اختصاصی کلانشهر: سمانه نگاه دکتری هواشناسی-نیما فریدمجتهدی-آب و هواشناسی- ال نینو بخشی از چرخه طبیعی اقیانوس-جو و در واقع برهمکنش میان این دو مولفه مهم اقلیمی در اقیانوس آرام است که طی آن آب های بخش مرکزی و شرقی اقیانوس آرام گرم تر از حد معمول می شوند. این گرمایش می تواند الگوهای بارش، دما و همچنین فراوانی و شدت طوفان ها را در سراسر جهان عمدتا به صورت پیوند از دور تغییر می دهد و منجر به رخداد پدیده های فرین جوی در مناطق جغرافیای مختلف شود.

«سوپر ال نینو ۲۰۲۶» به یک ال نینوی بسیار قوی اشاره دارد که بسیاری از مدل های اقلیمی در سال ۲۰۲۶ احتمال وقوع آن را مطرح کرده اند و شرایط وقوع آنرا برای ماههای آتی پیش بینی کرده اند.

آنچه مسلم است پس از پایان یک دوره ضعیف لانینیا (شرایط معکوس ال نینو)در اوایل ۲۰۲۶، داده های پیش بینی های اقلیمی نشان دادند که احتمال شکل گیری ال نینو در نیمه دوم سال به طور قابل توجهی افزایش یافته است. برخی پیش بینی ها حتی احتمال رخداد یک ال نینوی بسیار قوی را مطرح کرده اند که می تواند با رویدادهای فرین مشهور ۱۹۹۷–۱۹۹۸ یا ۲۰۱۵–۲۰۱۶ قابل مقایسه باشد.

اگر این رویداد با شدت بالایی که پیش بینی شده است، به وقوع بپیوندد؛ معمولاً پیامدهای زیر انتظار می رود:

- افزایش دمای میانگین جهانی و احتمال ثبت رکوردهای گرمایی جدید.

- خشکسالی و گرمای شدید در بخش هایی از آسیای جنوب شرقی، استرالیا و برخی مناطق آفریقا

-بارندگی و سیلاب بیشتر در بخش هایی از قاره آمریکا، به ویژه آمریکای جنوبی

-تغییر در الگوی طوفان های گرمسیری و فصل توفان ها در نقاط مختلف جهان

براساس مطالعات و یافته های علمی محققان آب و هواشناسی در کشور، اثر ال نینو بر ایران مستقیم نیست و از رویدادی به رویداد دیگر تفاوت دارد. در برخی سال هایی که ال نینو اتفاق افتاده، بخش هایی از ایران بارش بیشتری دریافت کرده اند و در برخی مناطق نیز تغییرات دمایی مشاهده شده است. اما نمی توان با قطعیت گفت که سوپر ال نینوی ۲۰۲۶ برای همه نقاط ایران به معنای ترسالی یا خشکسالی خواهد بود؛ این موضوع به الگوهای جوی منطقه ای نیز بستگی دارد.

برای ایران، مهم ترین نکته این است که ال نینو معمولاً احتمال بارش های پاییزه و زمستانه را افزایش می دهد، اما این به معنی ترسالی قطعی در همه استان ها نیست. پژوهش های جدید روی حوضه های آبریز ایران نشان می دهند که در فازهای ال نینو، به طور میانگین ناهنجاری بارش مثبت (بارندگی بیشتر از نرمال) مشاهده می شود، در حالی که لانینا بیشتر با کم بارشی همراه است.

اگر «سوپر ال نینوی ۲۰۲۶» واقعاً به شدت پیش بینی شده برسد، محتمل ترین سناریو برای ایران این است:
- پاییز و زمستان ۱۴۰۵–۱۴۰۶ (اواخر ۲۰۲۶ تا اوایل ۲۰۲۷) از نظر بارندگی در بسیاری از مناطق کشور بهتر از میانگین باشند.

- براساس برآوردهای مدلهای پیش بینی های اقلیمی، بخشهای غرب، شمال غرب و ارتفاعات زاگرس بیشترین شانس افزایش بارش را دارند.

-احتمال وقوع سامانه های بارشی شدیدتر و سیلاب های مقطعی افزایش یابد.

بنظر می رسد جنوب و جنوب شرق ایران ممکن است پاسخ متفاوتی نشان دهند و اثر ال نینو در آن مناطق ضعیف تر یا نامنظم تر باشد.

اما یک موضوع مهم وجود دارد: رابطه ال نینو و بارش ایران قطعی و خطی نیست. پژوهش های اقلیم شناسی منطقه ای نشان می دهند که اثر ال نینو بر ایران تحت تأثیر عوامل دیگری مانند نوسان اطلس شمالی، الگوهای مدیترانه ای و وضعیت جت استریم قرار می گیرد؛ بنابراین حتی در یک ال نینوی قوی هم ممکن است بعضی استان ها خشک تر از انتظار باشند.