کلانشهر:صید غیرمجاز پرندگان مهاجر زمستانی یکی از مشکلاتی است که از دیرباز وجود داشته و حتی در بازارهایی در مناطقی همچون فریدون کنار گوشت پرندگان مهاجر به عرضه می‌شده است. پیش از این فروش پرندگان مهاجر به‌خصوص در فصول مهاجرت بسیار محدود و به‌صورت زیرزمینی انجام می‌شد. متأسفانه با ایجاد بازار پرندگان فریدون‌کنار به صورت غیرقانونی ضمن افزایش تقاضای خرید پرندگان حمایت شده و ایجاد چرخه مالی بالا، عملا این محل به محملی برای فعالیت‌های غیرقانونی تبدیل شده بود که بعضا مورد حمایت برخی افراد با نفوذ نیز قرار می‌گرفت. در سال‌های اخیر تلاش‌هایی برای مقابله با این عمل غیرقانونی انجام شده است و حتی در اردیبهشت ماه سال جاری سمیه رفیعی - رییس فراکسیون محیط زیست مجلس - با استناد به دستور قضایی از تعطیلی همیشگی بازار پرندگان وحشی فریدون‌کنار خبر داد.

یکی دیگر از چالش‌هایی که پرندگان مهاجر با آن دست و پنجه نرم می‌کنند از بین رفتن زیستگاه است که به گفته علیرض هاشمی - موسس انجمن پرنده شناسی و پرنده نگری طرلان  - این چالش به‌حدی پیش رفته است که در تالاب‌هایی همچون پریشان و بختگان به علت خشکی و از بین رفتن آن زیستگاه دیگر قادر به دیدن گله‌های فلامینگوهای مهاجر نیستیم

علیرضا هاشمی درباره مخاطراتی که برای پرندگان مهاجر زمستانی وجود دارد، اظهارکرد: عوامل انسانی بیش از هرچیزی در نابودی پرندگان مهاجر تاثیر دارند. بخش عظیمی از پرندگان مهاجر زمستانی که منتظر رسیدن آن‌ها به کشور هستیم را پرندگان آبزی و کنار آبزی تشکیل می‌دهند.

وی ادامه داد: دو مسئله یعنی از بین رفتن زیستگاه پرندگان که به مناطق آبی و تالاب‌ها منتهی می‌شوند و صید و شکار بی‌رویه که طی سال‌های اخیر به صورت افسارگسیخته و باندهای مافیایی بوده است بیشترین آسیب را به این پرندگان وارد می‌کنند. میزان صید و شکار و آسیب به حیات وحش به قدری زیاد است که حتی سازمان حفاظت محیط زیست و مراجع مربوطه هم نتوانسته‌اند جلوی آن را بگیرند.

 موسس انجمن پرنده شناسی و پرنده‌نگری طرلان درباره مناطقی که در خطر تخریب و تجاوز هستند، افزود: نمونه بارز  این مناطق فریدون کنار است که تمام مسئولان از ریاست سازمان حفاظت محیط زیست تا مدیران ارشد و حتی مدیران قضایی اعلام می‌کنند که کار غیرقانونی صورت می‌گیرد ولی هر سال بدتر و فجیع‌تر از سال گذشته قتل عام میلیونی پرندگان در یک محدوده کوچک صورت می‌گیرد.

وی با تاکید بر ارزش بالای پرندگان مهاجر گفت: پرندگان مهاجر به دلیل اینکه برای مهاجرت از چندین کشور عبور می‌کنند و زیستگاه آن‌ها از مناطق شمال سیبری تا جنوب غرب آفریقا را در برمی‌گیرد ارزش زیستی بسیار زیادی دارند و مربوط به یک کشور نیستند و به تمام مردم جهان تعلق دارند.
 
هاشمی تاکید کرد: پرندگان اعمال بسیار مهم و تاثیرگذاری انجام می‌دهند. آن‌ها در کنترل آفات نقش بسزایی دارند و کود آن‌ها بسیار ارزشمند است و.... بنابراین افرادی که به حیات وحش دست درازی می‌کنند، کاری خلاف عرف و اخلاق انجام می‌دهند.
 
وی افزود: ایران را درجهان به عنوان یکی از سیاهچاله‌ها در زمینه از بین رفتن برخی گونه‌های پرندگان همچون غازها و اردک‌ها می‌شناسند. برای اینکه این اتفاق در دنیا نیفتد، کنوانسیون‌های بسیاری به وجود آمده و یکی از مهم‌ترین آن‌ها کنوانسیون حفاظت از گونه‌های مهاجر وحشی به نام «CMS» است.

به گفته موسس انجمن پرنده شناسی و پرنده نگری طرلان در این کنوانسیون که ایران نیز عضوی آن است، حفاظت جهانی از حیات وحش به‌ویژه پرندگان جزو فعالیت‌های مهم است.

وی افزود: همه مردم باید از منافع موجود در حیات وحش که یک میراث ملی و طبیعی است منتفع شوند اما تنها عده‌ای خاص با بهره‌برداری بیشتر، سودجویی و منفعت‌طلبی با استفاده از روابط لقمه‌ای چندین هزاربرابر سهم خودشان از طبیعت جدا می‌کنند که با این کار به حقوق عامه مردم جهان تجاوز می‌شود.

هاشمی افزود: همه مردم باید از این حیات وحش منفعت و لذت کسب کنند. خودخواهی و منفعت‌طلبی این افراد سودجو باید مورد توجه قرار گیرد و مدعی‌العموم با جدیت وارد شود و پیگیری کند.

 وی افزود: متاسفانه این موضوع به‌گونه‌ای مطلوب پیگیری نمی‌شود. حیات وحش و این پرندگان وحشی می‌توانند معیشت افراد نیازمند را تامین کنند. مناطق محرومی همچون سیستان و بلوچستان نیز می‌توانند در چارچوب قانون از این نعمت الهی استفاده کنند و یا در بخش‌های گردشگری همچون مشاهده پرندگان از حضور آنان لذت ببرند چراکه پرندگان در صورت امن بودن محیط انس بیشتری با مردم می‌گیرند.

موسس انجمن پرنده شناسی و پرنده نگری طرلان ادامه داد: اما امروزه مردم برای منفعت شخصی خود شکار می‌کنند و این وظیفه ارگان‌های نظارتی است که این بهره‌مندی را بین همه مردم ایران و منطقه تقسیم کنند نه اینکه چندصد نفر، سودهای خیلی زیاد و با حجم زیادی داشته باشند و عده زیادی نیز تنها بار ضرر را بر دوش خود حمل کنند.

وی با بیان اینکه حفاطت از زیستگاه‌ها اهمیت زیادی دارد، اظهار کرد: بسیاری از تالاب‌ها با بهانه‌های مختلفی همچون برداشت آب برای کشاورزی و عدم مدیریت منابع آبی در حال خشک شدن و نابودی هستند و با این خشک شدن، هر کدام از آن‌ها گنجینه‌های زیست محیطی بسیاری را از دست می‌دهند که تکرار شدنی نیست.

هاشمی در پایان تصریح کرد: ما در حال از دست دادن جمعیت خیلی مهمی از پرندگان هستیم که دیگر قابل جایگزینی نیستند. به طور مثال در بختگان و پریشان گله‌هایی از پرنگان از جمله فلامینگوها بود که الان دیگر در این مناطق حضور ندارند و این وضعیت به دلیل از بین رفتن زیستگاه به وجود آمده است و هر ساله زادآوری آن‌ها را دچار مشکل می‌کند. در این شرایط برای حفاظت از پرندگان مهاجر باید همه جهان دست به دست هم دهند.