قیمت بالای بیت کوین ممکن است این تصور را به وجود بیاورد که برای ورود به بازار کریپتو باید سرمایه زیادی داشته باشید یا یک BTC کامل بخرید. در حالی که BTC به واحدهای بسیار کوچکی تقسیم می‌شود و امکان خرید کسری از آن وجود دارد. بنابراین خرید بیت کوین الزاماً به سرمایه چند صد میلیونی یا میلیاردی نیاز ندارد و سرمایه موردنیاز بیشتر به حداقل سفارش صرافی، قیمت لحظه‌ای BTC و کارمزدهای معامله بستگی دارد. در ادامه بررسی می‌کنیم حداقل پول برای خرید بیت کوین چقدر است، بهترین روش برای خرید BTC چیست و با چقدر سرمایه باید وارد بازار کریپتو شویم.

حداقل پول برای خرید بیت کوین چقدر است؟

برای خرید بیت کوین در ایران نیازی نیست یک واحد کامل BTC بخرید. هر بیت کوین به ۱۰۰ میلیون واحد کوچک‌تر تقسیم می‌شود که هرکدام ساتوشی (Satoshi) نام دارند. بنابراین یک ساتوشی برابر با ۰.۰۰۰۰۰۰۰۱ BTC است. همین تقسیم‌پذیری باعث می‌شود حتی با سرمایه‌های نسبتاً کم هم بتوان بخشی از BTC را خریداری کرد و قیمت بالای یک واحد کامل BTC مانعی برای ورود سرمایه‌گذاران خرد نباشد.

با این حال، از نظر عملی معمولاً نمی‌توان فقط یک ساتوشی از صرافی خرید. هر پلتفرم برای ثبت سفارش، حداقل مبلغ معامله تعیین می‌کند که این محدودیت به شبکه بیت کوین ارتباطی ندارد و براساس سیاست‌های معاملاتی همان صرافی مشخص می‌شود. در صرافی‌های ایرانی این حداقل سرمایه معمولاً رقم بالایی نیست و در بسیاری از پلتفرم‌ها می‌توان با حدود ۵۰ تا ۱۰۰ هزار تومان خرید را شروع کرد. البته این ارقام ممکن است با تغییر سیاست صرافی‌ها یا شرایط بازار تغییر کنند و بهتر است قبل از ثبت سفارش، حداقل معامله همان پلتفرم را بررسی کنید.

در کنار حداقل سفارش، کارمزد معامله و هزینه برداشت هم مهم است. اگر مبلغ خرید بسیار کم باشد، ممکن است کارمزدها سهم قابل‌توجه‌تری از معامله را تشکیل دهند. بنابراین سوال مهم فقط این نیست که «با کمترین مبلغ ممکن چقدر بیت کوین می‌توان خرید؟»، بلکه باید بررسی کرد چه مبلغی با توجه به کارمزدها و هدف سرمایه‌گذاری، منطقی‌تر است.

راحت‌ترین روش خرید بیت کوین کدام است؟

برای بیشتر کاربران، ساده‌ترین روش خرید بیت کوین استفاده از صرافی ارز دیجیتال متمرکز (CEX) است. این پلتفرم‌ها زیرساخت لازم برای تبدیل پول رایج (مثل تومان) به BTC را فراهم می‌کنند و برخلاف خرید مستقیم، فرآیند ثبت سفارش، تسویه و انتقال دارایی در یک محیط معاملاتی مشخص انجام می‌شود. برای کاربران ایرانی، صرافی‌های داخلی مثل نوبیتکس معمولاً مسیر ساده‌تری دارند؛ چون امکان واریز ریالی، احراز هویت با مدارک داخلی و معامله مستقیم در بازارهای تومانی یا تتری را فراهم می‌کنند.

فرآیند خرید معمولاً با ثبت‌ نام و احراز هویت شروع می‌شود. بعد از فعال‌ شدن حساب، کاربر می‌تواند موجودی ریالی خود را افزایش دهد و از طریق بازار اسپات، بیت کوین بخرد. در این مرحله دو روش اصلی ثبت سفارش وجود دارد: سفارش بازار (Market Order) که معامله را با بهترین قیمت‌های موجود در دفتر سفارش انجام می‌دهد و سفارش محدود (Limit Order) که در آن کاربر قیمت مورد نظر خود را تعیین می‌کند. سفارش بازار ساده‌تر و سریع‌تر است، اما در بازارهای کم‌عمق ممکن است به خاطر اسلیپیج، قیمت نهایی با قیمت اولیه متفاوت باشد.

انتخاب صرافی هم فقط بر اساس قیمت بیت کوین انجام نمی‌شود. عمق بازار، حجم معاملات، فاصله قیمت خرید و فروش (Spread)، ساختار کارمزد، امنیت حساب و امکان برداشت بیت کوین روی شبکه اصلی از معیارهای مهم هستند. اختلاف کوچک قیمت بین دو صرافی هم لزوماً به معنی معامله ارزان‌تر نیست؛ چون همان‌طور که گفتیم کارمزد معامله و برداشت می‌تواند این اختلاف را خنثی کند.

بعد از خرید، BTC را می‌توانید در حساب صرافی نگه دارید یا به کیف پول شخصی خودتان منتقل کنید. برای سرمایه زیاد یا نگهداری بلندمدت، بعضی از کاربران ترجیح می‌دهند از کیف پول استفاده کنند و کنترل کلید خصوصی را در اختیار داشته باشند. البته در این حالت مسئولیت نگهداری عبارت بازیابی و امنیت کیف پول هم کاملاً بر عهده خود کاربر خواهد بود.

چقدر سرمایه برای خرید بیت کوین مناسب است؟ 

مقدار مناسب خرید بیت کوین در ایران یک عدد ثابت نیست و به عواملی مثل اندازه سرمایه، افق سرمایه‌گذاری، درآمد و هزینه‌های فرد، میزان تحمل نوسان، ریسک‌پذیری و ترکیب بقیه دارایی‌های سبد بستگی دارد. به همین خاطر تعیین یک درصد مشخص مثل ۵ یا ۳۰ درصد برای همه سرمایه‌گذاران مبنای دقیقی ندارد. معیار مهم‌تر این است که افت شدید قیمت بیت کوین تا چه اندازه می‌تواند روی وضعیت مالی و تصمیم‌گیری شما اثر بگذارد.

بیت کوین در دوره‌های مختلف ریزش‌های قابل‌توجهی از سقف‌های قیمتی خود تجربه کرده است. برای مثال در زمان نگارش این مقاله هم قیمت BTC نزدیک به ۸۰٬۰۰۰ دلار بود که ۴۰ درصد پایین‌تر از سقف ۱۲۶٬۰۰۰ دلاری‌اش است. بنابراین قبل از تعیین حجم خرید، بهتر است این حالت را هم در نظر بگیرید که بیت کوین کاهش پیدا کند و ارزش سرمایه شما در کوتاه‌مدت به دشت کاهش یابد. اگر چنین افتی شما را مجبور به فروش بیت کوین می‌کند، احتمالاً حجم سرمایه‌گذاری شما بیشتر از ظرفیت ریسکتان است.

برای تعیین اندازه موقعیت سرمایه‌گذاری، بعضی از موسسات مالی هم چارچوب‌هایی پیشنهاد کرده‌اند. برای مثال، شرکت بلک‌راک (BlackRock) معتقد است اختصاص ۱ تا ۲ درصد از سبد سرمایه‌گذاری به بیت کوین می‌تواند برای سرمایه‌گذارانی که ریسک نوسان شدید را می‌پذیرند، منطقی باشد. این شرکت بیت کوین را نه جایگزین سهام، اوراق یا نقدینگی، بلکه یک دارایی متنوع‌کننده با بازده بالقوه بالا و ریسک نزولی قابل‌توجه می‌داند. 

البته این به معنی نیست که همه باید ۱ تا ۲ درصد از سبدشان را روی بیت کوین سرمایه‌گذاری کنند. افراد تازه‌وارد و کم‌تجربه می‌توانند با سرمایه‌های کم‌تر سرمایه‌گذاری را شروع کنند و بعد از اینکه با مفاهیمی مثل نوسانات بازار، نحوه ثبت سفارش، کارمزدها، مدیریت سرمایه و کیف پول آشنا شدند، مقدار سرمایه را بیشتر کنند. 

روش دیگر، خرید مرحله‌ای یا DCA است. در این روش به‌ جای اینکه با کل سرمایه خود در یک قیمت وارد بازار بیت کوین شویم، سرمایه خود را در چند بازه زمانی تقسیم و وارد می‌کنیم. این کار ریسک انتخاب یک نقطه ورود نامناسب را کاهش می‌دهد، هرچند جلوی زیان در یک روند نزولی را به طور کامل نمی‌گیرد.

در نهایت، مبلغ خرید بهتر است بر اساس بودجه و ریسک شما تعیین شود، نه میزان هیجان بازار یا انتظار سود. همان‌طور که گفتیم سرمایه‌ای که برای مخارج روزمره، بدهی یا خریدهای کوتاه‌مدت به آن نیاز دارید، گزینه مناسبی برای ورود به یک دارایی پرنوسان مثل بیت کوین نیست.

جمع‌بندی

برای خرید بیت کوین نیازی به پرداخت قیمت یک واحد کامل آن نیست؛ هر BTC به ۱۰۰ میلیون ساتوشی تقسیم می‌شود و کاربران می‌توانند کسری از یک BTC را خریداری کنند. بنابراین حداقل سرمایه برای خرید بیت کوین در ایران بیشتر به حداقل سفارش صرافی، قیمت لحظه‌ای، کارمزد معامله و هزینه انتقال بستگی دارد. با این حال، امکان خرید با مبلغ کم نباید تنها معیار تصمیم‌گیری باشد. میزان سرمایه بهتر است با توجه به ریسک‌پذیری، اهداف مالی و مدت سرمایه‌گذاری تعیین شود. بررسی نقدشوندگی، کارمزدها و روش‌های نگهداری هم قبل از ثبت سفارش می‌تواند به تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر کمک کند.