اختصاصی کلانشهر: «اسنپ بک» اصطلاحی است که به طور رسمی در متن برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل درج شده است. این سازوکار به طرف های توافق این امکان را می دهد که در صورت ادعای نقض تعهدات برجامی از سوی ایران، روند بازگشت تحریم های بین المللی را فعال کنند. ویژگی مهم این فرآیند آن است که تحریم ها به صورت خودکار بازمی گردند، بدون آن که نیاز به رأی گیری جدید در شورای امنیت باشد. حتی اعضای دائم شورا نیز نمی توانند با استفاده از حق وتو جلوی اجرای این روند را بگیرند. به همین دلیل، در ادبیات دیپلماسی ایران، «اسنپ بک» یکی از نقاط ضعف مهم برجام محسوب می شود که عملاً دست طرف مقابل را در بازگرداندن تحریم ها باز گذاشته است.

در مقابل، اصطلاح «مکانیسم ماشه» عنوانی غیررسمی است که بیشتر در رسانه ها و محافل سیاسی برای توضیح همین فرآیند استفاده می شود. این واژه برگرفته از مفهوم عمومی در روابط بین الملل است که به هر سازوکاری گفته می شود که با وقوع یک تخلف یا شرط از پیش تعیین شده، به سرعت و به طور خودکار فعال می شود. در پرونده برجام، «مکانیسم ماشه» همان اسنپ بک است، اما با زبانی ساده تر و برای جلب توجه افکار عمومی به کار گرفته شد.

کارشناسان سیاست خارجی معتقدند درک تفاوت این دو اصطلاح برای فهم بهتر روندهای مرتبط با برجام ضروری است. چرا که در حالی که «اسنپ بک» جنبه ای کاملاً حقوقی و الزام آور دارد، «مکانیسم ماشه» بیشتر جنبه رسانه ای و سیاسی پیدا کرده و به نوعی روایت عمومی از همان بند حقوقی به شمار می رود.

به این ترتیب، هرچند در ظاهر دو واژه «اسنپ بک» و «مکانیسم ماشه» به یک مفهوم اشاره دارند، اما از منظر سیاست خارجی ایران و ادبیات حقوق بین الملل، «اسنپ بک» عنوان رسمی و حقوقی است و «مکانیسم ماشه» بیشتر در فضای رسانه ای و سیاسی رواج یافته است.