در پنجمین جلسه شورای اقتصاد در سال ۱۴۰۴، چهار طرح مهم در حوزه‌های راه، نیرو، سدسازی و انرژی مصوب شد؛ از جمله تصویب طرح استفاده از «سوخت مشتق شده از پسماند» برای جایگزینی مازوت و گاز در کارخانه‌های سیمان. محمدرضا عارف، معاون اول رئیس جمهور، در این جلسه بر ضرورت حل سریع بحران پسماند در سه استان شمالی تأکید کرد و آن را از اولویت‌های فوری دولت چهاردهم دانست. به گفته او، این معضل که بیش از سه دهه ادامه یافته، آسیب‌های جبران ناپذیری بر جنگل‌ها و محیط زیست شمال کشور وارد کرده است.

اما واقعیت این است که جنگل‌ها، رودخانه‌ها و تالاب‌های گیلان خسته از وعده‌های بی‌پایان‌اند. سال هاست که طرح پشت طرح و مصوبه پشت مصوبه اعلام می‌شود، اما کوه زباله‌ها در استان نه تنها کاهش نیافته، بلکه هر روز بلندتر و خطرناک‌تر شده است.


در این میان، رونق گردشگری طی سال‌های اخیر نیز نه تنها فرصت، بلکه تهدیدی جدی برای محیط زیست گیلان شده است؛ چرا که زباله‌های میلیون‌ها مسافر سالانه نیز بر حجم پسماندهای ساکنان استان افزوده شده و بسیاری از این زباله‌ها و پسماندها سر از رودخانه‌ها، جنگل‌ها و تالاب‌های ارزشمند درآورده‌اند.

مشکل پسماند در گیلان دیگر نه موضوعی محیط زیستی، بلکه بحرانی اجتماعی، اقتصادی و بهداشتی است. سال‌ها وعده داده شد، طرح‌های متعدد نوشته شد، اما نه تفکیک از مبدا به شکل جدی اجرا شد، نه مراکز مدرن بازیافت ساخته شد، و نه زیرساخت‌های لازم برای مدیریت علمی پسماندها شکل گرفت. نتیجه این وعده درمانی‌ها، تهدید مستقیم سلامت مردم و طبیعت گیلان است.

اکنون که به دفعات استاندار گیلان از این بحران سخن گفته و دولت مسعود پزشکیان هم وعده داده است بسته‌ای فوری برای سرمایه گذاری در حوزه بازیافت پسماند تهیه کرده و در بودجه سال آینده نیز ردیف اعتباری ویژه‌ای به این موضوع اختصاص خواهد داد، یک مطالبه روشن از آقای عارف و تیم اقتصادی دولت وجود دارد:  لطفاً به وعده دادن بسنده نکنید. گیلان به اقدام نیاز دارد، آن هم اقدام ضربتی، عملیاتی و مجهز به فناوری روز دنیا.

باید با بهره گیری از فناوری‌های مدرن، معضل پسماندهای شهری و روستایی گیلان و زباله‌های سرگردان در حاشیه رودخانه‌ها و تالاب‌ها را به صورت ریشه‌ای حل کرد. کاری به صدهها تجربه موفق جهانی نداریم. در همین نشست از تجربه روبه رشد استان هایی چون اصفهان در جداسازی زباله از مبدا و بازیافت پسماندها سخن گفته شد که نشان می‌دهد با مدیریت اصولی به شرط آنکه اراده‌ای واقعی پشت آن باشد،می‌توان از خفه شدن گیلان زیر انبوه زباله‌ها هم جلوگیری کرد.

واقعیت انکار ناپذیر این است که بحران پسماند گیلان دیگر فرصت آزمون و خطا ندارد. طبیعت این سرزمین زیبا و جنگل‌های هیرکانی، بیش از این تاب وعده‌های بی‌عمل را ندارند و باید با قید فوریت راهکارهای علمی را اجرایی کرد.