کلانشهر ؛رضا حقی کارگردان و مدرس بازیگری در گیلان با انتشار یک یادداشت از ارائه چند پیشنهاد به ارگانهای تصمیم گیر برای فرهنگ سازی پیرامون یکی از پدیده های اجتماعی سالهای گذشته به نام «ولنتاین» خبر داد و نوشت:چند سالی می‌شود که روز ولنتاین به فرهنگ ایرانی وارد شده است. بعضی از سال‌ها بخشنامه می‌کنند فروش اجناس ولنتاین ممنوع است ولی در عمل،پلیس برخورد جدی نمی‌کند و در بعضی از سال‌ها هم بخشنامه‌ای صادر نمی‌شود.

ولنتاین در ایران بین بسیاری از جوانان جای خودش را پیدا کرده است. دستگاه‌های فرهنگی و حکومتی آن را مذموم و امری غربی می‌دانند.

تجربه نشان داده است هرچه پافشاری کنند نتیجه معکوس در جامعه بر جای می‌گذارد. عادت کرده‌ایم که بگوییم که این کار بد است کار خوبی را معرفی نمی‌کنیم و جایگزینی برای آن نداریم. بلد نیستیم داشته‌های خودمان را به رخ بکشیم و به دیگران نشان دهیم و آن‌ها را تبدیل به برند کنیم‌.

در فرهنگ خودمان شب بسیار با ارزشی داریم به نام شب آرزو‌ها یا لیله الرغایب.

در معنی لیل الرغایب گفته‌اند لیل به معنی شب است و رغایب جمع کلمه رغیبه است و رغیبه به معنای میل، رغبت، کشش و جاذبه داشتن است به معنای شبی که کشش‌ها و میل به سمت خداوند است‌. و انسان به خداوند شوق زیادی دارد. و معنای دیگر آن عطا و بخشش است، به این معنا که چون عطا و بخشش خدا زیاد است ما آن شب دعا و آرزو می‌کنیم.
در روایت‌های زیادی آمده است که دراین شب زمین پر از فرشتگانی می‌شود که از آسمان سرازیر می‌شوند و مسئول بردن پیغام از نیت‌های پاک بندگان به خداوند هستند.
این شب از نظر شیعه یکی از شب‌های است که نزد خداوند از فضیلت خاصی برخوردار است. بسیاری اعتقاد دارند دومین شب مهم بعد از شب قدر است. و اعمال مفصلی نیز برای آن ذکر کرده‌اند.

استان ما جزء معدود استان‌های کشور است که شب رغایب یا شب آرزو را از قدیم الایام گرامی می‌داشتند. همه ما خاطرات کودکی مشترکی از دادن خیرات برای مردگان خود با دادن حلوا و نان برنجی در ذهن داریم‌.
در گیلان بر خلاف شهر‌ها و استان‌های دیگر که فقط به مناسبت سالگرد فوت عزیزانشان مراسم می‌گیرند و یا خیرات می‌دهند این کار دوبار در سال اتفاق می‌افتد یک بار در سالروز فوت و یک بار در شب رغایب، یعنی اولین جمعه ماه رجب هر سال این کار را انجام می‌دهیم.
متأسفانه در ایران برای شب آرزو‌ها مانور تبلیغاتی انجام نگرفته است حتی در استان و شهر ما که سابقه تاریخی نیز دارد روی این مسأله کار نشده است و نتوانسته‌ایم این کار را به برند خاص فرهنگی برای استان خود تبدیل کنیم.

در این چند سال ققط گفتیم ولنتاین متعلق به فرهنگ غرب است و ما نباید آن را تبلیغ کنیم. در صورتی که شب آرزو‌ها هم اسلامی هم ایرانی و هم گیلانی است ولی ما از آن غافل هستیم‌.
مدت چند سال است که طرحی با عنوان «شب آرزو‌ها» را به سازمان تبلیغات اسلامی، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی، حوزه هنری، اداره گردشگری و میراث فرهنگی و شهرداری داده‌ام. این طرح شامل چند بخش است که می‌تواند توسط یک اداره به تنهایی یا به کمک ادارات مختلف اجرایی شود.

۱ - مسابقه بهترین آرزو


در قالب - نامه‌ای به خدا - در چند سطح از مهدکودک‌ها - که به صورت صوتی انجام بگیرد - تا دبستان و سطوح متوسطه و عموم مردم بر‌گزار شود. این مسابقه از مهرماه شروع شود تا بتوان نتایج و اعلام نفرات برتر را در بهمن ماه انجام گیرد. این بخش به سازمان تبلیغات، و اداره آموزش و پرورش پیشنهاد می‌شود.

۲ - انتشار کتاب مقایسه آرزوها
بررسی و تطبیق آماری از آرزو‌های دریافتی از مهدکودک‌ها و دبستان‌ها و مقایسه آن با آرزوی بزرگسالان از منظر‌های مختلف- آرزو‌های انفرادی، آرزو برای خانواده، شهر، کشور، جهان و یا آرزو‌های مادی و معنوی، مطمئناً این کتاب بسیار خواندنی خواهد شد. این بخش به دانشگاه گیلان و پژوهشکده گیلان‌شناسی پیشنهاد می‌شود‌.

۳ - انتشارکتاب های روانشناسی و جامعه شناسی

بررسی تحلیلی روان‌شناسی و جامعه‌شناسی از آرزوها‌ی کودکان و نوجوانان از زوایای متعدد و سیاستگذاری فرهنگی و اجتماعی بر اساس آن برای سال‌های آینده. این امر کمک بسیار بزرگی برای مهندسی فرهنگی جامعه است، که هیچگونه برنامه‌ریزی برای آن نداریم به طور مثال به خیلی از جواب‌های مسائل جامعه می‌توانیم پی ببریم که از دل چه آرزو‌هایی در کودکی افرادی مثل خاوری، زنجانی فریدون، و سلطان‌های سکه، دلار، موز و... بیرون می‌آید. این بخش به دانشگاه گیلان وحوزه هنری گیلان پیشنهاد می‌شود‌.

۴- مسابقه ابتهال خوانی

اجرای برنامه زنده ابتهال خوانی همراه با جلوه های ویژه در چند نقطه از شهر و پخس آن از صدا وسیما ، جهت ایجاد فضایی معنوی همراه با صدای قاریان ممتاز استانی و کشوری‌این برنامه اجرا شود، این بخش به سازمان تبلیغات اسلامی و اداره فرهنگ و ارشاد گیلان پیشنهاد می شود.

۵ - مسابقه سرود

در دو بخش دختران و پسران توسط مهدکودک‌ها و مدارس با عنوان شب آرزو‌ها در سطح شهر و مدارس و پخش آن در صدا وسیما، همرا با اهدای جایزه به گروه‌های برتر. این بخش به سازمان بسیج دانش‌آموزی و آموزش و پرورش پیشنهاد می‌شود‌.

۶ - اجرای کنسرت موسیقی در سطح شهر و پخش آن از صدا و سیما در غالب موسیقی محلی، و شعر‌های فارسی، و دوزبانه عربی و فارسی با عنوان «شب آرزو‌ها»، این بخش به اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی و صدا و سیما پیشنهاد می‌شود.

۷ - ویژه برنامه شب آرزوها

اعلام نفرات برتر مسابقه نامه‌ای به خدا و رونمایی از کتاب‌های چاپ شده و اهدای جوایز به نفرات برتر در رده‌های مختلف در پیاده راه فرهنگی شهرداری همراه با دیزاین پیاده راه با شمع‌های مختلف که مخصوص فرهنگ خودمان است و باعث ایجاد جلوه‌های بصری زیبایی در شب می‌شود و عامل زیبایی انتشار عکس‌های بسیار زیادی در دنیای مجازی می‌شود، این بخش به حوزه هنری و شهرداری پیشنهاد می‌شود.

۸ - مسابقه شیرینی پزی

در بخش حلوا و نان محلی، در دو سطح خانگی و قنادان حرفه‌ای برگزار شود. شهر رشت با دارا بودن پسوند، رشت شهر خلاق خوراک می‌تواند مانور خلاقانه‌ایی در این بخش داشته باشند این مسابقه خیل عظیمی از مردم خصوصاً بانوان را درگیر این مسأله می‌کند و با توجه به عضویت رشت به عنوان شهر خلاق خوراک در یونسکو این بخش توسط سازمان یونسکو و به دنبال آن در سراسر جهان انعکاس زیادی در رسانه‌ها پیدا می‌کند. این بخش به اداره گردشگری ومیراث فرهنگی وشهرداری رشت پیشنهاد می‌شود.

۹ - جشنواره نان و حلوا

در این بخش اموات نیز برخور دار از تنوع خیرات می‌شوند. این جشنواره به مدت چند روز برگزار شود و ۴۰ نان محلی و حلوا به صورت ورکشاپی از همه شهر‌های گیلان با لباس و دکور محلی هر شهر پخته و عرضه شود.
این جشنواره جذابیت‌های بسیاری برای عموم مردم و گردشگران ایجاد می‌کند و بعد از برگزاری در سال اول به برند شهری تبدیل خواهد شد. این بخش به اداره گردشگری و میراث فرهنگی و شهرداری پیشنهاد می‌شود.

وقتی کار فرهنگی ماندگار می‌شود

کار فرهنگی یک چرخه است. تأثیرات بسیار زیادی در این چرخه ایجاد می‌شود که تا سالیان متمادی ماندگار می‌شود‌. ایجاد فضایی شاد و مفرح و معنوی که بخش‌های زیادی از بدنه جامعه را با خود در گیر می‌کند. در جای جای برنامه‌ها دیده می‌شود.

آخرین نسلی که با رویا زندگی می‌کند

این یادداشت را تعمداً بعد از پشت سر گذاشتن شب آرزو‌ها ۱۴ بهمن، و ولنتاین ۲۵ بهمن می‌نویسم که مسولین مربوطه نفرمایند -فرصت کافی برای برگزاری این برنامه نداریم و یا بودجه برای این کار پیش‌بینی نشده است -
برای سال آینده می‌توانید از الان برنامه‌ریزی کنید. تا کم کم شب آرزو‌ها را جایگزین ولنتاین کنیم.
ما احتمالاً آخرین نسلی هستیم که با رویا‌هایمان زندگی می‌کنیم.