همتی با اشاره به اقدامات انجام شده برای کنترل تورم، از جمله سیاست‌های پولی و نظارتی، اظهار کرد که بانک مرکزی از ماه گذشته عملاً ترمز تورم را کشیده و روند افزایش تورم را کنترل کرده است. به گفته رئیس کل بانک مرکزی، با وجود نگرانی‌ها درباره افزایش تورم در تیرماه، نرخ تورم ماهانه در این ماه نسبت به خرداد تقریباً نصف شده و روندی که می‌توانست به افزایش فزاینده تورم منجر شود، تحت کنترل قرار گرفته است.

اما منظور از «نصف شدن تورم» چیست و آیا این عبارت به معنای کاهش قیمت کالاهاست؟

پاسخ منفی است. کاهش نرخ تورم ماهانه به معنای ارزان شدن کالاها یا کاهش سطح عمومی قیمت‌ها نیست؛ بلکه نشان می‌دهد سرعت افزایش قیمت‌ها کمتر شده است. به بیان ساده، اگر قیمت یک کالا در خرداد افزایش یافته و در تیر نیز دوباره گران شده باشد، اما میزان این افزایش در تیر کمتر از خرداد باشد، نرخ تورم کاهش یافته است؛ نه اینکه قیمت آن کالا پایین آمده باشد.

برای درک بهتر اظهارات همتی باید به آمار خردادماه توجه کرد. بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، نرخ تورم ماهانه در خرداد ۱۴۰۵ معادل ۵.۹ درصد بود؛ یعنی میانگین قیمت کالاها و خدمات مصرفی خانوارها در خرداد نسبت به اردیبهشت ۵.۹ درصد افزایش یافت. تورم نقطه به نقطه در این ماه نیز ۸۸.۶ درصد و تورم سالانه ۶۲ درصد اعلام شد.

بنابراین، وقتی همتی از نصف شدن نرخ تورم تیرماه نسبت به خرداد سخن می‌گوید، منظور تورم ماهانه است، نه تورم سالانه یا نقطه به نقطه. اگر نرخ ۵.۹ درصدی خرداد را مبنا قرار دهیم، اظهارات او می‌تواند به معنای قرار گرفتن تورم ماهانه تیرماه در محدوده حدود ۳ درصد باشد؛ هرچند این رقم صرفاً یک برآورد بر اساس گفته‌های رئیس کل بانک مرکزی است و برای اعلام رقم قطعی تیرماه باید منتظر انتشار آمار رسمی باشیم.

از این منظر، مهم‌ترین نکته در اظهارات همتی، کاهش شتاب افزایش قیمت‌ها است. یعنی در صورت تأیید آمار رسمی، قیمت‌ها در تیرماه همچنان افزایش یافته‌اند، اما با سرعتی کمتر از خرداد. بنابراین نمی‌توان از این اظهارات نتیجه گرفت که هزینه زندگی کاهش یافته یا قدرت خرید خانوارها بهبود پیدا کرده است.

تفاوت میان «کاهش تورم» و «کاهش قیمت‌ها» اهمیت زیادی دارد. کاهش تورم به معنای کندتر شدن روند گران شدن کالاها و خدمات است، در حالی که کاهش قیمت زمانی اتفاق می‌افتد که سطح قیمت‌ها نسبت به دوره قبل پایین بیاید.

در نتیجه، برای ارزیابی اینکه آیا سیاست‌های ضدتورمی بانک مرکزی واقعاً به مهار پایدار تورم منجر شده است یا نه، صرفاً یک ماه کافی نیست. باید روند تورم در ماه‌های آینده، تغییر سطح قیمت‌ها و همچنین وضعیت درآمد و قدرت خرید خانوارها نیز مورد بررسی قرار گیرد.