اختصاصی کلانشهر: مطلب پیش رو چکیده مهم ترین اطلاعاتی است که می توانید درباره شهرستان تالش در مدت زمانی کوتاه بخوانید. 

 نیما فرید مجتهدی که دانش آموخته دکتری جغرافیا است و به عنوان گیلان شناس هم فعالیت دارد برای شناخت دقیق تر مخاطب از تالش، نقشه هایی هم از این شهرستان تدوین کرده است.

                                         کارنمای تالش

نماد انسانی: کاخ سردار امجد یا یکی از یافته های باستانی تالش

نماد طبیعی: دشت شقایق یا دریاچه بیلگو

موقعیت جغرافیایی: شهرستان تالش مهم ترین شهرستان غرب استان گیلان است که از شرق با دریای کاسپین، از شمال با شهرستان آستارا، ازجنوب با شهرستان رضوانشهر و از غرب با استان اردبیل هم جوار است.
نام این شهرستان برگرفته از قوم تالش است که یکی از دو گروهِ بزرگِ قومی ساکن استان گیلان هستند و در بخش های غربی استان گیلان زندگی می کنند. این شهرستان مرکز فرهنگی تالش ها محسوب می شود.

                                          لینک دانلود نقشه با کیفیت بالا

شهرها: حویق، لیسار، هشتپر، اسالم.

مرکز شهرستان: هشتپر(تالش).

بخش ها: حویق، گرکانرود، مرکزی، اسالم.

دهستان ها:چوبر، حَویق، خُطبه سرا، لیسار، ساحلی جوکندان، کوهستانی، تالش، طولارود، خاله سرا، اَسالم، خَرجگیل.

تعداد آبادی دارای سکنه:286 آبادی.

مساحت:۲۱۶۰ کیلومترمربع (رتبۀ۲ در استان).

کوه ها: بخش های غربی این شهرستان منطبق بر مناطق کوهپایه ای و کوهستانی است، ازجمله قله های شاخص آن می توان به بَغروداغ (دومین قلۀ مرتفع گیلان)، اَرگنه، کولاهو و تیلار اشاره کرد.

رودها و منابع آب: رودخانه ها و آبراهه های متعددی در این شهرستان جاری هستند، از جمله رودهای: لَمیر، چوبر، حَویق، شیرآباد، خُطبه سرا، لیسار، گَرکانرود، ناورود. در این شهرستان تعداد ۱۸ آب بندانِ ثبت شده به مساحت ۶۳/۰۹ هکتار وجود دارد و ۲۹۴۷رشته چشمه در آن شناسایی شده است.

                                                 لینک دانلود نقشه با کیفیت بالا

آب وهوا: وجود مناطق کوهپایه ای و کوهستانی در بخش های غربی این شهرستان، شرایط را برای گونه گونی آب وهوا فراهم آورده است. در این شهرستان ۶ گونۀ آب وهوا شناسایی شده است که عبارتنداز: بسیار مرطوبِ نوع الف و معتدل، آب وهوای بسیار مرطوبِ سرد، آب وهوای مرطوبِ سرد، آب وهوای نیمه مرطوبِ سرد، آب وهوای نیمه خشکِ سرد و آب وهوای خشکِ سرد.میانگین بارشِ سالانه در مناطق جلگه ای شهرستان تالش برابر با ۱۰۵۳/۵ میلی متر است.

کاربری اراضی: پوشش گیاهی این شهرستان، مبتنی بر مناطق کشتِ آبی چون برنج زارها، جنگل های هیرکانی و مراتع است. مساحت جنگل های تالش برابر با ۱۴۲۶۰۳ هکتار و مراتع آن ۴۶۶۲۱ هکتار است. این شهرستان دارای ۱۲۳۴۹ هکتار اراضی زراعی است که از آن ها محصولاتی همچون برنج، گندم و جو، هندوانه، لوبیای کشاورزی، توتون، بادام زمینی و کلزا برداشت می شود.

جمعیت: ۲۰۰۶۴۹ نفر ۶۱۰۵۵ خانوار ۳۹/۱ درصد شهرنشین ۶۰/۹۹ درصد روستانشین.

دین: اسلام  مذهب: شیعه و سنی.

زبان و گویش: زبان اغلب مردم این دیار، تالشی است. در مناطق کوهستانی گویش تالشی، آذری، تاتی و کردی هم رواج دارد.

امکانات گردشگری: دارای ۴۳ اقامتگاه رسمی شاملِ: ۵ هتل، ۴ مهان پذیر، ۲۶ خانۀ مسافر، ۱ هتل آپارتمان، ۷ مجتمع گردشگری و تعداد زیادی اقامتگاه های غیررسمی است.

آموزش: مطابق آمار سال ۱۳۹۵، تعداد ۳۶۸ آموزشگاه در سطوح تحصیلی ابتدایی، راهنمایی، متوسطه و ۴ دانشگاه در این شهرستان دایر است.

بهداشت و درمان: تالش دارای ۱۰۳ مرکز بهداشت و درمان است که عبارتنداز: ۲ بیمارستان، ۱۳ مرکز بهداشتی و درمانی، یک پایگاه بهداشت و ۸۷ خانه بهداشت.

راه ها: مجموع راه های شهرستان تالش ۹۲۹/۶ کیلومتر است؛۱۳۵/۷ کیلومترراهِ بین شهری، ۷۹۳/۹ کیلومتر راهِ روستایی.

شهرک و ناحیۀ صنعتی: دارای۲ شهرک و ناحیۀ صنعتی، ۱۰۸ واحد صنعتی مستقر در شهرک ها و نواحی صنعتی.

شیلات: دارای۴ تعاونی صیادی و ۱۰۰ استخر پرورش ماهی به مساحت ۳۶۳۰۰۰مترمربع.

اماکن زیارتی معروف: زیارتگاه های مهرعلی و رضاعلی(ع)، امین السلطان غریب بنده(ع)، آقاسیّدنیکی(ع).

جاذبه های تاریخی: مسجد آق اولر، بقعۀشاه میل رزان، حمام مریان، قلعۀ سلسال،کاخ سردار امجد، محوطۀ باستانی آق اولر، کاخ های ییلاقی سردارامجد (خانه های سفید) و...

                                               لینک دانلود نقشه با کیفیت بالا

جاذبه ها و منابع طبیعی گردشگری: سیرک های یخچالی بغروداغ، چشمۀ اوچ بلاغ، دریای کاسپین (ساحل قُرق)، تالاب جوکندان، آب بندان سراگاه، آبشار حَویق، آبشار ری وو، آبشار دریابُن، درختِسرخ دار بینون، پارک جنگلی قرق، پارک جنگلی کیسم، پارک جنگلی سیاه داران.

مناطق نمونۀ گردشگری: مناطق کوهستانی آق اولر، مَریان، سِراگاه و سُوباتان، منطقه کوهستانی جنگلی اَلماس، مناطق ساحلی جوکندان، لیسار، منطقۀ ساحلی جنگلی کیسوم.

سوغات: صنایع دستی: فراورده های گِلی، حصیر و سبد، گلیم و جاجیم، نمد، چموش

خوراکی ها: برنج، عسل، انواع لبنیات، نانِ حلوایی.

غذاهای محلی:آش ترش با سبزی های محلی،آش دوغ،انواع نان محلی،قورتماج،کوکوی گردو،نوعی خوراک عدس،غذاهای ترکیبی با پنیر محلی،مرغ و اردک محلی شکم پر 

آثار ثبت شدۀ ملی: تا سال ۱۳۹۴، در مجموع ۵۳ اثرِ ثبت شدۀ ملی در این شهرستان به ثبت رسیده است که ۵/۴ درصدِ مجموعِ آثار ثبت شدۀ ملی استان را دربر می گیرد.
ازجمله: زیارتگاه تاج الدین محمود، مجموعۀ آق اولَر(خانه های سفید)، زیارتگاه شاه میلرزان، مسجدآق اولَر، قلعۀ لیسار، محوطۀ باستانی تول، حمام مَریان، خانۀ سردار.