اختصاصی کلانشهر: رضا حقی*- این روزها شاهد عرضه تمشک در سطح شهررشت و دیگر نقاط گیلان هستیم. به این بهانه هجدهمین یادداشت برندسازی را به جشنواره تمشک اختصاص می دهم.

تمشک تنها میوه ارگانیک ایران است چون این میوه به صورت خودرو و جنگلی در بسیاری از شهرهای شمالی ایران وجود دارد.

در این فصل از سال صرفاً توسط افراد بومی چیده و به بازار عرضه می شود و فاقد هرگونه کود و یا سمی است.
میوه ای با خواص فراوان که برای بسیاری از بیماری ها نیز موثر شناخته شده است.که علاوه بر میوه، برگ های آن نیز به عنوان دمنوش استفاده می شود.

حدود ۶ سال پیش کمیته ای در استانداری گیلان تشکیل شد به اسم ۲۰۲۰ که می خواستند برنامه هایی برای سال ۲۰۲۰ در بخش گردشگری رقم بزنند

در آن کمیته از من نیز دعوت شد برای شهرهای مختلف با توجه به پتانسیل موجود در آن شهرها جشنواره تخصصی پیشنهاد بدهم.

برای کلیه شهرهای گیلان حتی بخش ها نیز با توجه به محصول آن شهرستان جشنواره خوراک محور پیشنهاد دادم و به متصدی امور گفتم همه این محصولات می توانند به بهانه برگزاری جشنواره تأثیرات شگرفی بر اقتصاد شهرو استان داشته باشند.

توضیح دادم که برگزاری جشنواره در ایران از اساس درست برنامه ریزی نشده است و اکثر جشنواره ها فقط یک اسم را یدک می کشند و معمولاً به صورت جُنگ برگزار می شود.

برنامه های جانبی ثابت دارند که نقش محوری نیز دارد

برنامه های جانبی مثل موسیقی، اجرای نمایش، سخنرانی مسئولین، عرضه محصولات صنایع دستی غیر مرتبط و هیچ اتفاق خاصی برای محصول اصلی جشنواره که به نام آن جشنواره برگزار شده است نیز نمی افتد.

چون هیچگونه برنامه ریزی، اهداف و جمع آوری سازمان ها و ادارات مربوطه برای برندسازی در راستای تحول اقتصادی، جذب توریست همراه کردن اصناف شهرستان مربوطه انجام نمی گیرد. صرفاً یک جُنگ است که به صورت چند ساعت اجرا می شود و تمام می شود.

برگزاری این گونه جشنواره ها باید با اهداف خاص برنامه ریزی شده و با مشارکت مردم منطقه و هدایت و حمایت مسئولین مربوطه همراه باشد

با این تفاسیر فکر می کنید کدام یک از این جشنواره هایی را که پیشنهاد داده ام قابلیت برگزاری جشنواره را ندارد، بگویند تا جزئیات آن جشنواره را تشریح کنم.

اسامی جشنواره ها را بررسی کردند و گفتند جشنواره تمشک قابلیت این کارها یی را که گفتید را ندارد.

گفتم کمی جشنواره تمشک را برای شما توضیح می دهم تا به اهداف آن آشنا شوید.

تمشک یک اسم دارد - تنها میوه ارگانیک ایران - این عنوان به تنهایی قابلیت برندسازی در کشور را دارد .

در جشنواره تمشک که مد نظر دارم بخش های مختلفی مانند بخش خوراک و بخش غذاهای مخصوص با تمشک تهیه می شود.

با میوه تمشک در ایران معمولاً مربا، دسر و شربت درست می کنند.

بسیاری از محصولات خلاقانه را می توان با برگزاری مسابقات آشپزی و شیرینی پزی به عموم مردم معرفی کرد.

وقتی تنوع استفاده از تمشک در انواع شیرینی، دسر و خوراک در جشنواره دیده شود باعث جذب سرمایه گذار در این بخش می شود.

که منجر به تولید انبوه و صنعتی این محصولات خواهد شد.

ایجاد شور و نشاط و افزایش سرمایه اجتماعی یکی از بخش های هر جشنواره می تواند باشد ولی اگر این شور و نشاط منجر به ایجاد چرخه اقتصادی و برندسازی شهری تبدیل شود آن وقت این جشنواره می تواند به برند یک شهر تبدیل شود.

به مسئولین مربوطه در استانداری گفتم اما نکته مهم در مورد تمشک این است که جز معدود جشنواره هایی است که می تواند استانداری گیلان نقش مستقیم در آن داشته باشد گیلان حدود ۲۵۰ هزار هکتار مرتع دارد.

در این میان بسیاری از قسمت هایی از این مراتع پوشیده از تمشک های وحشی، ازگیل و زالزالک هستند.

استانداری می تواند در هماهنگی با منابع طبیعی و جهاد کشاورزی این مراتع را در اختیار بخش خصوصی قرار دهد و مردم در قالب قطعات ۵ الی ۱۰ هکتاری اقدام به کشت تمشک و انواع میوه های بری مثل بلک بری و رزبری، کرنبری، بلو بری، گوجی بری، و لوگان بریگ نمایند.

چون در مناطقی که استعداد کاشت تمشک به صورت خودرو وجود دارد تمام میوه های خانواده بری در آن قابل کشت است.

و بعد از اینکه زمین های مذکور به باردهی رسید می تواند به صورت اجاره به شرط تملیک در اختیار مردمی که آن زمین ها را مورد کشت قرار دادند در آید و توضیح دادم این یک طرح جدید نیست و یک دهه قبل به عنوان طرح طوبی در بسیاری از استان های کشور اجرا شد و مراتع زیادی در قالب طوبی در زیر کشت زیتون قرار گرفت والان در مالکیت بخش خصوصی است و به بهره برداری رسیده است با این کار خود، ۲۵ استان کشور دارای محصول زیتون شده اند.

با برگزاری جشنواره تمشک و ورود استانداری گیلان به صورت موثر دراین جشنواره اقتصاد این استان را متحول خواهد کرد.

چون میوه های خانواده بری و تمشک جز میوه هایی با قیمت بالای جهانی است و بازار خوب و تقاضای جهانی بالا را دارا می باشد.

ولی به شرط اینکه برگزاری جشنواره تمشک به صورت نمادین و صرفاً با سخنرانی استاندار و فرماندار و اجرای موسیقی همراه نباشد بلکه در یک فرایند برنامه ریزی شده این امر محقق شود.

بماند که کارگروه ۲۰۲۰ بعد از برگزاری چندین جلسه کلاً تعطیل شد و هیچ اتفاقی نیفتاد.

ولی مراتع گیلان و میوه جنگلی تمشک کماکان می تواند رشت و استان گیلان به تنهایی به قطب گردشگری تبدیل نماید.

چون علاوه بر جذب توریست و دیدن باغ های انبوه تمشک و انواع بری در طول فصل تابستان به طور مستقیم ارزآوری فوق العاده را برای منطقه رقم بزند بلکه می تواند این منطقه را به قطب تولید و صادرات این محصولات منحصر به فرد تبدیل نماید این طرح بدون هیچ سرمایه گذاری دولتی انجام خواهد گرفت و صرفاً با در اختیار گذاشتن مراتعی که اکنون بدون استفاده مانده است به بخش خصوصی و عموم مردم صدها شغل مستقیم در تولید و صادرات این محصولات بوجود می آید.و در پی ایجاد کارخانه های متعدد، میوه خشک کنی، آب میوه، مربا و مارمالاد، کنسرو، کمپوت، دسر و انواع کیک و کلوچه مخصوص تمشک وانواع بری هزاران شغل مسفیم وغیره مستقیم ایجاد نمود.

در کشور تاکنون در شهرهای نکای مازندران، بندر کیاشهر و سیاهکل جشنواره تمشک برگزار شده است.

که در جشنواره تمشک کیاشهر بیش از شصت نوع دسر، خوراک و شیرینی در بخش مسابقه عرضه شد.

در بین شهرهای شمال کشور، رشت خاستگاهی بس دیرینه در تمشک دارد و بیش از نیم قرن است که از خرداد تا مرداد، چله خانه رشت مرکز فروش تمشک این شهر است و در سالیان اخیر به میدان فرهنگ، خیابان سام و سایر مغازه های شهر تسری یافته و فروش آن انجام می گیرد.

بی شک برگزاری جشنواره تمشک با وجود پتانسیل بزرگ مراتع بکر در منطقه لاکان، سراوان، سنگر و امامزاده هاشم با هماهنگی مدیریت شهری و وزارت کشور یعنی استانداری و منابع طبیعی و جهاد کشاورزی می تواند اقتصاد این منطقه را متحول کند.

 ======

*کارگردان تاتر

رضا حقی یکی از پایه گذاران جشنواره های خوراک محور در ایران است و از سال ۹۴ با  برگزاری ۹دوره جشنواره جوکول، کدو، و تمشک و...در گیلان مشغول فعالیت بوده است.

پی نوشت: از این پس روزهای دوشنبه در سلسله یادداشت هایی به قلم این نویسنده پیشنهادات مطالعه شده ای جهت برندسازی رشت برای اطلاع شهروندان و مدیران شهری در کلانشهر منتشر می شود. (بیشتر بخوانید)

این امیدواری وجود دارد که مدیران مربوطه در شهرداری و شورای شهر رشت بویژه افرادی که عهده دار عناوین مرتبط با شهر خلاق غذا در رشت هستند، سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهری شهرداری رشت و کمیسیون توسعه پایدار شورای شهر به این موارد توجه کرده و در صورت امکان برای اجرایی شدن پیشنهاداتی با هدف رضایت جمعی و زیست بهتر شهری اقدام عملی کنند.

خوانندگان کلانشهر هم می توانند در صورت تمایل نظرات خود را پیرامون مطالب منتشر شده یا پیشنهادهای تازه خود جهت برندسازی رشت را بیان کنند.به این امید که بتوان گام هایی جهت بهبود وضعیت رشت برداشت.