گزارشی از زندگی فتانه؛ زنی که بعد از 18 سال اعتیاد پاک شد

ازدواج اجباری در ۱۳سالگی با مرد ۴۵ساله/شب اول ازدواجم آنقدر ترسیده بودم که به اتاق مادرشوهرم پناه بردم


۱۴۰۳/۰۳/۲۱ - ۰۱:۵۶ | کد خبر: ۴۴۷۵۹ چاپ

«13 سال کارتن خواب بودم.» این سخت ترین جمله ای بود که فتانه به زبان آورد و با کمی بغض و گریه تعریف کرد که «این 13 سال خیلی سخت گذشت، روزها و شب هایی که تجاوز و تعرض خاطرات بدی را برایم خلق کرد، 13سالی که برای من هزاران سال گذشت، خاطراتی که هنوز هم از صفحه ذهنم پا ک نشده و کابوس شب و روزم شده. روزهایی که اگر بابک کنارم بود، کسی جرأت نمی کرد سمت من بیاد، ولی تا بابک از من دور می شد ایرانی و افغانی با چوب و چماق بهم حمله می کردند و...»

ازدواج اجباری در ۱۳سالگی با مرد ۴۵ساله/شب اول ازدواجم آنقدر ترسیده بودم که به اتاق مادرشوهرم پناه بردم
کلانشهر:آماری که سال گذشته و قبل از آن اعلام شده است، عدد 15 هزار کارتن خواب بود. در این بین زنان 20 درصد از آمار را به خود اختصاص داده اند. البته در تمام این سال ها نه تنها آمار کارتن خواب ها تغییر کرده و شاید از 35 هزار نفر هم بیشتر باشد، از این رو آمار زنان کارتن خواب هم با توجه به حضور پررنگ ترشان بیشتر شده است، زنانی که زندگی شان در پاتوق ها از زنانگی خارج می شود و هزار و یک داستان نانوشته دارند. زنانی که مجبور می شوند برای یک بسته مواد، زباله جمع کنند، لباس مردانه بپوشند، تَن فروشی کنند و....

یازدهم دی 1400 آماری که مسوولان شهرداری اعلام کردند، بیش از ۲۴ هزار فرد کارتن خواب و بی خانمان بود که البته نیمی از این افراد در گرمخانه های پایتخت اسکان داده می شوند، اما آمار واقعی بیش از این عدد است. اسکان همه این افراد در توان مدیریت شهری نیست و همان سال محمدامین توکلی زاده معاون امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران گفته بود که تعداد گرمخانه های فعلی در تهران کفاف پذیرش و اقامت همه بی خانمان ها را ندارد و گرمخانه های کنونی تنها ظرفیت پذیرش حدود ۲هزار نفر از کارتن خواب ها را دارا هستند.
علیرضا زاکانی شهردار تهران هم وعده داده بود که مراکز ویژه ای برای اسکان و درمان معتادان متجاهر و بی خانمان های شهر تهران در پایتخت در ماه های آینده شروع به فعالیت می کنند و خدمات همه جانبه ای در خصوص درمان، اشتغال، سرپناه، آموزش و ... را به این افراد ارایه خواهند کرد، اما آنچه در دل این شهر اتفاق می افتد این است که نه مراکز اضافه شده، نه درمانی انجام می شود و نه آموزشی. گزارش پیش رو، داستان یکی از زنانی است که سال ها در همین کلان شهر و بیخ گوش مسوولان به بدترین شکل زندگی کرد، اما قدمی برایش برداشته نشد، هر چند که مثل «فتانه »کم نیستند.
فتانه یکی از همان زنانی است که سال ها در پاتوق آزادگان زندگی کرده است. فتانه؛ دختری که در 9 سالگی طعم اعتیاد را چشید و چهل و چند سال مصرف کننده موادمخدر بود و بیش از 13سال کارتن خوابی کرد؛ زنی که در آزادگان و باغ انگوری در خانه ای که روی درخت گردو ساخته بود، زندگی می کرد، حالا پاکی 3 ساله دارد. او داستان زندگی اش را اینطور تعریف می کند: «خوب یادم هست که مادرم همیشه صبح ها که از خواب بیدار می شد، اخلاق خوبی نداشت. خیلی عصبانی بود، اما وقتی می رفت سر وقت استکان و نعلبکی و یه چیزی تو چایی حل می کرد و می خورد اخلاقش درست می شد.
منم از همان جا شروع کردم به خوردن ته چایی های مادرم که طعم تلخش رو برای لذت بعدش تحمل می کردم.» او می گوید: «وقتی چایی را می خوردم، بی حال می شدم، ولی از حال و روزم خوشم می آمد. سرم گیج می رفت و این گیجی را دوست داشتم. همین ته استکان های چایی مادرم من را معتاد کرد.»

کودکی ها متفاوت، سرنوشت ها یکسان

ماجرای زندگی زنان کارتن خواب شاید با یکدیگر تفاوت هایی دارد، اما در نهایت سرنوشت بسیاری از آنها شبیه هم است؛ زنانی که مجبور به تن فروشی و تحمل وضعیتی می شوند که شاید تصور آن را هیچ وقت نداشتند. آنطور که فتانه تعریف می کند، کودکی خوبی نداشته است تا زمانی که خواهر بزرگ ترش «پری» با یدالله قصاب ازدواج می کند. او می گوید: «یدالله قصاب 9 تا زن و یک عالمه بچه داشت و پیر بود، اما خواهرم با او ازدواج کرد، البته اسمش خواهر بزرگ تر بود، وگرنه آنقدر بچه بود که هنوز به بلوغ زنانه نرسیده بود. یدالله هم خیلی پولدار بود و هم برو بیایی برای خودش داشت. همین موضوع باعث شد مادرم با ازدواج خواهرم موافقت کند. البته یدالله قول داده بود که برای مادرم و ما فضای زندگی آماده کند. مادرم با کار در خانه های مردم خرج زندگی مان را می داد. در همان دوران کودکی متوجه شده بودم که از زمانی که خواهرم ازدواج کرده، حال و روز زندگی ما بهتر شده و تصور من این بود که می توانم راحت درس بخوانم و زندگی کنم.»

ازدواج در کودکی، فرار در نوجوانی

هر چند که فتانه پیش از ازدواج در دوران کودکی، اعتیاد را تا حدودی تجربه کرده بود اما با ازدواج در 13 سالگی از چاله به چاه افتاد. «یکی از روزهایی که به خانه خواهرم رفتیم، پسر عموی یدالله قصاب من رو دید و خوشش آمد.
پسر عموی یدالله قصاب یه زن مریض و فلج داشت و خودش هم خلبان بازنشسته بود. همان روزها که من فقط 10سالم بود، یدالله خیلی اصرار داشت که من با اصغر ازدواج کنم، اما مادرم قبول نکرد. گفت خیلی بچه است، هر وقت 13سالش شد بعدا در مورد ازدواجش حرف بزنیم.

اصغر 3سال پیگیر شد تا با من ازدواج کنه، وقتی من 13سالم شد، اون 45 سالش شده بود.» فتانه وقتی می خواهد از آن روزها حرف بزند، اضطراب تمام وجودش را می گیرد. با دستان لرزان، موهای روی صورتش را کنار می زند و می گوید: «یه روزمادرم گفت می خواهی بری مهمانی یه مدت آنجا بمانی؟ اگر خوب بود و دوست داشتی، بمان. اگر خوب نبود، برمی گردی. به اسم مهمونی یه چادر گل گلی سرم کردند و من را فرستادن خانه شوهر. شب اولی که رفته بودم آنقدر ترسیده بودم که فرار کردم رفتم اتاق مادرشوهرم. خدا مادرشوهرم را بیامرزد، زن خوبی بود. خیلی هوای من را داشت.
آن بنده خدا هم موافق ازدواج من نبود و می گفت این بچه است. نباید باهاش ازدواج می کردی.» روایت او از زندگی متاهلی ش اینطور است: «وقتی وارد زندگی شدم، به خاطر روابط نامعقولی که داشتم بیمارستان بستری شدم. وضعیتم به صورتی بود که پزشک ها فکر می کردند به من تجاوز شده است. دکتری که من رو معاینه کرد وقتی اصغر، همسرم، رو دید به او گفت می دانی کاری که تو با این بچه کردی باعث می شود تا آخر عمر فکر کند که فروخته شده و تو مثل یک برده باهاش رفتار کرده ای؛ همین هم بود. من مادرم را هیچ وقت به خاطر اینکه من را به عقد اصغر درآورد، دوست نداشتم و نمی بخشمش. خدا بیامرزدش. من همان شب اولی که وارد خونه اصغر شدم برای همیشه از مادرم متنفر شدم.»

 تنفر از مادر و مادر شدن

 آمارها نشان می دهد از هر دو زن کارتن خواب یک نفر فرزند دارد، فرزندی که بعضا به دلیل مصرف مادر، اعتیاد را تجربه می کند یا ممکن است این تجربه به دوران کودکی و نوجوانی برسد. فتانه کمی بعد از ازدواج متوجه می شود باردار است، بارداری ناخواسته ای که پایان خوشی نداشت. «چند ماه از زندگی مشترکم که گذشت، رفتم دکتر و به دکتر گفتم تو دلم یک چیزی تکان می خورد و یه دردی دارم. دکتر خندید و گفت ۶ ماهه حامله ای. خودم باورم نمی شد، اما به هر حال «بابک»، پسرم را وقتی 14سال داشتم به دنیا آوردم. همان روزهای اولی که بابک به دنیا آمد، تصمیم گرفتم برای همیشه این زندگی را ترک کنم. اما نه جایی داشتم و نه دلم می خواست که با اصغر زندگی کنم. همین شد که بچه رو گذاشتم پیش مادرم از خانه زدم بیرون.» «آن زمانی که با اصغر زندگی می کردم، دختر ارمنی همسایه ما تنها دوست من در آن محل بود. وقتی از خانه زدم بیرون، یک راست رفتم خانه ماریا. برای ماریا داستان زندگی ام را تعریف کردم و قرار شد پیش او بمانم. ماریا آن روزها منشی یک شرکت بود. به همین دلیل صبح ها با ماریا می رفتم سرکارش و کلا تمام ساعت هایم با ماریا می گذشت. همان روزها بود که سیگار را شروع کردم و مدیرهای شرکت هم تریاک مصرف می کردند. من هم یواش یواش پای بساط شان نشستم و تریاکی شدم. یک سالی که از خانه فرار کرده بودم، شوهرم من رو طلاق غیابی داد و پسرم بابک رو هم داد به مادرم که بزرگ کند. از همان سال ها تا امروز من دیگر اصغر رو ندیدم که ندیدم. همان روزها بود که ماریا تصمیم گرفت برای آرایشگری برویم دوبی. قبل از اینکه از ایران خارج بشویم، رفتم برای آخرین بار خانواده ام را دیدم.»

 از تهران تا دوبی و دوباره تهران

 سرگذشت افرادی که در دام اعتیاد گرفتار می شوند، شاید شبیه هم نباشد اما در یک موضوع مشترک هستند؛ فرار از شرایط. فتانه که حالا تریاک را تجربه کرده بود، وقتی به دوبی می رسد، خبر ندارد که دست سرنوشت چه چیزهایی را قرار است برایش رقم بزند. «ماریا با یکی از شیخ های دوبی ازدواج کرد و در دیره (شهری در دوبی) آرایشگاه راه انداختیم. 17 سال گذشت و من تمام این سال ها با ماریا زندگی می کردم و فقط مشروب مصرف می کردم. البته سال های اول یک بار آمدم ایران که بابک را با خودم ببرم، ولی بابک اصلا من را نمی شناخت و مادرم هم خیلی بهش وابسته شده بود. همین شد که رفتم دوبی و دیگه برنگشتم.» فتانه ادامه می دهد: «چند سال که گذشت برای آنکه بتوانم اقامت داشته باشم، با یکی از شیخ های ابوظبی ازدواج کردم و خدا بهم دخترم ونوس را داد؛ زندگی تا اینجا روی خوشش را به من نشان داد. من هم فکر کردم سختی ها به پایان رسیده و هیچ مشکلی ندارم تا اینکه بعد از 17سال تصمیم گرفتم به ایران بیایم.»

 آغاز روزهای سخت

 زمانی که او به ایران برمی گردد، زندگی روی دیگر خود را به او نشان می دهد؛ «وقتی بعد از 17سال به ایران برگشتم، به دلیل پرونده هایی که برایم درست شده بود، هرگز نتوانستم به دوبی برگردم و البته تمامی اموالم در ایران توقیف شد و خودم هم راهی زندان شدم. تمام مدتی که در زندان بودم هرگز نفهمیدم چرا چرخ زندگی به این شکل برایم چرخید. بعد از آزاد شدن از زندان یک راست رفتم خانه مادرم، بابک هنوز با مادرم زندگی می کرد. برای خودش مردی شده بود. در آن سال ها تنها دارایی ام 30 میلیون تومان پولی بود که زمان زندگی در دوبی برای بابک واریز کرده بودم. همان پول شد سرمایه اولیه زندگی ما. با مشورت یکی از دوستان با همان پول یک خانه که طبقه پایینش مغازه بود، خریدیم. یک هفته بعد زمانی که قرار شد کلید خانه را تحویل بگیریم متوجه شدیم بنگاهی کلاهبردار بوده و در زندان است؛ برای دومین بار در زندگی زمین خوردم و تمام سرمایه ام از بین رفت. حالا من بودم و بابک. همین شد که تصمیم گرفتیم بریم پیش یدالله قصاب؛ همان کسی که باعث بدبختی من شد.»

 بی پولی و منطقه ای به نام آزادگان

 شاید باورش کمی سخت باشد که بدانید فتانه ای که 17 سال دوبی زندگی می کرد و زندگی خوبی داشت، وقتی به ایران بر می گردد در مسیری قرار می گیرد که تصمیم او نیست اما ... او تعریف می کند که «خیلی نتوانستیم پیش یدالله قصاب زندگی کنیم و مجبور شدیم راهی آزادگان (یکی از پاتوق های مصرف کارتن خواب ها) شویم. وارد آزادگان که شدیم زندگی کاملا رنگ و رخش را تغییر داد. آنجا با کمک «شاپور » یکی از سرشناس های پاتوق آزادگان، آلونکی برای خودمان راه انداختیم و با بابک زندگی کردیم. آلونکی که آن روزها برای من از هر خونه ای خونه تر بود. همانجا بود که وارد دنیای جدیدی از اعتیاد شدیم؛ هم من، هم بابک. اعتیاد روزهای سختی را برای ما رقم زد.»

13 سال کارتن خوابی

«13 سال کارتن خواب بودم.» این سخت ترین جمله ای بود که فتانه به زبان آورد و با کمی بغض و گریه تعریف کرد که «این 13 سال خیلی سخت گذشت، روزها و شب هایی که تجاوز و تعرض خاطرات بدی را برایم خلق کرد، 13سالی که برای من هزاران سال گذشت، خاطراتی که هنوز هم از صفحه ذهنم پا ک نشده و کابوس شب و روزم شده. روزهایی که اگر بابک کنارم بود، کسی جرأت نمی کرد سمت من بیاد، ولی تا بابک از من دور می شد ایرانی و افغانی با چوب و چماق بهم حمله می کردند و...»

او می گوید: «همان روزها بود که درخت گردوی بزرگ وسط باغ انگوری را برای خودم به خانه تبدیل کردم، خانه که نه، آلونکی که برای من محل امن بود. جایی که 5 سال آنجا زندگی کردم، البته چه زندگی ای؟! جایی بود که نمی توانستم حتی پایم را دراز کنم، ولی بهتر از جایی بود که هر روز تعداد زیادی بخواهند به من تعرض کنند.»

فتانه لبخند می زند و سعی می کند ناراحتی اش را نشان ندهد، اما پس از چند ثانیه مکث، بغض می کند، اشکش جاری می شود و می گوید: «پنج سال برای اینکه بهم تجاوز نشود، چمباتمه می زدم. 5 سال پایم رو دراز نکردم. می دانی یعنی چی؟ 5 سال هر شب نتوانی پاتو دراز کنی؟ اما الان هر شب پتو و تختم را قبل از خواب می بوسم. 13 سال حسرت یک جای خواب داشتم. حالا بیشتر از 3 ساله که پاکم، 3 سالی که هر لحظه اش را زندگی می کنم، 3 سالی که دیگر از باران و برف بدم نمی آید. نخستین باری که بعد از پاکی ام باران آمد، با ترس و لرز رفتم زیر باران راه رفتم. اما حالا آرامشی دارم که با هیچ چیز عوضش نمی کنم.»

 مادری کردن در روزهای پاکی

 من در تمام سال های زندگی ام، نه برای بابک و نه ونوس مادری نکردم. حالا بیشتر از 3سال است که برای یک دختر کوچک که مادرش توان نگهداری اش را ندارد، مادری می کنم. حالا صبح زود بیدار می شوم، به پاهایم می گویم درد نگیر، می خواهم دخترم را ببرم مدرسه. می خواهم دختری را که امروز به من پناه آورده، با جون و دل بزرگ کنم. دلم می خواهد حس مادری را هم به این دختر بدهم. اصلا دلم نمی خواهد به آن روزها برگردم، به روزهایی که هر کسی از کنارم رد می شد، تنها جمله ای که می گفت این بود: «تو 5 تومن هم نمی ارزی...» او که اکنون در یک مرکز زنان آسیب دیده از اعتیاد و کارتن خوابی زندگی می کند، می گوید: «حاضر نیستم این تخت و اتاق و زندگی ام را با هیچ چیزی عوض کنم، 13سال کارتن خوابی و 5 سال هم زندگی یواشکی بالای درخت، لحظه به لحظه اش شرایطی بود که آرزوی مرگ می کردم. لحظاتی که دلم نمی خواست صبح آسمان را ببینم، اما حالا بیش از 3 سال است که آسمان را دوست دارم.»



نویسنده: مطهره واعظی پور

نظر شما:

security code