کلانشهر: یک روانپزشک با تشریح نحوه پردازش موسیقی در مغز گفت: موسیقی با درگیر کردن بخش‌هایی از مغز مرتبط با حافظه، هیجان، توجه و شناخت می‌تواند بر احساسات، تمرکز و یادگیری افراد تاثیر بگذارد و نوع موسیقی انتخابی افراد نیز در سنین مختلف می‌تواند با نیازهای هیجانی و هویتی آنان ارتباط داشته باشد.

موسیقی تنها یک محرک شنیداری نیست و هنگام شنیدن آن، بخش‌هایی از مغز مرتبط با حافظه، احساسات و شناخت نیز درگیر می‌شوند؛ به همین دلیل یک آهنگ می‌تواند خاطراتی را زنده کند یا بر خلق‌وخو و تمرکز اثر بگذارد. اما آیا سلیقه موسیقایی می‌تواند با شخصیت و هویت افراد ارتباط داشته باشد؟ و آیا نوع موسیقی بر احساسات و رفتار ما اثر می‌گذارد؟

ملیحه ارجمندی به تاثیرات مثبت گوش دادن به موسیقی اظهار کرد: گزارش شده است که گوش دادن، نواختن و یادگیری موسیقی باعث بهبود هوش کلامی و افزایش قدرت خلاقیت در افراد می‌شود. وقتی مغز به آهنگ جدید گوش می‌دهد، به علت اینکه آن آهنگ ناآشناست، مغز برای درک آن تلاش می‌کند. گاهی ممکن است افراد با گوش دادن به موسیقی‌های قدیمی، خاطرات گذشته و جزئیات فراموش‌شده را به یاد بیاورند و این موجب ایجاد احساس خوشایندی در فرد می‌شود.

وی ادامه داد: مغز با گوش دادن به موسیقی آرام می‌شود، استرس کاهش می‌یابد و به دنبال آن قدرت تمرکز افزایش پیدا می‌کند. محققان می‌گویند گوش دادن به موسیقی می‌تواند فعالیت بخش‌هایی از مغز را بهبود ببخشد که موجب بهبود عملکرد شناختی مغز می‌شود. همچنین به دنبال گوش دادن به موسیقی، هورمون‌های شادی مثل سروتونین، آندورفین و دوپامین افزایش و هورمون کورتیزول کاهش پیدا می‌کند که احساس خوشایندی در فرد ایجاد کرده، خلق‌وخوی فرد را مدیریت می‌کند و باعث کاهش مشکلات قلبی و عروقی و فشار خون می‌شود.

این متخصص اعصاب و روان درباره تاثیر موسیقی بر بخش‌های مختلف مغز تصریح کرد: نورولوژیست‌ها و نوروسرجری‌ها معتقدند که موسیقی از طریق شنوایی وارد مغز شده، سپس به ساقه مغز انتقال پیدا می‌کند و در این قسمت به چیزی که ما آن را به عنوان موسیقی درک می‌کنیم تبدیل می‌شود. این فرایند باعث بهبود شناخت، احساسات، حافظه و حتی بهبود حرکات بدنی در فرد می‌شود.

موسیقی با بخش‌های مرتبط با هیجان و احساسات مغز در ارتباط است

این روانپزشک اظهار کرد: موسیقی سیستم لیمبیک مغز را تحریک می‌کند. سیستم لیمبیک، منطقه پردازش هیجانات و احساسات است که شنیدن موسیقی باعث می‌شود فرد احساس شادی و خوشحالی کند. گوش دادن به موسیقی موجب بهبود واکنش‌های عاطفی و شناختی می‌شود که به دنبال آن باعث کاهش استرس و اضطراب و افزایش تمرکز می‌شود. موسیقی خوب باعث افزایش شادی، امیدواری و حس زیبایی، آرامش، افزایش توانایی و اعتماد به نفس در افراد می‌شود.

ارجمندی در توضیح چگونگی تاثیر موسیقی در بهبود حافظه و افزایش توانایی یادگیری بیان کرد: قسمتی از مغز که موسیقی بر آن تاثیر دارد، هیپوکامپ است؛ منطقه‌ای در مغز که مربوط به حافظه است و گوش دادن به موسیقی با تاثیر بر این بخش موجب بهبود حافظه و افزایش توانایی در یادگیری می‌شود. همچنین موسیقی با تحریک قشر فرونتال و پرفرونتال، یعنی پیشانی، پس‌پیشانی و ماهیچه‌های کوچک مغزی باعث افزایش توجه، تمرکز و ارتباطات اجتماعی و بهبود حل مسئله می‌شود.

وی درباره تاثیر موسیقی بر احساسات افراد خاطرنشان کرد: موسیقی می‌تواند طیف وسیعی از احساسات را در افراد ایجاد کند. از حالات عرفانی گرفته تا فکر به خودکشی و آسیب روانی از تاثیرات موسیقی بر افراد است. موسیقی حتی بر فعالیت الکتریکی مغز هم تاثیر دارد. از فردی که تحت تاثیر موسیقی قرار دارد نوار مغز گرفته شده است، لغزش نوار مغز نشان می‌دهد در اثر شنیدن موسیقی‌های آرام، امواج مغزی کاهش پیدا می‌کند، فرد آرامش می‌یابد و برانگیختگی مغزی کاهش می‌یابد. البته در بعضی فرکانس‌های موسیقی ممکن است تا فرکانس‌های حدود ۴۳۰ تا ۴۳۲ هرتز افزایش یابد و با تنظیم بعضی امواج مغزی همچنان به بهبود فعالیت مغز کمک کند.

سلیقه موسیقایی و ارتباط آن با هویت در سنین مختلف

این متخصص اعصاب و روان درباره تفاوت تاثیرگذاری بر ذهن زنان و مردان اظهار کرد: موسیقی بر ذهن زنان و مردان اثر یکسانی دارد، اما گفته می‌شود بعضی موسیقی‌های خاص در سنین نوجوانی بر استقلال و بلوغ مردان تاثیرگذار است. چنانکه موسیقی در این سنین برای مردان جزئی از استقلال و هویت آن‌هاست. مردان آهنگ‌های قدیمی خود را تا سال‌ها گوش می‌دهند و این ربطی به نوستالژی بودن آن‌ها ندارد، بلکه آن آهنگ‌ها نشان از هویت و استقلال در شخصیت بعضی مردان دارد. اما موسیقی برای زنان این معنا را ندارد.

ارجمندی درباره تاثیر موسیقی بر شخصیت زنان تصریح کرد: هرچه سن زنان بیشتر می‌شود، سعی می‌کنند با موسیقی‌های جدید آشنا شوند و دامنه موسیقایی خود را افزایش دهند. موسیقی در شخصیت زنان از نوجوانی تا بزرگسالی تاثیری بر هویت و استقلال آن‌ها ندارد.

این روانپزشک با اشاره به اینکه تاثیر موسیقی در سنین مختلف بر افراد متفاوت است، اضافه کرد: افراد در سنین نوجوانی بیشتر موسیقی‌های متالیک و رپ گوش می‌دهند چرا که باعث برانگیختگی‌های هیجانی در آن‌ها می‌شود. اما با افزایش سن به سمت موسیقی‌های آرام‌تر و بی‌کلام تمایل پیدا می‌کنند. دلیل این تفاوت این است که افراد در بزرگسالی نسبت به نوجوانی هیجانات و احساسات متفاوتی را تجربه می‌کنند و میزان حضور در اجتماع و انجام فعالیت‌های استرس‌زا افزایش می‌یابد. این عوامل باعث می‌شوند تمایل به موسیقی‌های آرام‌تر و موسیقی‌های بی‌کلام که باعث کاهش استرس می‌شود افزایش یابد.

وی درباره تاثیر موسیقی‌های بد بر ایجاد یا تشدید افسردگی و بدخلقی در افراد بیان کرد: گوش دادن به موسیقی‌های بد احتمال ابتلا به افسردگی، افزایش کج‌خلقی و کج‌اندیشی، ناامیدی و یأس، آشوب‌های درونی و تنفر در فرد را افزایش می‌دهد. توصیه می‌کنیم نوجوانانی که احساسات منفی ناشی از خلق پایین، افسردگی، استرس و اضطراب را تجربه می‌کنند از گوش دادن به موسیقی‌های بد، چه از لحاظ متنی و چه از لحاظ نوع موسیقی، خودداری کنند.

منبع: ایسنا