کلانشهر: افزایش قیمت بنزین چقدر به کاهش قاچاق سوخت انجامید؟ علیرضا نظری، دبیردوم کمیسیون اقتصادی مجلس یازدهم در گفتگو با خبرنگار اجتماعی رکنا، به این سوال پاسخ داده و تاکید کرد: بعید می‌دانم گران کردن قیمت بنزین به آن صورت در قاچاق سوخت تاثیری داشته باشد.

قیمت 12 تا 15 هزار تومانی بنزین در کشورهای همسایه

وی افزود: قیمت سوخت در کشورهای همسایه (پاکستان، ترکیه و...) به تناسب ارزش پول ملی با قیمت داخل کشور دارد. قیمت 3هزار تومانی که برای بنزین تعیین کرده‌ایم با 12 تا 15 هزار تومانی که آن سوی مرزها خرید و فروش می‌شود، همخوانی ندارد. بنابراین با این اندازه که دولت مطرح کرده بعید است که قاچاق سوخت کاهش یافته باشد. فقط مقداری سود قاچاقچیان را کمتر کرده است. اما تا زمانی که این تعادل برقرار نباشد، با افزایش مختصر هدف کاهش قاچاق سوخت محقق نمی‌شود.

کمک به قاچاقچیان برای جلوگیری از مشکلات امنیتی

علیرضا نظری با اشاره به پیشنهاد مجلسی نشینان برای دولت گفت: نمایندگان پیشنهاد کردند در مناطق مرزی مانند سیستان و بلوچستان که بنزین به صورت انبوه و مشک با نیسان به آن سوی مرز منتقل می‌شود، قیمت بنزین متفاوت باشد. در حقیقت اعلام کردیم جایگاه هایی در این مناطق تعبیه شود که بنزین را با قیمت بیشتری عرضه کنند تا افراد به صورت قاچاق عمل نکنند و مشکلات امنیتی پیش نیاید. از سوی دیگر سرمایه ملی کشور هدر نرود. یعنی آنجا بنزین را لیتری 8هزار تومان عرضه کنیم تا آنها 10 هزار تومان خارج از کشور این بنزین را عرضه کنند. مبلغ بین عدد 3هزار تا 8هزار تومان چرا در جیب دولت نرود؟ با این روش به 3 هدف می‌رسیم. 1) معاش افرادی که از انتقال سوخت به خارج مرز امرار معاش می‌کنند نیز تامین می‌شود. 2) سرمایه ملی اینگونه به هدر نمی‌رود. 3) ایجاد راه کسب درآمد ارزی برای کشور است. وقتی بنزین در کشور 3هزار تومان است و 12هزار تومان در خارج مرزها فروخته می‌شود، این سرمایه عظیم ملی از دست مردم بیرون می‌آید.

بنزین 5هزار تومانی هم قاچاق سوخت را قطع نمی‌کند

دبیر دوم کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به 3هزار تومان شدن قیمت بنزین اظهار کرد: قیمت بنزین حتی اگر 5هزار تومان هم شود قاچاق قطع نمی‌شود بلکه سود قاچاقچیان کمتر می‌شود. ولی اختلاف قیمتی بین بیرون مرزها و داخل کشور وجود دارد.

واردات صرفه اقتصادی ندارد

علیرضا نظری در پاسخ به این سوال که کاهش ارزش پول ملی چقدر در قاچاق سوخت و دیگر اقلام موثر است؟ گفت: وقتی ارزش پول ملی کاسته شود واردات اقتصادی نیست. یعنی فرد باید دلار 28هزار تومان بخرد و جنس را وارد کند. این رویه برای او صرفه اقتصادی ندارد اما در صادرات هر چقدر اختلاف ارزش پول ملی با ارز افزایش یابد بازار صادرات داغ‌تر می‌شود. فردی که یک کیلو سیب زمینی را در بازار با 2هزار تومان عرضه می‌کند با صادرات کیلویی یک دلار، 30هزار تومان به دست می‌آورد. اگر هزینه‌های این صادرات را هم در نظر بگیریم، محصولی که عرضه می‌کند چیزی حدود 24هزار تومان ارزش بیشتری داشته است.

حق العمل کاری منتقل کنندگان سوخت قاچاق

برخی از خانواده هایی که در سیستان و بلوچستان با فقر دست و پنجه نرم می‌کنند در "اتوبوس‌های مرگ" که پر شده از سوخت قاچاق به عنوان مسافر می‌نشینند و با گذشت از گیت پلیس، مبالغ بسیار ناچیزی دریافت می‌کنند. دبیر دوم کمیسیون اقتصادی مجلس در پاسخ به این سوال که آیا در پیشنهاد مجلس به دولت این افراد نیز مورد توجه قرار گرفته‌اند؟ گفت: معضل قاچاق سوخت را از نزدیک در منطقه سیستان و بلوچستان رصد کردم. بیشتر افرادی که سوخت قاچاق را منتقل می‌کنند حق العمل کاری دریافت می‌کند. کسی که خارج از مرزها قیمت‌ها را افزایش یا کاهش می‌دهد، سوخت را به فروش می‌رساند. این سوخت‌ها (بنزین یا گازوئیل) در مشک‌های 2هزار لیتری که در نیسان‌ها جاسازی شده قاچاق می‌شود. واسطه‌ها که خطر تیراندازی، چپ کردن ماشین، انفجار خودرو، گیر افتادن به دست مرزبانان و... حق العمل می‌گیرند و قاچاقچیان عمده ریسک انتقال سوخت قاچاق را نمی‌پذیرند و ارزش این قاچاق را به جیب می‌زند و هیچ خطری متوجه آنها نیست.

احتمال صادرات تمام مایحتاج مردم کشور

وی با اشاره به خطر صادرات در تمام محصولات، تاکید کرد: اگر دولت محدودیتی در صادرات ایجاد نکند، مایحتاج مردم اعم از دام، گوشت، سیب و پیاز، لوبیا و... همه صادر می‌شود چون قیمت داخلی با قیمت خارجی محصولات اختلاف چندین برابری دارد. در صادرات سوخت نیز این مشکل وجود دارد. اگر فردی یک لیتر بنزین را خارج از ایران 50سنت هم بفروشد 15هزار تومان به دست می‌آورد و اگر یک دلار بفروش برساند لیتری 30هزار تومان است. در حال حاضر صادرات به صورت قاچاق یا رسمی رونق دارد و صرفه اقتصادی دارد. اگر دولت نظارتی بر صادرات نداشته باشد تمام مایحتاج مردم توسط افرادی صادر خواهد شد چون برایشان سود آوری دارد. بنزین نیز از این قاعده مستثنی نیست.

نادیده گرفتن ملاحظات امنیتی و ملی کشور برای سود بیشتر

علی نظری در پایان افزود: محصولی که در ایران کیلویی 4هزار تومان به فروش می‌رسد در خارج از ایران کیلویی یک دلار هم بفروش برسد چند برابر سود دارد. اگر صادرات بی‌حساب و کتاب یا قاچاق کنترل نشود قطعا قحطی کاملی در کشور ایجاد می‌کند که تولید داخل کشور نیز (مازاد و نیاز مردم) را صادر می‌کنند. چرا که برخی به دنبال تجارت هستند، ملاحظات امنیت و ملی و نیاز کشور را نمی‌کنند بلکه دنبال نیاز جیب خود می‌رود و هر محصولی که به آن سوی مرز برسانند، برایشان پرسود است چرا که ارزش پولی ملی ما پایین است و صادرات کالاها ارزش فوق العاده‌ای برای سودجویان دارد. بنابراین دولت باید در کنترل قاچاق و صادرات نظارت جدی داشته باشد تا کشور دچار هرج و مرج در قیمت‌ها نشود.  / رکنا