کلانشهر: به گزارش روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی استان گیلان، یوسف سلمان خواه در توضیح اهمیت این عرصه گفت: «جنگل های هیرکانی به عنوان یکی از کهن ترین ذخایر ژنتیکی زمین و بخشی بی بدیل از میراث طبیعی ایران، پس از سال ها فعالیت پیگیرانه در سطوح ملی و بین المللی، در تاریخ ۱۹ تیر ۱۳۹۸ (۱۰ جولای ۲۰۱۹) و در جریان چهل وسومین نشست کمیته میراث جهانی یونسکو در باکو، با معیار ۹ و شناسه ۱۵۸۴، در فهرست جهانی به ثبت رسید.

سرپرست اداره کل میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی استان افزود: در جریان چهل و پنجمین نشست کمیته میراث جهانی در سپتامبر ۲۰۲۳، دو پهنه از جنگل های هیرکانی جمهوری آذربایجان نیز به این پرونده افزوده شد و بدین ترتیب، جنگل ها امروز تنها میراث ملموس فرامرزی ایران در فهرست جهانی یونسکو محسوب می شوند و از جایگاه ویژه ای در همکاری های پژوهشی، مدیریتی و حفاظتی بین المللی برخوردار هستند».

وی افزود: جنگل های هیرکانی که هم در فهرست میراث ملی و هم در فهرست میراث جهانی به ثبت رسیده است، بر اساس اصل ۸۳ قانون اساسی در شمار نفایس ملی قرار می گیرد. با این حال، در روزهای ابتدایی شهریور ۱۴۰۴، عملیات جاده سازی از سمت شهرستان طارم به شهرستان شفت، از مسیر ارتفاعات «دایله سر»، با قطع درختان و تخریب بستر طبیعی و بدون اخذ هیچ گونه مجوز قانونی از دستگاه های مسئول آغاز شد.

به گفته سلمان خواه، این اقدام علاوه بر خسارات مستقیم به اکوسیستم، می تواند تبعات متعددی از جمله افزایش ساخت وساز و تصرف غیرقانونی، حضور بی ضابطه گردشگران، افزایش زباله و خطر آتش سوزی، گسترش قاچاق چوب و شکار غیرمجازبه دنبال داشته باشد که تهدیدی جدی برای ارزش های منحصر بفرد جهانی این اثر به شمار می رود؛ این تهدیدات در نهایت می تواند منجر به قرار گرفتن اثر در فهرست «میراث در خطر» یا حتی حذف از فهرست جهانی یونسکو شود؛ خسارتی که در سطح بین المللی جبران ناپذیر خواهد بود.

او با یادآوری تجربه مشابه در سال ۱۴۰۲ از سمت روستای خرمکش به ارتفاعات دایله سر که با پیگیری های حقوقی متوقف و در حال احیا بود، گفت: «متأسفانه ساخت غیرقانونی جاده از بالادست و اتصال آن به مسیر یادشده، بسیاری از تلاش های حفاظتی را بی اثر کرده است».

وی افزود : «حفاظت از جنگل های هیرکانی به پشتوانه قوانین ملی و بین المللی است؛ اما اقدامات مغایر قانون و بی توجهی های پی درپی، این پشتوانه را بی اثر کرده و ما را در معرض وضعیتی مخاطره آمیز قرار می دهد؛ شرایطی که فقط با ورود فوری و قاطع دستگاه های نظارتی و قضایی قابل مهار خواهد بود».

سرپرست اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان گیلان تأکید کرد: این اداره کل بلافاصله پس از اطلاع از موضوع با هماهنگی دستگاه های ذی ربط و از مجاری قانونی پیگیر توقف فوری عملیات و برخورد با عوامل آن شده است و این پیگیری ها تا حصول نتیجه و برخورد قاطع ادامه خواهد داشت.

او در پایان خاطرنشان کرد: میراث جهانی متعلق به همه بشریت، فارغ از مرزها، رنگ، نژاد و مذهب است. صیانت از آن نه فقط وظیفه ای قانونی، بلکه مسئولیتی تاریخی و ملی برای همه ایرانیان است. بی توجهی به این ثروت طبیعی، خسارتی جبران ناپذیر برای نسل های آینده خواهد بود.