کلانشهر: دکتر مسعود غیاثیان، با اشاره به اینکه بیماری‌ام اس نوعی بیماری خودایمنی (Autoimmune) است که در آن سیستم ایمنی بدن به اشتباه به بافت‌های خودی، به ویژه غلاف میلین سلول‌های عصبی در سیستم اعصاب مرکزی (مغز و نخاع) حمله می‌کند، گفت: این حمله موجب آسیب در انتقال پیام‌های عصبی و بروز علائم عصبی مختلف می‌شود که می‌تواند روندی پیشرونده و ناتوان کننده داشته باشد.

وی با تأکید بر این که بیماری‌ام اس اغلب در جوانان، به ویژه در رده سنی ۲۰ تا ۴۰ سال بروز می‌کند، افزود: نکته نگران کننده این است که این بیماری در حال حاضر یکی از مهم‌ترین علل ناتوانی جسمی در افراد جوان محسوب می‌شود، و به همین دلیل تشخیص زودهنگام و شروع به موقع درمان از اهمیت حیاتی برخوردار است.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان ادامه داد: بیماری‌ام اس در خانم‌ها تقریبا ۲ برابر بیشتر از آقایان رخ می‌دهد و با توجه به اینکه در دوران جوانی و در اوج فعالیت فرد بروز می‌کند، تبعات اجتماعی، خانوادگی و شغلی مهمی به دنبال دارد.

وی گفت: بر اساس آمارهای موجود، در حال حاضر حدود ۱۰۰ هزار نفر در کشور به بیماری‌ام اس مبتلا هستند. در استان همدان نیز تخمین زده می‌شود که بین سه تا چهار هزار نفر با این بیماری زندگی می‌کنند که آمار قابل توجهی است و نیازمند افزایش مراقبت‌های بهداشتی، خدمات تخصصی و حمایت‌های روانی و اجتماعی بیماران است.

شناسایی علائم اولیه؛ کلید تشخیص زودهنگام و پیشگیری از ناتوانی

غیاثیان با اشاره به اینکه علائم‌ام اس متنوع، متغیر و گاهی غیراختصاصی است، گفت: به دلیل اینکه‌ام اس می‌تواند نواحی مختلفی از سیستم اعصاب مرکزی را درگیر کند، طیف وسیعی از علائم بالینی را در بر می‌گیرد که گاهی ممکن است برای بیمار یا حتی پزشک گمراه کننده باشد.

وی در تشریح علائم هشداردهنده‌ام اس اظهار کرد: گزگز، بی‌حسی یا مورمور شدن اندام‌ها به صورت غیرقرینه، به ویژه اگر در یک سمت بدن غالب باشد و بیش از ۲۴ ساعت طول بکشد و یا تاری دید یک طرفه به همراه درد پشت چشم، که ممکن است علامت اولیه التهاب عصب بینایی باشد همچنین اختلالات حرکتی نظیر ضعف عضلانی، به ویژه اگر غیرقرینه باشد و با اختلال در راه رفتن همراه شود می‌تواند از علائم هشداردهنده‌ام اس باشد.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان ادامه داد: مشکلات تعادلی یا احساس گیجی و ناپایداری هنگام راه رفتن، که به صورت مداوم یا در حملات موقت بروز می‌کند، اختلالات ادراری شامل تکرر ادرار، بی‌اختیاری یا احساس تخلیه ناکامل مثانه، بدون وجود عفونت یا ناهنجاری ساختاری در کلیه‌ها یا مثانه نیز می‌تواند از دیگر علائم این بیماری باشد.

این فلوشیپ‌ام اس افزود: اگر بیماری جوانی با هر یک از علائم فوق، به ویژه به صورت مداوم یا تکرارشونده مراجعه کند و علت مشخصی برای علائم یافت نشود، باید حتماً احتمال ابتلا به‌ام اس بررسی شود و بیمار توسط پزشک متخصص مغز و اعصاب، ترجیحاً با تجربه در زمینه‌ام اس ارزیابی گردد.

درمان‌ام اس؛ امید و امکان برای حفظ استقلال بیماران

غیاثیان با تأکید بر نقش مؤثر درمان‌های جدید در کنترل بیماری‌ام اس گفت: در سال‌های اخیر، پیشرفت‌های قابل توجهی در زمینه درمان‌ام اس حاصل شده است و خوشبختانه در ایران نیز داروهای مؤثر با کیفیت مناسب و در دسترس وجود دارند.

وی اظهار کرد: اگر بیماری به موقع تشخیص داده شود و درمان آن آغاز گردد، شانس بیمار برای حفظ استقلال، فعالیت شغلی و کیفیت زندگی بسیار بالا خواهد بود. اما اگر درمان به درستی صورت نگیرد، ممکن است بیمار پس از ۱۵ تا ۲۰ سال با پیشرفت بیماری دچار ناتوانی جدی شده و حتی تا ۸۰ در صد احتمال نیاز به ویلچر و وابستگی حرکتی وجود دارد.

این پزشک متخصص یادآور شد: درمان‌ام اس یک فرایند چندوجهی است و علاوه بر دارودرمانی، شامل توان بخشی، فیزیوتراپی، مشاوره روان شناختی و حمایت‌های خانوادگی و اجتماعی نیز می‌شود.

امکانات تشخیصی و درمانی کامل در کشور

غیاثیان با اشاره به وضعیت خدمات سلامت در کشور اظهار کرد: خوشبختانه ایران از نظر امکانات تشخیصی پیشرفته مانند MRI، آزمایش‌های تخصصی و همچنین دسترسی به داروهای مدرن‌ام اس، در وضعیت مطلوبی قرار دارد.

وی در گفت وگو با وبدا افزود: جامعه باید نسبت به بیماری‌ام اس هوشیار باشد و در صورت بروز علائم مشکوک، از خوددرمانی یا تأخیر در مراجعه به پزشک پرهیز شود. تنها با تشخیص زوده نگام و آغاز به موقع درمان، می‌توان آینده بیماران را تغییر داد و از ناتوانی‌های بلندمدت پیشگیری کرد.