اختصاصی کلانشهر: طی ساعات گذشته، ویدیویی از گفت وگوی صمیمانه استاندار گیلان با تعدادی از خبرنگاران در بازدیدی غیررسمی از محدوده استخر لاهیجان منتشر شد. در این ویدیو، هادی حق شناس که همراه جمعی از خبرنگاران در حال پیاده روی اطراف استخر لاهیجان هستند در قالب یک شوخی دوستانه خطاب به رئیس شورای شهر لاهیجان می گوید: «من اگر جای شما بودم، خبرنگارها را داخل آب می انداختم.»

پس از این گفته استاندار، یکی از خبرنگاران با خنده و لحن صمیمانه ای می گوید چرا؟ و او می گوید معمولا عرف همین است. رئیس شورای شهر که کنار استاندار است می گوید: «می خواهیم ببینیم شنا بلد هستید یا نه.»

این جمله که در فضایی کاملاً غیررسمی و همراه با خنده و مزاح مطرح شد، به سرعت در شبکه های اجتماعی بازنشر و به موضوعی جنجالی تبدیل شد؛ آن هم با روایت هایی که نسبتی با واقعیت صحنه نداشتند. توضیحات استاندار گیلان بعد از حاشیه های ایجاد شده را اینجا ببینید

هر فرد منصفی که تنها دو دقیقه زمان برای تماشای ویدئو بگذارد، به آسانی متوجه صمیمیت فضای گفتگو و شوخی بودن ماجرا می شود. اما در این میان، برخی رسانه های اپوزیسیون روایت ماجرا را به سمت تخریب استاندار گیلان هدایت کردند؛ روندی همیشگی در سبک و سیاق فعالیت این رسانه ها که در آن از دهیار یک روستا تا بالاترین مقام اجرایی کشور با یک چوب رانده می شوند و هیچ تمایزی میان عملکرد، شخصیت و سابقه افراد قائل نمی شوند. هدف روشن است: ساختن تصویری یکدست و سیاه از مدیریت کشور و تحریک احساسات مردم ایران که تحت فشارهای مختلف اقتصادی قرار دارند.

اما پرسش مهم تر این است که چرا برخی خبرنگاران داخلی نیز در همین مسیر قدم گذاشتند؟ خبرنگاری که در محل حضور داشته یا ژورنالیستهایی که به صورت حرفه ای در سطح ملی فعالیت می کنند، چرا باید آگاهانه یا ناخودآگاه در زمین رسانه هایی بازی کنند که اساس کارشان بر جهت دهی های خاص و برانگیختن خشم عمومی است؟

کجای وارونه نمایی حقیقت، کار خبرنگار است؟

در کدام کلاسِ اصول روزنامه نگاری «نیت خوانی» آموزش داده می شود؟

و چگونه یک شوخی ساده به ناگاه تبدیل می شود به «توهین»، «تحقیر» یا حتی «خشونت رسانه ای»؟

بی تردید، انتخاب واژه ها از سوی استاندار می تواند مورد نقد قرار گیرد و شاید بهتر بود برای شوخی خود از عباراتی دقیق تر و کم حاشیه تر استفاده می کرد. اما نقدِ انتخاب واژه با برچسب زنی و تبدیل یک رفتار دوستانه به کنشی خصمانه تفاوتی عمیق دارد. آنچه در برخی واکنش ها دیده شد نه نقد بود و نه حرفه ای گری، بلکه نمونه ای آشکار از تخریب، تحریف و دور شدن از اخلاق رسانه ای بود.

بخش مهمی از کار خبرنگاری، مسئولیت اجتماعی است؛ مسئولیتی برای روشن کردن حقیقت، نه دست کاری آن.

اگر مرز بین نقد و وارونه سازی حقیقت برداشته شود، اگر هر شوخی ساده تبدیل به اتهامی بزرگ شود، اگر روایت ها بر اساس هیجان و موج سازی ساخته شوند، آن گاه زیان اصلی متوجه جامعه و اعتماد عمومی خواهد بود.

 

ماجرای اخیر فرصتی است برای بازنگری؛ هم برای مسئولان که بدانند هر واژه می تواند دستمایه سوءبرداشت شود، و هم برای رسانه ها که یادآوری کنند وظیفه شان روایت حقیقت است، نه تولید حاشیه.