نیما فرید مجتهدی که دانش آموخته دکتری جغرافیا است و به عنوان گیلان شناس هم فعالیت دارد برای شناخت دقیق تر مخاطب از صومعه سرا، نقشه هایی هم از این شهرستان تدوین کرده است.

                                                                             کارنمای صومعه سرا
نماد تاریخی: برج منارۀ گسکر

نماد طبیعی: ابریشم

موقعیت جغرافیایی: شهرستانِ صومعه سرا از شمال شرقی، شمال و شمال غربی با شهرستان انزلی، از شمال غربی با شهرستان رضوانشهر، از غرب با شهرستان ماسال، از جنوب غربی و جنوب با شهرستان فومن، از جنوب شرقی با شهرستان شفت و از شرق با شهرستان رشت هم مرز است.

وجود تالاب انزلی در مناطق شمالی این شهرستان سبب شده، که صومعه سرا یکی از ذینفعان عمدۀ تالاب انزلی باشد.

                                                     لینک دانلود نقشه با کیفیت بالا

شهرها: تولَم شهر، گوراب زرمخ،صومعه سرا،ضیابر و طاهرگوراب

مرکز شهرستان: صومعه سرا

بخش ها: تولم، کوچک جنگلی، مرکزی

دهستان ها: تولم، هنده خاله، گوراب زرمخ، مَرکیه،کَسما

تعداد آبادی دارای سکنه: ۱۵۱ آبادی

مساحت: ۵۸۸ کیلومترمربع (رتبۀ ۹ در استان)

کوه ها: مناطق غربی این شهرستان منطبق بر پیش کوه های تالش است. ازجمله قله های شاخص این شهرستان می توان از سفیدسَنگان نام برد.

رودها و منابع آب: رودخانه ها و آبراهه های متعددی در این شهرستان جاری هستند، که ازجملۀ این رودها می توان از بَهمبَر، خالکائی کوتنگام، تنیان، گاز رودبار و شاخرز نام برد. 

در این شهرستان تعداد ۳۰۶ آب بندانِ ثبت شده به مساحت ۷۵۹/۲۴ هکتار وجود دارد و همچنین تعداد ۶۸ رشته چشمه در آن شناسایی شده است.

آب وهوا: قرارگرفتن این شهرستان میان تالاب انزلی و پیش کوه های تالش، سببِ تنوع نسبی آب وهوای این شهرستان شده است. در مجموع چهار نوع آب وهوا در این شهرستان شناسایی شده است که شاملِ آب وهوای بسیار مرطوبِ نوع الف و معتدل، بسیار مرطوبِ سرد، مرطوبِ سرد و مرطوبِ معتدل است. میانگین بارشِ سالانه در مناطق جلگه ای شهرستان رشت برابر با ۱۱۴۵ میلی متر است.

کاربری اراضی: پوشش گیاهی این شهرستان مبتنی بر مناطق کشت آبی چون برنج زارها و جنگل های هیرکانی است. مساحت جنگل های صومعه سرا برابر با ۱۲۹۹۰ هکتار است.

این شهرستان دارای ۲۳۲۵۹ هکتار اراضی زراعی است که از آن محصولاتی همچون برنج، هندوانه، لوبیای کشاورزی، بادام زمینی، توتون، چای، نیشکر، آفتابگردان و توت فرنگی برداشت می شود.

جمعیت: ۱۲۵۰۷۴ نفر - ۴۱۹۷۵ خانوار - ۴۶/۹ درصد شهرنشین - ۵۳/۱ درصد روستانشین.

دین: اسلام مذهب: شیعه.

زبان و گویش: زبان اغلب مردم این دیار، گیلکی با گویشِ بیه پسی و در برخی مناطقِ غربی، زبان تالشی است.

                                                                لینک دانلود نقشه با کیفیت بالا

امکانات گردشگری: دارای ۹ اقامتگاه رسمی، شاملِ: ۲ هتل، یک مهمان پذیر، ۴ خانۀ مسافر و ۲ مجتمع گردشگری و تعداد زیادی اقامتگاه های غیررسمی است.

آموزش: مطابق آمار موجود در سال ۱۳۹۵، تعداد ۲۱۸ آموزشگاه در سطوح تحصیلی ابتدایی، راهنمایی، متوسطه و ۴ مرکز آموزش عالی در این شهرستان دایر است.

بهداشت و درمان: صومعه سرا دارای ۸۸ مرکز بهداشت و درمان است که عبارتند از: یک بیمارستان، ۱۳ مرکز بهداشتی و درمانی، ۷۴ خانۀ بهداشت.

راه ها: مجموع راه های شهرستان صومعه سرا، ۸۱۳ کیلومتر است؛ ۱۶۵/۹ کیلومتر راهِ بین شهری، ۶۴۷/۱ کیلومتر راهِ روستایی.

شهرک و ناحیۀ صنعتی: دارای ۴ شهرک و ناحیۀ صنعتی، ۱۳۶ واحد صنعتی مستقر در شهرک ها و نواحی صنعتی.

شیلات: دارای ۸۹۵ استخر پرورش ماهی به مساحت ۱۴۵۲۹۰۰۰ مترمربع.

                                                              لینک دانلود نقشه با کیفیت بالا

اماکن زیارتی معروف: زیارتگا های سیّدحمزه و سیّدسلیمان (ع)، آقا سیّدابراهیم (ع) گوراب زرمخ، سیّدابراهیم و سیّدسلیمان (ع)، آقا سیّدجعفرآقا (ع).

جاذبه های تاریخی: زیارتگاه بی بی فاطمه (خیرالنساء)، شهر تاریخیِ گسکر مدفون شده در جنگل هفت دَغنان، منارۀ آجری گَسکَر، پُلِ تاریخی گوراب، مُرغانه پُرد، پُلِ گازرودبار، سردابۀ تنیان، خانۀ آیت الله ضیابری.

جاذبه ها و منابع طبیعی گردشگری: تالاب بین المللی انزلی، آب بندان نارنج پره تنیان، پناهگاه حیات وحش سُرخانکل، پناهگاه حیات وحش سِلکه، منطقۀ حفاظت شدۀ سیاه کشیم.

مناطق نمونۀ گردشگری: منطقۀ ساحلی تالابی باقلاکش، منطقۀ جنگلی کوهپایۀ تَنیان، منطقۀ کوهپایۀ جنگلی سیاهکوه، مناطق جنگلی گسکَر و نوخاله.

سوغات: صنایع دستی: فراورده های حصیری، سبدبافی، مرواربافی

خوراکی ها: برنج، انواع ماهیان، توت فرنگی

آثار ثبت شدۀ ملی: تا سال ۱۳۹۴، در مجموع ۶ اثرِ ثبت شدۀ ملی در این شهرستان به ثبت رسیده است که ۶/ درصدِ مجموعِ آثار ثبت شدۀ ملی استان را دربر می گیرد. ازجمله: پُل ِ گازرودبار، پُلِ گوراب تولم، منارۀ بازار گَسکَر، حمامِ کَسما، محوطۀ تاریخی هفت دَغنان، منزلِ قدیمی آیت الله ضیابری.