اختصاصی کلانشهر:نیما فریدمجتهدی(دکتری آب و هواشناسی)-سمانه نگاه (دکتری هواشناسی)- این روزها  شاید اهمیت آب و هوای گیلان بیش از پیش معلوم شده است. به گونه ای که در هر کلامی پیرامون گیلان، از شرایط آب وهوایی مطلوب گیلان و تاب آوری آن در زمانه ای که دیگر نقاط ایران حال خوبی ندارند، می گویند. چه کارشناسان، چه سیاسیون و چه مقامات دولتی. فارغ از اینکه این اکوسیستم آیا توانایی خدمات رسانی که از آن انتظار می رود را دارد یا نه، در این یادداشت در میانه آبان 1404، به ستایش از آب وهوای گیلان می پردازیم.

آسایش حرارتی در دو فصل دل انگیز

نگاهی گذرا و بیان یک واقعیت علمی به شکل ادای دین. آب وهوای گیلان فارغ از بحث پیرامون بارش و دیگر عناصر جوی و پدیده ها و مخاطرات، شرایط آسایش حرارتی را به باشندگان آن ارائه می کند. به ویژه در دو فصل بهار و پاییز. فارغ از تمام اتفاقاتی که در اثر گرمایش جهانی و تغییر اقلیم رخ داده است و ناهنجاری هایی که در آن روی داده باز این آب وهوا، کورسوی امیدی در این زمانه است. این فصل ها همچنان و آشکارا، گل سرسبد شرایط آب وهوایی پهنه گیلان هستند بهار و پاییز. بهاری که تا زمانی که گرمای تموز خردادِ آن را تابستانی نکرده و پاییزی که سرمای آبان اش، زمستان را به ارمغان نیاورده است. در این یادداشت با نگاهی به شرایط عناصر جوی در دو ماه اردیبهشت و مهر ماه به عنوان دو ماه با شرایط آب وهوای روح افزا، اینکه استان گیلان در واقعیت هم دو بهار دارد را به اثبات می رسانیم. هرچند که زیستن در این دو ماه، و نمود ظاهری آن در طبیعت، خود گواه این مطلب است.

داده ها چه می گویند؟ نگاهی به ایستگاه رشت

مقایسه شرایط آب وهوای ایستگاه رشت به عنوان نماینده آب وهوای جلگه گیلان را اصل براین قرار داده ایم. از نظر دمایی مقایسه دمای ماه اردیبهشت و مهرماه نمایانگر شباهت و گرمای مساعد این در محدوده دمایی آسایش حرارتی است. میانگین دمای روزانه اردیبهشت برابر با ۱۷/۷ درجه سلسیوس و میانگین دمای روزانه مهر ماه، برابر با ۱۹/۷درجه سلسیوس که اتفاقا مهرماه بیشتر از شرایط آسایش دمایی برخوردار است. میانگین دمای کمینه ماه اردیبهشت برابر با ۱۳/۵ درجه سلسیوس است و میانگین کمینه مهر ماه برابر با با ۱۵/۴درجه است که با اردیبهشت تا حدودی مشابهت دارد. میانگین دمای بیشینه در اردیبهشت برابر با ۲۱/۹ درجه سلسیوس و در ماه مهر ۲۴/۱ درجه سلسیوس است. در هردو ماه در جلگه گیلان یخبندانی رخ نمی دهد.

نقش بارش در زایش دوباره ی طبیعت

میانگین رطوبت نسبی اردیبهشت ماه ۸۲ درصد و در مهر ماه ۸۷ درصد است، مشابهتی نسبی. میانگین روزهای ابری در ماه اردیبهشت برابر با ۸/۷ روز و در مهر ماه، ۸/۶ روز است. روزهای مه آلوده این دو ماه هم شباهت خوبی باهم دارند هردو با عدد 4 از مشابهت برخوردارند. درخصوص میانگین بارش، سهم بیشتر به ماه مهر متعلق، با بارشی برابر با ۱۹۰/۳ میلیمتر در برابر بارش ۵۱/۵ میلیمتری اردیبهشت. که همین مقادیر بارش های مناسب مهرماه و شهریور، موجب تامین آب مورد نیاز برای گیاهان و سرسبزی مجدد طبیعت گیلان به ویژه مراتع آن می شود.

بهارِ دوم در دلِ پاییز

نگاهی به همین مختصر داده های ایستگاه رشت نشان از این دارد که چرا می توان برای گیلان دو بهار متصور بود: اولی فصل بهار در آغاز سال شمسی و دیگری هم مهر ماه؛ به عنوان بهار دوم گیلان. اردیبهشت از لحاظ دمایی به دلیل اینکه بعد از فصل سرد زمستان است در مقابل مهرماهی که تابستان گرم را گذرانده، از شرایط دمایی پایین تری برخودار است با این حال، گذر از خشکی تابستان و عدم طراوت چشم اندازها و مناظر، با بارش های اواخر شهریور و مهر ماه، جبران می شود و طبعیت گیلان را دوباره زنده می کند. هرچند در ادامه سرمای آبان ماه، حالت بهارگونه آن را از بین می برد.