قصه نقاشی های «اوخان» و آوازهای جنگ جهانی؛ 

آیین پاسداشت فهیمه اکبر، هنرمند و پژوهشگر فرهنگ گیلان؛ از نقش او در موسیقی تا «طباخی گیلان»


۱۴۰۴/۰۹/۱۵ - ۱۸:۴۲ | کد خبر: ۵۸۲۸۰ چاپ

مراسم صدو هشتمین سالروز تولد فهیمه اکبر، هنرمند، موسیقیدان و پژوهشگر برجسته فرهنگ گیلان، با عنوان «آهنگ سرگذشت» سه شنبه هجدهم آذر در خانه هنرمندان ایران در تهران برگزار می شود؛ آیینی که در آن هنرمندان و پژوهشگران به روایت نقش ماندگار او در موسیقی ایرانی و میراث فرهنگی گیلان می پردازند.

آیین پاسداشت فهیمه اکبر، هنرمند و پژوهشگر فرهنگ گیلان؛ از نقش او در موسیقی تا «طباخی گیلان»
اختصاصی کلانشهر: مراسم صدو هشتمین سالروز تولد فهیمه اکبر، بانوی اثرگذار موسیقی و فرهنگ ایران، با عنوان «آهنگ سرگذشت» روز سه شنبه هجدهم آذر از ساعت ۱۷:۳۰ تا ۲۰ در سالن استاد جلیل شهنازِ خانه هنرمندان ایران در تهران برگزار می شود.

این برنامه به یاد هنرمندی برپا می شود که آوازهایش در دوران جنگ جهانی دوم در حافظه فرهنگی ایران ماندگار شد. در همین راستا، گروه «جوما» ترانه های فهیمه اکبر و جهانگیر سرتیپ پور (ترانه سرا، نویسنده، هنرمند و سیاستمدار گیلانی) مربوط به سال های اشغال گیلان را اجرا خواهد کرد. همچنین پیام تصویری گیلان و گلی اکبر (فرزندن فهیمه اکبر) از آمریکا برای حاضران پخش می شود.

در بخش دیگری از مراسم، استاد حسین محجوبی، نقاش برجسته لاهیجانی درباره نقاشی های کتاب «اوخان» که نخستین بار در سال ۱۳۳۸ منتشر شد، سخن خواهد گفت.

غزل شاکری هنرپیشه نیز در این نشست درباره تجربه بازی در نقش فهیمه اکبر در سریال «خاتون» روایت می کند.

همچنین در این آیین از شادی پیروزی، مدیر انتشارات ایلیا، و چهار نویسنده و روزنامه نگار گیلانی شامل کوروش رنجبر، پیمان برنجی، امین حق ره و ابراهیم مروجی قدردانی می شود؛ افرادی که از پیشگامان معرفی فهیمه اکبر در گیلان و ایران به شمار می روند.

بخشی از مراسم نیز به یاد استاد عبدالله اشرفی، نوازنده و چهره تاثیرگذار موسیقی ایران اختصاص دارد و مهدی پسیان، روایتی از او ارائه خواهد کرد. همچنین بخش هایی از مستند «نامه هایی از آمریکا» ساخته نظام منوچهری نمایش داده می شود.

 یادبود نجمه شمس بخش، ایرانگرد و کوه نوردی که در روز نخست جنگ ۱۲روزه اسرائیل با ایران در خرداد ۱۴۰۴ به شهادت رسید، هم در برنامه گنجانده شده است. چاپ جدید کتاب «آهنگ سرگذشت» نیز در آستانه روز مادر، به مادر او تقدیم خواهد شد.

گفتنی است چاپ چهارم کتاب «آهنگ سرگذشت؛ ۹۱ سال زندگی و آثار فهیمه اکبر» هم اکنون در کتاب فروشی ها عرضه شده است.

گیلان شناس برجسته ای که صدا و فرهنگ گیلان را ماندگار کرد

گفتنی است فهیمه اکبر (فهیمه یمین اسفندیاری)، هنرمند و پژوهشگر فرهنگ نواحی، متولد آذر ۱۲۹۶ در تهران بود. او فرزند اسدالله یمین الممالک اسفندیاری، دیپلمات دوره قاجار و از فعالان فرهنگی و اقتصادی عصر پهلوی بود. به دلیل سمت پدر، دوران کودکی خود را تا دوازده سالگی در باکوی آذربایجان گذراند؛ جایی که استعداد موسیقیایی او نخستین بار توسط معلم هنر کشف شد و موجب شد در همان سال ها آموزش حرفه ای موسیقی را آغاز کند.

اکبر، پس از بازگشت به ایران در مدرسه فرانسوی تحصیل کرد و به خواندن آواز در چند زبان ادامه داد. سبک آواز او متاثر از موسیقی روز اروپا بود. فهیمه اکبر همچنین مدتی شاگرد مرتضی خان محجوبی، از بنیان گذاران موسیقی ملی ایران و پیانیستی که پیانو را به شیوه ای ایرانی و بدیع می نواخت، بود و این دوره در شکل گیری مسیر هنری اش تأثیر عمیق داشت. او به زبان گیلکی آواز می خواند و در دهه نود میلادی آلبومی از ترانه های او در آمریکا منتشر شد. البته فهیمه اکبر تنها یک آوازخوان نبود؛ او زنی فعال، روشن اندیش و پژوهشگری جدی در حوزه فرهنگ بومی گیلان بود. با وجود اصالت مازندرانی، پس از ازدواج و سکونت در رشت پژوهش هایی گسترده در حوزه موسیقی نواحی گیلان و آداب و رسوم این خطه انجام داد. نتیجه ی این علاقه عمیق، تالیف کتاب «طباخی گیلان» با همکاری محمد فروغ نیا بود؛ اثری که در سال ۱۳۳۸ منتشر شد و به عنوان نخستین کتاب دستور پخت غذاهای محلی گیلان، با استقبال گسترده روبه رو شد.

فعالیت های فرهنگی، پژوهش ها و آثار او سهم مهمی در ثبت و معرفی میراث فرهنگی گیلان داشته و نامش را در تاریخ فرهنگ ایران ماندگار کرده است.