چرا یکی از محله های قدیمی رشت «ساغری سازان» نام گرفت؟

کفش هایی که از رشت به خارج از کشور می رفتند


۱۴۰۵/۰۶/۰۷ - ۱۷:۴۸ | کد خبر: ۶۳۰۲۴ چاپ

روایتی از تاریخ کفش سازی در رشت؛ از چموش و گالوش تا کفش قانع و ساغری سازان و نخستین صادرات کفش چرمی دست دوز رشت به خارج از کشور

کفش هایی که از رشت به خارج از کشور می رفتند
اختصاصی کلانشهر: در دهه ۱۳۱۰ خورشیدی، «تولیدی کفش قانع» در ابتدای بازار رشت، در محل پاساژ خزر امروزی، فعالیت می کرد. این تولیدی از نخستین مراکز تولید کفش و، بنا بر روایت های تاریخی، از نخستین صادرکنندگان کفش های چرمی دست دوز رشت به خارج از کشور بود.

تولیدات این مغازه در دوره پهلوی اول از رونق و شهرت بسیاری در گیلان برخورد
اما تاریخ کفش در گیلان به کارگاه های شهری و کفش های دست دوز محدود نمی شود.
پیش از رواج کفش های کارخانه ای و تولیدات مدرن، گیلانیان و تالشان از انواع کفش های سنتی استفاده می کردند که «چموش» و «رزین گالش» یا «گالوش» از شناخته شده ترین آنها بودند.

«چموش» که خاستگاه اصلی آن را ماسوله می دانند، حدود ۳۰۰ سال قدمت دارد و از کفش های سنتی منطقه گیلان به شمار می رود؛ کفشی چرمی که بخشی از پوشش سنتی مردم این منطقه بوده است.

نوع دیگری از کفش سنتی، «رزین گالش» یا «گالوش تُرُش» بود. بر اساس روایت های محلی، این نوع کفش در اوایل جنگ جهانی دوم توسط روس ها وارد گیلان شد و محله تکیه سوخته رشت نخستین محلی بود که ساخت آن در آنجا رواج پیدا کرد. بنا بر همین روایت ها، سال ۱۳۲۱ خورشیدی را می توان آغاز ساخت این نوع کفش در رشت دانست؛ محصولی که بعدها به دست استادکاران بومی در رشت و فومن نیز تولید و فراگیر شد.
چند سال بعد، در سال ۱۳۳۶ خورشیدی، مرحوم محمدرحیم متقی ایروانی، بنیانگذار کفش ملی ایران، دستگاه ساخت این نوع کفش را از لهستان وارد ایران کرد و تولید آن را در تهران آغاز کرد.
در کنار چموش و گالوش، نوع دیگری از کفش سنتی با نام «ساغری» نیز در رشت رواج داشت که بیشتر مورد استفاده طلبه ها بود. مرکز تولید این کفش در محله ای قرار داشت که امروزه «ساغری سازان» نامیده می شود و گفته می شود نام این محله نیز از همین پیشه و صنعت سنتی گرفته شده است.
روایت کفش سازی در رشت، بخشی از تاریخ مشاغل و صنایع بومی این شهر است؛ روایتی که از کفش های سنتی و کارگاه های کوچک آغاز می شود، به تولید کفش های چرمی دست دوز و صادرات آنها می رسد و در نام محله هایی مانند ساغری سازان نیز ردپای خود را باقی گذاشته است.

نظر شما:

security code