اختصاصی کلانشهر:نیما فریدمجتهدی(دکتری آب و هواشناسی)-سمانه نگاه (دکتری هواشناسی)- این روزها  شاید اهمیت آب و هوای گیلان بیش از پیش معلوم شده است. به گونه‌ای که در هر کلامی پیرامون گیلان، از شرایط آب وهوایی مطلوب گیلان و تاب آوری آن در زمانه‌ای که دیگر نقاط ایران حال خوبی ندارند، می‌گویند. چه کارشناسان، چه سیاسیون و چه مقامات دولتی. فارغ از اینکه این اکوسیستم آیا توانایی خدمات رسانی که از آن انتظار می‌رود را دارد یا نه، در این یادداشت در میانه آبان 1404، به ستایش از آب وهوای گیلان می‌پردازیم.

آسایش حرارتی در دو فصل دل انگیز

نگاهی گذرا و بیان یک واقعیت علمی به شکل ادای دین. آب وهوای گیلان فارغ از بحث پیرامون بارش و دیگر عناصر جوی و پدیده‌ها و مخاطرات، شرایط آسایش حرارتی را به باشندگان آن ارائه می‌کند. به ویژه در دو فصل بهار و پاییز. فارغ از تمام اتفاقاتی که در اثر گرمایش جهانی و تغییر اقلیم رخ داده است و ناهنجاری هایی که در آن روی داده باز این آب وهوا، کورسوی امیدی در این زمانه است. این فصل‌ها همچنان و آشکارا، گل سرسبد شرایط آب وهوایی پهنه گیلان هستند بهار و پاییز. بهاری که تا زمانی که گرمای تموز خردادِ آن را تابستانی نکرده و پاییزی که سرمای آبان‌اش، زمستان را به ارمغان نیاورده است. در این یادداشت با نگاهی به شرایط عناصر جوی در دو ماه اردیبهشت و مهر ماه به عنوان دو ماه با شرایط آب وهوای روح افزا، اینکه استان گیلان در واقعیت هم دو بهار دارد را به اثبات می‌رسانیم. هرچند که زیستن در این دو ماه، و نمود ظاهری آن در طبیعت، خود گواه این مطلب است.

داده‌ها چه می‌گویند؟ نگاهی به ایستگاه رشت

مقایسه شرایط آب وهوای ایستگاه رشت به عنوان نماینده آب وهوای جلگه گیلان را اصل براین قرار داده‌ایم. از نظر دمایی مقایسه دمای ماه اردیبهشت و مهرماه نمایانگر شباهت و گرمای مساعد این در محدوده دمایی آسایش حرارتی است. میانگین دمای روزانه اردیبهشت برابر با ۱۷/۷ درجه سلسیوس و میانگین دمای روزانه مهر ماه، برابر با ۱۹/۷درجه سلسیوس که اتفاقا مهرماه بیشتر از شرایط آسایش دمایی برخوردار است. میانگین دمای کمینه ماه اردیبهشت برابر با ۱۳/۵ درجه سلسیوس است و میانگین کمینه مهر ماه برابر با با ۱۵/۴درجه است که با اردیبهشت تا حدودی مشابهت دارد. میانگین دمای بیشینه در اردیبهشت برابر با ۲۱/۹ درجه سلسیوس و در ماه مهر ۲۴/۱ درجه سلسیوس است. در هردو ماه در جلگه گیلان یخبندانی رخ نمی‌دهد.

نقش بارش در زایش دوباره ی طبیعت

میانگین رطوبت نسبی اردیبهشت ماه ۸۲ درصد و در مهر ماه ۸۷ درصد است، مشابهتی نسبی. میانگین روزهای ابری در ماه اردیبهشت برابر با ۸/۷ روز و در مهر ماه، ۸/۶ روز است. روزهای مه آلوده این دو ماه هم شباهت خوبی باهم دارند هردو با عدد 4 از مشابهت برخوردارند. درخصوص میانگین بارش، سهم بیشتر به ماه مهر متعلق، با بارشی برابر با ۱۹۰/۳ میلیمتر در برابر بارش ۵۱/۵ میلیمتری اردیبهشت. که همین مقادیر بارش‌های مناسب مهرماه و شهریور، موجب تامین آب مورد نیاز برای گیاهان و سرسبزی مجدد طبیعت گیلان به ویژه مراتع آن می‌شود.

بهارِ دوم در دلِ پاییز

نگاهی به همین مختصر داده‌های ایستگاه رشت نشان از این دارد که چرا می‌توان برای گیلان دو بهار متصور بود: اولی فصل بهار در آغاز سال شمسی و دیگری هم مهر ماه؛ به عنوان بهار دوم گیلان. اردیبهشت از لحاظ دمایی به دلیل اینکه بعد از فصل سرد زمستان است در مقابل مهرماهی که تابستان گرم را گذرانده، از شرایط دمایی پایین تری برخودار است با این حال، گذر از خشکی تابستان و عدم طراوت چشم اندازها و مناظر، با بارش‌های اواخر شهریور و مهر ماه، جبران می‌شود و طبعیت گیلان را دوباره زنده می‌کند. هرچند در ادامه سرمای آبان ماه، حالت بهارگونه آن را از بین می‌برد.