امروز، جمعه ۱۶ مرداد، آیین کهن «نوروزبل» برگزار می شود؛ جشنی که آغاز سال نو در گاه شماری دیلمی را نشان می دهد و امسال با رسیدن به سال ۱۶۰۰، اهمیت ویژه ای پیدا کرده است؛ چرا که با این مناسبت، قرن هفدهم گاه شماری دیلمی ـ گیلانی نیز آغاز می شود.

نوروزبل چیست؟

نوروزبل یکی از آیین های کهن مردم گیلان و دیلم است که بر اساس گاه شماری دیلمی، در میانه مردادماه برگزار می شود. برخلاف نوروز باستانی که آغاز سال در نخستین روز فروردین است، سال دیلمی از میانه مرداد آغاز می شود.

واژه «نوروزبل» از دو بخش «نوروز» و «بل» تشکیل شده است. «بل» در گویش های منطقه به معنای آتش یا شعله است و به همین دلیل، افروختن آتش یکی از نمادهای اصلی این جشن به شمار می رود. در این آیین، روشن کردن آتش نمادی از آغاز سال تازه، روشنایی و پیروزی بر تاریکی و همچنین بدرقه سال گذشته است.

نوروزبل در گذشته در بخش هایی از گیلان و سرزمین دیلم برگزار می شد و با گذشت زمان، شکل سنتی آن در بسیاری از مناطق کمرنگ شد؛ با این حال در سال های اخیر تلاش هایی برای احیای این آیین و معرفی آن به نسل جدید و گردشگران انجام شده است.

اهمیت نوروزبل امسال تنها به آغاز یک سال تازه محدود نمی شود. با رسیدن سال ۱۶۰۰ دیلمی، قرن هفدهم این گاه شماری نیز آغاز می شود؛ مناسبتی که فرصتی برای یادآوری یکی از تقویم های محلی و کهن شمال ایران و بخشی از میراث فرهنگی مردم گیلان و دیلم به شمار می رود.
این جشن در گذشته در بخش هایی از گیلان، غرب مازندران، الموت و طالقان نیز رواج داشت.

آیین نوروزبل ۱۶۰۰ امسال به دلیل شرایط جنگی حاکم بر کشور به صورت محدود در برخی مناطق مانند هالیدشت در ارتفاعات املش برگزار می شود.

نوروزبل ۱۶۰۰، همزمان با آغاز قرن هفدهم دیلمی، فرصتی برای بازخوانی بخشی از تاریخ و فرهنگ کهن گیلان و مناطق دیلم نشین است؛ این مناسبت بر دوستداران فرهنگ گیلان گرامی باد.