده همزمان شده بود.»
او در پاسخ به این سوال که «عدم تصمیم گیری درست و به موقع مجلس باعث لطمه به انتخابات میشود؟»، گفت: «قطعاً انتخابات در این شرایط لطمه میخورد چراکه در دورههای گذشته که تاریخ انتخابات مشخص بود، روی لیستها کار کرده و برای انتخابات آماده بودند اما حساسیتها و شور و شوق پیش از انتخابات عملاً شکل نگرفته و نمیگیرد. به هر حال اختیار دست مجلس و تایید شورای نگهبان است.»
این عضو شورای شهر تهران در تشریح تمدید نزدیک به یک سال دوره شوراها، تاکید کرد: «به نظر من برگزاری انتخابات شوراها به صورت استانی و جدا شدن از انتخابات عمومی پس ذهن مجلس است. یعنی فکر میکنم میخواهد انتخابات مجلس را به صورت مستقل برگزار کند و از حالت ملی بودن خارج کند که استانی شود. اگر این موضوع باشد لطمهای به انتخابات نمیخورد.»
امانی در پاسخ به این سوال که «با تفکیک انتخابات شوراها، مشارکت در انتخابات ریاست جمهوری کاهش نمییابد و هزینه افزایش پیدا میکند؟»، گفت: «اتفاقاً برخی معتقدند که این باعث انگیزه مشارکت بیشتر مردم میشود چون انتخابات شوراها به صورت محلی برگزار میشود. هزینهها تفاوت چندانی نخواهد کرد چون باز هم برگزاری انتخابات بر عهده مجلس است.»

سیدجعفر تشکری هاشمی دیگر عضو شورای شهر تهران نیز تاکید کرد: «در هر صورت ما برای چهار سال انتخاب شدیم و باید در این مدت کار ر ا درست انجام دهیم. مازاد بر این ضرورتی ندارد الا اینکه مصلحتی بالاتر از موضوع را مجلس سراغ داشته باشد.»
//=normalizeText($row['content']) ?>
