کلانشهر: «رافائل گروسی» مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی روز سه شنبه و در گفت وگویی با شبکه آمریکایی در پاسخ به سوالی درباره گزارش‌های رسانه‌ای پیرامون احتمال نهایی شدن توافق میان ایران و آژانس گفت: وقتی حملات هوایی آغاز شد، روشن بود که ادامه بازرسی‌ها ممکن نیست. شرایط جنگی بود و ما کشور را ترک کردیم. از آن زمان تاکنون، به طور مستمر با ایران در حال گفت وگو هستیم تا شرایط بازگشت را فراهم کنیم. این کار آسان نیست، چون همان طور که می‌توانید تصور کنید، در ایران برخی حضور بازرسان بین المللی را به زیان امنیت ملی خود می‌دانند و برخی چنین دیدگاهی ندارند. بنابراین موضوع این است که چه ترتیباتی لازم است تا ما بتوانیم بازگردیم و وظایف خودمان را انجام دهیم.

آمریکا در اول تیر با مشارکت در تجاوزگری رژیم صهیونیستی به حاکمیت ملی و تمامیت ارضی ایران، تاسیسات هسته‌ای صلح آمیز آن را با بمب‌های سنگرشکن هدف قرار داد. این تاسیسات آسیب جدی دید، اما نه مقامات ایران و نه آژانس بین المللی انرژی اتمی افزایش سطح تشعشعات خارجی را گزارش نکردند.

ایران به دلیل عمل نکردن «رافائل گروسی» مدیرکل آژانس به وظایف قانونی‌اش در حفاظت از تاسیسات اتمی صلح آمیز ایران در تجاوزگری رژیم صهیونیستی و آمریکا به این تاسیسات که تحت پوشش توافق پادمانی با آژانس قرار داشت، همچنین گزارش فنی جانبدارانه او درباره برنامه هسته‌ای ایران-گزارشی که تهران آن را زمینه سازی این تجاوزگری می‌داند، همکاری خود با آژانس را به تعلیق درآورد.

اگرچه سطحی از گفت وگوهای فنی میان ایران و آژانس در جریان است و تهران اعلام کرده در حال بررسی شکل همکاری با آژانس پس از تحولات اخیر است.

یک دیپلمات نزدیک به آژانس بین المللی انرژی اتمی در پی اعلام بازگشت بازرسان آژانس به ایران از سوی «رافائل گروسی» مدیرکل این نهاد گفت که اگرچه توافق درباره سطح دسترسی بین این نهاد نظارتی سازمان ملل و ایران نهایی نشده است اما انتظار می‌رود که به نتیجه برسد.

خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از این منبع آگاه گزارش داد: بازرسی‌ها فعلا فقط مربوط به تاسیساتی(هسته‌ای) خواهد بود که تحت تاثیر حملات آمریکا و اسرائیل قرار نگرفته‌اند.

  گفت وگوهای مستمر با ایران درباره شیوه ازسرگیری فعالیت‌های آژانس در ایران

گروسی در مصاحبه با شبکه فاکس نیوز بیان کرد: ایران عضو معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای است و باید تحت بازرسی قرار گیرد. ما همواره این موضوع را با طرف ایرانی در میان گذاشته‌ایم. اکنون نخستین گروه بازرسان آژانس به ایران بازگشته‌اند و ما در آستانه آغاز دوباره کارمان هستیم. مسلما در ایران تاسیسات زیادی وجود دارد؛ برخی از آن‌ها مورد حمله قرار گرفته‌اند و برخی نه. بنابراین اکنون در حال گفت وگو هستیم که چه سازوکارهایی باید طراحی و اجرا شود تا از سرگیری فعالیت‌ها امکان پذیر شود.

او در پاسخ به سوالی درباره دیدار با مقامات دولت «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا در سفر به واشنگتن گفت: در واشنگتن با مجموعه‌ای از مقامات دولت آمریکا، از جمله با «استیو ویتکاف» نماینده ویژه رئیس جمهور آمریکا دیدار کردم. دیدار خوبی با او داشتم. از ابتدای دولت جدید با او در تماس بوده‌ام و درباره مسائل مختلف گفت وگو کرده‌ایم. او طبیعتا درگیر موضوعات متعددی است، اما برای ایالات متحده بسیار مهم است که این پرونده را به دقت دنبال کند و ارزیابی کند آیا امکان مذاکرات دوجانبه‌ای که پیش از این حملات انجام می‌شد، وجود دارد یا نه. من برداشت‌ها و مشاهدات خودم را در اختیارشان قرار دادم تا ببینیم چگونه می‌توان از این نقطه به بعد پیش رفت.

  اروپا پیش از تصمیم گیری درباره بازگردانی تحریم‌های ایران منتظر همکاری تهران با آژانس است

مدیرکل آژانس در پاسخ به این سوال که «با توجه به این که دولت ترامپ در حال حاضر مذاکراتی با ایران ندارد و در عوض، اروپایی‌ها فعالانه در حال مذاکره با ایران هستند، واکنش واشنگتن به این موضوع چیست؟»، ادعا کرد: مقامات آمریکایی که من با آن‌ها گفت وگو داشتم به شدت برای حفظ صلح تلاش می‌کنند و در هفته‌های اخیر هم شاهد موفقیت هایی بوده‌ایم؛ به این معنا که با وجود شرایط دشوار، امکان توافق و نزدیک کردن طرف‌ها در برخی موضوعات فراهم شده است. اما پرونده ایران موضوع ویژه‌ای است، زیرا اسرائیل هم در آن دخیل است و خود آمریکا نیز اقدام نظامی کرده است. همین مسئله روند ازسرگیری گفت وگوها را دشوارتر می‌سازد اما غیرممکن نیست. به هیچ وجه غیرممکن نیست».

در حالی که گروسی حملات به تاسیسات اتمی ایران را که تحت توافق پادمانی با آژانس قرار داشته، محکوم نکرده و در عمل به وظایف خود در حفاظت از آن کوتاهی کرد، در این گفت وگو مدعی شد: فقط باید برخی شرایط رعایت شود و مهم‌تر از همه این است که کار بازرسان ما از سر گرفته شود، چون بدون نظارت آژانس، هیچ مذاکره جدی‌ای نمی‌تواند شکل بگیرد، به ویژه اگر بخواهید از تکرار آنچه در ژوئن دیدیم جلوگیری کنید.

او درباره بحث فعالسازی «سازوکار ماشه» و بازگشت تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران گفت: همان طور که اشاره شد، این مسئله فقط به ایران مربوط نمی‌شود و بازیگران دیگری هم درگیر هستند. اروپایی‌ها به صورت جدی اکنون در حال بررسی گزینه فعال سازی دوباره تحریم‌ها هستند. این که آیا چنین تصمیمی بگیرند یا خیر، پرسشی است که باید خودشان به آن پاسخ دهند. اما برای درک شرایط باید توجه داشت که آن‌ها پیش از تصمیم گیری می‌خواهند ببینند آیا ایران با آژانس همکاری می‌کند یا نه. این که آیا بازرسی‌ها برقرار می‌شود و روند بازگشت به شرایط عادی باز می‌گردد یا نه شده یا خیر.

روز گذشته هیات دیپلماتیک ایرانی با سه کشور اروپایی آلمان، فرانسه و انگلیس در ژنو گفت وگوهایی درباره فعالسازی «سازوکار ماشه» داشتند. پیشتر، سه کشور اروپایی شروطی را از جمله، ازسرگیری بازرسی‌های آژانس بین المللی انرژی اتمی در ایران، پاسخگویی درباره ذخایر عظیم اورانیوم غنی شده ایران و ازسرگیری دیپلماسی، از جمله با آمریکا را برای تمدید مهلت فعالسازی این سازوکار مطرح کرده بودند. موضوع نظارت آژانس در ایران بخش کلیدی این مذاکرات بوده است که جلسه قبلی آن در ژوئیه در استانبول برگزار شد.

مقامات ایران تاکید کرده‌اند اروپا به دلیل پایبند نبودن به تعهداتش در توافق هسته‌ای فاقد مبنای حقوقی و اخلاقی برای فعالسازی این سازوکار مقرر در این توافق علیه ایران است.

ایران اعلام کرده است پاسخ آن به بازگردانی تحریم‌ها «شدید» خواهد بود.

نشست روز سه شنبه میان نمایندگان ایران، انگلیس، فرانسه و آلمان در سطح مدیران سیاسی وزارت خارجه، به رغم تبادل دیدگاه‌ها درباره قطعنامه ۲۲۳۱، به توافق مشخصی منجر نشد و طرفین تصمیم گرفتند رایزنی‌ها را ادامه دهند.

در همین راستا، خبرگزاری آمریکایی «آسوشیتدپرس» به نقل از یک منبع دیپلماتیک گزارش کرد: «مذاکرات بدون دستیابی به نتیجه نهایی پایان یافت، اما تلاش‌ها برای یافتن راه حل تا پیش از پایان مهلت تعیین شده از سوی اروپایی‌ها ادامه خواهد داشت.»

سازوکار ماشه در قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت گنجانده شده و به اعضای توافق اجازه می‌دهد در صورت ادعای «عدم پایبندی» یکی از طرف‌ها، تحریم‌های بین المللی علیه آن کشور را بازگردانند. این سازوکار طبق متن برجام، تنها در صورتی معتبر است که طرف‌های مقابل نیز به تعهدات خود پایبند باشند. به اذعان مقامات غربی و دیگر کشورهای عضو برجام، سه کشور اروپایی با عدم اجرای تعهدات اقتصادی و سکوت در برابر اقدامات آمریکا، صلاحیت استفاده از این سازوکار را از دست داده‌اند.