کلانشهر: موضوعی که افزایش مجوزهای صادرشده ازسمت سازمان غذاودارو برای تعدادمکمل های تولید داخل هم آن راتایید می کند. اما آنچه در این میان مطرح می شود این است که این مکمل ها تا چه اندازه می تواند جایگزین مناسبی برای مواد غذایی طبیعی باشد؟
افرادی که دچار بیماری، کمبود ماده مغذی یا آلرژی غذایی نیستند و در گروه خاصی از جامعه مانند خانم های باردار وسالمندان قرار ندارند، همین که ازیک رژیم غذایی سالم پیروی کنند،آنهارا ازمصرف مکمل های مولتی ویتامین بی نیازمی کند.موضوعی که قریب به اتفاق متخصصان تغذیه آن را تایید می کنند و ازمصرف این ویتامین ها ومکمل ها درشرایط خاص می گویند: «ویتامین ها و مکمل ها یک تشخیص خودسرانه نداردکه هرکسی احساس کند درحال حاضر نیازبه ویتامینی بیش ازآنچه ازموادغذایی دریافت می کند،دارد و شروع به مصرفش کند؛ درواقع همه چیز طبق نظر و تشخیص پزشک است.» این را مریم عمادی، متخصص تغذیه و رژیم درمانی می گوید و معتقد است که کودکان، خانم های باردار، افراد مبتلا به بیماری های مزمن مانند دیابت،مبتلایان به آلرژی های غذایی، بعضی از گیاهخواران، ورزشکاران و بدنسازان و درنهایت افراد بستری دربیمارستان هاهستند که دربرخی مواقع و موارد، با تشخیص و تجویز پزشک، نیاز به مصرف مکمل ها دارند وحتی این مصرف برای آنها ضروری است؛درغیر این صورت، مکمل های غذایی چیزی نیست که یکدفعه تصمیم بگیریم و آن را دروعده های روزانه مان بگنجانیم:«مثلا اغلب خانم ها رژیم غذایی سرشار ازاسیدفولیک ندارند؛ برای همین هم مصرف اسیدفولیک دردوران قبل و حین بارداری ضروری است.»این درحالی است که سایرافرادجامعه نیاز ضروری به مصرف اسیدفولیک ندارند وبهتر است همان مسیری که تا به امروز انجام می دادند،را ادامه دهند.

 
  
خودت تصمیم نگیر!
آنچه بدیهی و روشن به نظر می رسد این است که متخصصان تغذیه، مصرف خودسرانه مکمل ها رابه طور کامل رد می کنند: «می دانید چرا؟ به دلیل این که مصرف این ویتامین ها دربرخی مواقع می تواند با سایر داروهای مصرفی فرد، تداخل ایجاد کند.» مریم عمادی معتقد است که گاهی هم مصرف زیاد برخی ویتامین ها با تصور مقوی بودن و رساندن مواد مغذی به بدن انجام می شود، درحالی که دوزهای بالای برخی مکمل ها مانند ویتامینC، احتمال ایجاد سنگ کلیه یا مسمومیت را در فرد بالا می برد. ضمن این که به طورکلی، مصرف همه این مکمل ها، نیاز به رعایت مقدار مشخصی دارد که اگر رعایت نشود، می تواند برای فرد مسمومیت غذایی ایجاد کند.

جایگزین طبیعی را دریاب
دردایره آدم های اطراف مان،احتمالا هستندکسانی که ازخوردن نوع خاصی ازمواد غذایی پرهیزمی کنند؛برخی دورمصرف گوشت قرمز را خط کشیده اند و عده ای هم از مصرف لبنیات پرهیز می کنند.آنچه مشخص است این که تعدد این آدم ها، از گسترش رژیم های غذایی خاصی مانند گیاهخواری و خام گیاهخواری و...حکایت دارد که به نظرمی رسد در چنین رژیم هایی به جای مصرف برخی مواد غذایی، توصیه به استفاده از مکمل ها می شود.درحالی که عمادی آن راردمی کند وازجایگزین های طبیعی دربرابر حذف یک ماده غذایی می گوید: «منابع گیاهی خوب ومتعددی از پروتئین وجود دارد که می تواند به عنوان جایگزین گوشت در رژیم گیاهخواری مصرف شود؛ حبوبات مانند لوبیا، نخود و عدس، آجیل ودانه های روغنی، سویا، غلات مانند جو و جوی دوسر وحتی شبه غلات مانند کینوا ازجمله این منایع گیاهی برای جایگزینی گوشت است.» درواقع افرادی که از چنین رژیم هایی پیروی می کنند، می توانند با جایگزین های طبیعی و گیاهی، نیاز بدن شان را به پروتئین رفع کنند و خیلی زود سراغ مکمل های آن نروند.

سالمندان این جامعه
اما واقعیت این است که برخی سالمندان، نیاز ویژه ای به مکمل های غذایی دارند؛ گروهی که در دوران جوانی، سبک زندگی و رژیم غذایی شان چشمگیر نبوده و حالا دیگر فرصتی برای اصلاح و جبران آن ندارند. برای همین هم بهتر است که تحت نظر پزشک تغذیه باشند و با تجویز متخصصان، برخی مکمل ها را مصرف کنند. مطالعات نشان داده است که گروه هایی مانند افراد بستری در بیمارستان یا در خانه سالمندان، سوءتغذیه بیشتری نسبت به سایر هم سن وسالان خود و نیاز ویژه تری به مکمل ها دارند. ویتامین B۱۲، ویتامینA، ویتامینC، ویتامینD و کلسیم ازجمله ویتامین های مورد نیاز این گروه های خاص است که اگر هم قرار به مصرف مکمل باشد، واقعی ترین مصرف کنندگان آن هستند.