پاسداشت نیم قرن نیکی های آرسن میناسیان در رشت

«موسیو آرسن» مردِ مهربان و بدون شواف تاریخ رشت


۱۴۰۳/۰۱/۱۴ - ۱۹:۳۵ | کد خبر: ۴۲۷۱۱ چاپ

با خدمات انسان دوستانه او، دانشگاه تهران به میناسیان، دکترای افتخاری داروسازی اعطا کرد و او نخستین داروخانه شبانه‌روزی ایران یعنی «کارون» را سال ۱۳۱۹ در رشت تأسیس کرد

«موسیو آرسن» مردِ مهربان و بدون شواف تاریخ رشت
کلانشهر: چهاردهم فروردین ماه، چهل و هفتیمن سالگرد درگذشت خَیر و نیکوکار مسیحی، آرسن میناسیان است. او در بحبوحه جنگ جهانی دوم، نخستین داروخانه شبانه روزی کشور را در رشت تاسیس و بعضا داروها را رایگان به نیازمندان می داد. او از مؤسسین نخستین آسایشگاه خیریه سالمندان و معلولان کشور است. مردم رشت هر سال ۱۴فرودین بر مزار او حاضر شده و نیکی‌های او را گرامی می‌دارند.

۲۲مرداد ۱۳۹۷ بود که مستند «موسیو آرسن»، ساخته عبدالستار کاکایی، در رشت اکران شد. این مستند، به زندگی و فعالیت‌های خیرخواهانه و انسان‌دوستانه‌ی «آرسن میناسیان»، از ارامنه نیکوکار ساکن رشت  می‌پردازد.

بسیاری، آرسن میناسیان را به‌عنوان  مؤسس نخستین داروخانه شبانه روزی کشور (کارون) و اولین آسایشگاه خیریه سالمندان و معلولین کشور در رشت می‌شناسند اما خدمات انسان دوستانه آرسن میناسیان تنها محدود به این دو کار بزرگ نبوده است.

عبدالستار کاکایی، تحقیقات این مستند را در سال۱۳۹۴ آغاز می‌کند و ساخت این مستند با بازی برخی از هنرمندان رشت در اسفندماه همان سال کلید می‌خورد.

کاکایی، در زمان اکران این مستند در سالن مجتمع خاتم الانبیا، درباره‌ی انتخاب این سوژه می‌گوید: «در زمانه‌ای که همه به دنبال سود هستند، افرادی هم یافت می‌شوند که از خود برای اقشار آسیب‌پذیر جامعه مایه می‌گذارند؛ انسان‌های والایی که به نوعی فرشته هستند و از زندگی و درآمدهای مالی خود می‌گذرند و بدون فکر کردن به بازگشت آن، به دیگران هدیه‌ می‌دهند.»

او در حین تحقیق درباره آرسن میناسیان، با مردم رشت بیشتر آشنا می‌شود و قضاوتش درباره مردم رشت، مردمانی بافرهنگ است و می‌گوید: «این که از دل همین مردم شخصی چون آرسن ظهور کند جای تعجب ندارد. آرسن شبیه همه شما بود و همه شما شبیه به آرسن هستید.»

حدود نیم قرن از درگذشت آرسن میناسیان می‌گذرد. درست در آخرین ساعات شب ۱۴فروردین ماه ۱۳۵۶، مردی در آسایشگاه خیریه سالمندان و معلولین رشت زندگی را بدرود می‌گوید آسایشگاهی که خود جزء بنیانگذارانش بود. مراسم تشییع آرسن میناسیان یکی از شلوغ‌ترین مراسمی بود که هنوز سالخوردگان رشت به یاد دارند و مسلمانانی که با صلوات تابوت یک مسیحی را به دوش کشیده‌اند آن هم درست یک روز بعد از تعطیلات نوروز.
undefined

آرسن میناسیان، برخلاف دیگر ارامنه رشت در گورستان ارمنی بولاغ دفن نشده است. او در حیاط مدرسه ارامنه رشت در ابتدای خیابان سعدی به خاک سپرده شد. در حیاط این مدرسه تنها دو سنگ قبر موجود است. یکی مزار خواجه آوادیس، مؤسس کلیسا و مدرسه ارامنه و دیگری آرسن میناسیان و این نشان از اهمیت شخصیت تاثیرگذار او بوده است.

حالا هر سال پس از پایان تعطیلات نوروزی، مراسم سالگرد آرسن میناسیان در حیاط مدرسه ارامنه برگزار می شود. مراسمی که در آن نیکی‌های آرسن میناسیان یادآوری می‌شود و مسئولان بهزیستی و آسایشگاه خیریه سالمندان رشت نیز با حضور در مراسم، اقدام ماندگار او را که حرکتی در کل کشور شد پاس می‌دارند.

 آرسن میناسیان، در سال ۱۲۸۵ خورشیدی در یک خانواده ارمنی در رشت متولد شد. می‌گویند او وقتی کودکی دبستانی بود، در یک زمستان سرد، لباسی که به تن دارد، به کودک دیگری می‌بخشد که سردش شده بود.

آرسن میناسیان، در نوجوانی و جوانی، نیکی هایش پرآوازه شده بود. او با تاسیس داروخانه شبانه روزی «کارون»، به عنوان نخستین داروخانه شبانه روزی کشور، نام ماندگاری برای رشت می‌شود. منابع نوشته‌اند؛ آرسن میناسیان، در نخستین داروخانه شبانه روزی که خود تأسیس کرده بود، تا دیرهنگام کار می کرد و برای بیماران دارو می‌ساخت.

اگرچه ساختمان قدیمی این داروخانه در ابتدای خیابان امام، بعدها به افراد دیگری واگذار و متاسفانه دو سال پیش تخریب شد، ولی امتیاز این داروخانه با نام نخست آن یعنی کارون، به ابتدای خیابان اعلم‌الهدی رشت منتقل و هنوز دایر است.

فکر تاسیس این داروخانه زمانی به ذهن او رسید که ایران در بحبوحه جنگ جهانی دوم، شاهد مرگ و میرهای زیادی بود. مشاهده رنج و درد مردم رشت و فقر و تنگدستی مردمی که حتی توان خرید دارو نداشتند، موجب شد میناسیان داروخانه «کارون» را تاسیس کند و داروها را بصورت رایگان در اختیار نیازمندان قرار دهد.

 او که در جوانی و در شهر قزوین، ساخت داروهای سنتی را آموخته بود، پس از بازگشت به رشت حرفه تجربی داروسازی را دنبال کرد و داروهایش را به بهای پایین می فروخت و گاه رایگان در اختیار افراد بی بضاعت قرار می داد.

در میانه جنگ جهانی دوم، آرسن میناسیان تا پاسی از شب بیدار می‌ماند تا بتواند داروهای بیشتری بسازد. گاه شبها به تهران می‌رفت تا بتواند مواد اولیه مورد نیاز داروها را تهیه کند.

اگرچه خیلی‌ها با تلاش‌های مسیح‌وارِ آرسن میناسیان به زندگی خود ادامه دادند، اما او برای ادامه کار حرفه‌ای‌اش مقروض شد. شیوه‌ای که او در پیش گرفته بود، دیگر داروسازان را شاکی می‌کرد و آنها شکایت نزد استاندار و فرماندار می‌بردند که در کار دیگر داروسازان اخلال ایجاد کرده است.

با خدمات انسان دوستانه او، دانشگاه تهران به میناسیان، دکترای افتخاری داروسازی اعطا کرد و او نخستین داروخانه شبانه‌روزی ایران یعنی «کارون» را سال ۱۳۱۹ در رشت تأسیس کرد.

نام آرسن میناسیان در کنار حسین استقامت، دکتر حکیم زاده، مرحوم چینی‌چیان، و آیت‌الله ضیابری قرار دارد که مؤسس نخستین آسایشگاه خیریه و سالمندان کشور هستند.

 بعد از تاسیس مرکز نگهداری معلولان و سالمندان، آسایشگاه خانه دوم آرسن میناسیان شده بود و او باقی زندگی خود را وقف سالمندان و معلولانی کرد که پناه دیگری نداشتند. 

آرسن میناسیان در نیمه شب ۱۴ فروردین ماه سال ۱۳۵۶در همان آسایشگاه چشم از جهان فرو بست.
حالا پس از حدود نیم قرن، هنوز هم مردم رشت نیکی‌های او را به یاد داشته و ۱۴ فروردین ماه بر مزارش نسبت به آرسن میناسیان ادای احترام می‌کنند.



نویسنده: مهری شیرمحمدی