بیگلری، رئیس انستیتو پاستور ایران :
دو بار کرونا نمی گیرید
۱۴ فروردین ۹۹ - ۱۹:۴۷ چاپ

رئیس انستیتو پاستور ایران گفت: انستیو پاستور پرچمدار مبارزه با بیماری‌ های واگیر بوده است و در خارج از کشور بارها اقدامات شایسته خود را به اثبات رسانده است.

دو بار کرونا نمی گیرید

کلانشهر : به گزارش وبدا، دکتر علیرضا بیگلری، در نشست خبری که ظهر امروز و از طریق ویدئو کنفرانس برگزار شد، ضمن تشریح جدیدترین اقدامات تشخیصی در زمینه کووید۱۹، تصریح کرد: از دو ماه پیش از تشخیص اولین موارد ابتلا به کرونا در کشورمان، انستیتو پاستور ایران طراحی روش‌ های تشخیص را برای این ویروس منحوس آغاز کرد. آن زمان دانش کمی در دسترس همکاران‌مان بود، اما براساس مطالعاتی که انجام شد، سعی کردیم بهترین روش تشخیصی طراحی شود.

رئیس انستیتو پاستور ایران افزود: ‌بعد از مثبت اعلام شدن تست کرونا در قم، بلافاصله آزمایشگاه‌ های محیطی در قم و اراک شروع به کار کردند و در کمتر از ۱۰ روز بیش از ۶۰ آزمایشگاه در سراسر کشور راه‌ اندازی و فرصتی فراهم شد که به تدریج آزمایشگاه‌ ها در همه استان‌ ها با یک پروتکل و دستورالعمل یکسان به تشخیص کرونا بپردازند.

وی ادامه داد:‌ این شبکه منسجم و یکپارچه، یکی از فرصتی‌ هایی بود که در بطن بحران کرونا برای کشورمان ایجاد شد و تحسین کارشناسان فنی در سطح جهانی را به دنبال داشت. باتوجه به اینکه بسیاری از کشورهای مدعی تکنولوژی نتوانسته بودند همین سطح تشخیصی را ایجاد کنند، این کار بزرگ با دانش بومی محققان ایرانی محقق شد که نقطه قوتی است و سالیان سال در تاریخ کشور از آن یاد خواهد شد.

دکتر بیگلری افزود:‌ این شبکه بزرگ آزمایشگاهی در روزهایی شکل گرفت که در شرایط تحریم‌ های ددمنشانه و ظالمانه آمریکا هستیم. این شبکه بزرگ و منسجم حتی در تهدیدهای آتی می‌ تواند خدمات بزرگی به کشور ارائه دهد. اکنون به شرایطی رسیدیم که می‌ توانیم موارد مثبت و منفی ابتلا را به خوبی افتراق دهیم و باعث شدیم که کادر درمان با سلامت بیشتر و ابتلای کمتر به مردم خدمات ارائه دهد.

وی با بیان اینکه با ظرفیت‌ های ایجاد شده در انستیتو پاستور تعداد آزمایشگاه‌ ها در سراسر کشور به بیش از ۹۰ آزمایشگاه رسیده است، گفت: در عین حال زمینه‌ ها آماده می‌ شود که ۱۰ هزار تست به ظرفیت تست‌ های کشور اضافه کنیم و به ظرفیت بالای ۲۰ هزار تست در روز برسیم تا برای غربالگری شرکت‌ کنندگان در بسیج ملی مقابله با کرونا استفاده کنیم.

رئیس انستیتو پاستور ایران بیان کرد: این دانش به صورت کاملا بومی در ایران ثبات پیدا کرده است و با فراخوان داده شده، بیش از ۵۰ شرکت فناور آمادگی خود را برای تولید کیت در کشور اعلام کردند و بیش از پنج شرکت در انستیتو مورد تایید قرار گرفتند که وارد فاز تولید شوند و حالا از این نظر بی ‌نیاز از خارج کشور هستیم.

وی در ادامه اظهار کرد:‌ ما با اتکا به دانش جوانانمان نه تنها می ‌توانیم نیاز کشور را تامین کنیم، بلکه اگر اتفاقی در منطقه رخ دهد، سازمان جهانی بهداشت از ایران درخواست خواهد کرد تا این شبکه آزمایشی را در منطقه ایجاد کند. انستیو پاستور پرچمدار مبارزه با بیماری ‌های واگیر بوده است و در خارج از کشور بارها اقدامات شایسته خود را به اثبات رسانده است و توانسته نام خود را پر آوازه کند امروز نیز انستیتو پاستور ایران آماده است که اگر در کشورهای اطراف اتفاقی افتاد خدمات خود را به مردم منطقه ارائه دهد.

دکتر بیگلری در پاسخ به سوالی درخصوص وضعیت دارو و واکسن کرونا در کشور گفت: با توجه به اینکه هیچ یک از کشورهای دنیا که این بیماری در آن‌ها شیوع پیدا کرده است، یک پروتکل واحد را اجرا نمی‌کنند، مسلما در کشور ما هم تمام پروتکل‌ های اجرایی بر اساس شواهدی است که پزشکان از نقاط مختلف جهان عرضه کرده ‌اند و ثابت نشده است که هیچ یک از اینها می‌ تواند کمک‌کننده باشد. بر همین اساس، هر کشوری با توجه به تجربیاتی که دارد، اقدام می‌کند.

امیدواری برای یافتن درمان و واکسن کرونا

وی افزود: با توجه به اینکه پروژه‌ های مختلفی هم در دنیا هم در ایران و مثلا در انستیتو پاستور طی می‌شود تا بتوانیم عملکرد این ویروس و پاسخ بدن را از نظر ژنتیکی و ایمنی بهتر شناسایی کنیم، مسلما امیدواریم که بتوانیم در آینده نزدیک درمان و واکسن مناسب برای این ویروس را در اختیار داشته باشیم.

دکتر بیگلری در پاسخ به سوالی درخصوص درصد خطای کیت‌ های تشخیصی اعم از کیت‌ های چینی، ‌اروپایی و ایرانی، گفت: مسلما برای هر بیماری روش ‌های تشخیص مختلفی وجود دارد، اما سازمان جهانی بهداشت، بهترین تست را برای تشخیص کووید۱۹ تست مولکولی یا PCR می‌داند. به‌طور کلی در بازار چند نوع تست وجود دارد؛ یکی «رپید تست‌»هایی هستند که بر اساس سنجش آنتی ‌بادی کار می‌کنند و می‌ توانند در کمتر از ۱۵ دقیقه پاسخ را ارائه دهند، اما از آنجایی که «رپید تست‌»ها می‌ توانند موارد منفی کاذب داشته باشند و در طی ۱۴ روز دوره بیماری، ممکن است در هفته اول مثبت نشوند، سازمان بهداشت جهانی اعلام می‌کند که به هیچ عنوان برای تشخیص و غربالگری از «رپیدتست‌» های مبتنی بر آنتی ‌بادی استفاده نشود.

وی افزود: تست دیگر که مورد تایید سازمان جهانی بهداشت است، تست مولکولی است که در ایران هم مورد استفاده قرار می‌گیرد. حدود دو ماه قبل از اینکه اولین موارد ابتلا به کووید ۱۹ را در قم داشته باشیم، در انستیتو پاستور ایران روش ‌های تشخیصی را طراحی کردیم و به تست PCR رسیدیم، البته در آن زمان ابزار تشخیصی را نداشتیم و هیچ کیتی هم در دسترس‌مان نبود، بنابراین روش‌ های دیگر PCR را راه‌ اندازی کردیم. چند روز قبل از آغاز موارد اولیه ابتلا در قم توانستیم کیت‌ های تشخیصی را منطبق با روش ‌های تشخیصی که خودمان طراحی کرده بودیم، از خارج از کشور داشته باشیم. اکنون پروتکل استاندارد مورد تایید سازمان بهداشت جهانی را استفاده می‌کنیم.

وی ادامه داد: باید توجه کرد که شرط‌مان برای انجام این تست «نمونه‌گیری درست» است، زیرا در غیر این صورت پاسخ معتبر نخواهد بود، بنابراین اگر نمونه‌گیری درست و تکنیک تست درست انجام شود و تفسیر هم به‌درستی باشد بالای ۹۰ درصد جواب می‌گیریم، اما اگر نمونه‌گیری به درستی انجام نشود، آن نمونه‌گیری افت می کند و حتی ممکن است به ۵۰ درصد خطا هم برسد.

رئیس انستیتو پاستور ایران درباره تعداد کیت‌ هایی که در کشور وجود دارد، گفت: در دوران تحریم هستیم. ادعا می ‌شود که ایران در حوزه درمانی آزاد است، اما درواقع اینطور نیست و ارسال پول و دریافت کیت و مواد تشخیصی به راحتی انجام نمی ‌شود. به دلیل تحریم ‌های ناجوانمردانه محدودیت‌ های زیادی داریم و دست بسته وارد این میدان شدیم، اما خوشبختانه با سرافرازی بیرون آمدیم.

کیت تشخیصی به اندازه کافی در کشور موجوداست

وی تاکیدکرد: کیت تشخیصی به اندازه کافی در کشور موجوداست. داریم و به همین دلیل برنامه بررسی ارجاعی‌ ها را که در قالب غربالگری اتفاق می‌افتد را آغاز کرده ایم، بنابراین افرادی که بعد از غربالگری ارجاع داده می‌ شوند، برایشان تست انجام می‌ شود تا بتوانیم زنجیره انتقال را بشکنیم. اطمینان داریم که هم از نظر کیت‌هایی که از خارج از کشور تهیه کردیم و هم از نظر کیت‌ هایی که فناوران ما در داخل ساختند و آمادگی تحویل آنها را دارند،‌ برای اجرای این برنامه به اندازه کافی کیت در کشور موجود است.

ویروس‌های ضعیف شده کرونا امکان فعالیت مجدد دارند؟

دکتر بیگلری درخصوص امکان فعالیت ویروس‌های ضعیف شده کرونا، گفت: بحثی در رسانه‌ ها و مقاله‌ ها مطرح شده مبنی بر اینکه افرادی که به ویروس مبتلا شده‌اند می‌ توانند مجددا هم مبتلا شوند و بعدا مشاهداتی بیان شد که این‌ افراد دوباره به ویروس مبتلا نمی ‌شوند، بلکه به مدت طولانی ‌تر مثبت باقی می‌ مانند. با توجه به ناشناخته بودن رفتار ویروس و ناشناخته بودن پاسخ افراد مختلف به این ویروس، کاملا می‌ دانیم که بدن های مختلف به این ویروس پاسخ‌ های مختلف می ‌دهد.

رئیس انستیتو پاستور ایران افزود:  ممکن است فردی در یک خانواده گرفتار این بیماری شود و بعد از بررسی کودکان آن خانواده متوجه می‌ شویم که آنها مثبت هستند، اما هیچ علائمی ندارند که احتمالا به این دلیل است که ایمنی کودکان بالا است. نکته بسیار مهم این است که بدانیم درصد زیادی از افراد مثبت بدون علامت هستند و می ‌توانند عامل انتقال ویروس به سایرین باشند.

وی تاکید کرد: به احتمال زیاد ویروس کرونا یک نوع است و مسائلی که درباره دو نوع بودن ویروس کرونا مطرح شده بود، تقریبا مورد شک قرار گرفته و امروز باور به این است که با یک ویروس مواجهیم اما پاسخ ایمنولوژی و بالینی افراد به این ویروس متفاوت است.

آخرین وضعیت تولید کیت‌ های تشخیصی ایرانی

دکتر بیگلری در پاسخ به سوالی درباره آخرین وضعیت تولید کیت‌های تشخیصی کرونای ایرانی، یادآور شد: مشخص است که توان بومی به کمک کشور آمد و چندین شرکت در کشور تاییدیه دریافت کردند و آماده تولید کیت هستند. به عنوان مثال، یکی از شرکت‌ های دانش ‌بنیان اعلام کرده است که می ‌تواند هفته ‌ای ۸۰ هزار کیت را یا به عبارتی روزانه بیش از ۱۰ هزار کیت را تولید کند و تحویل دهد.

رئیس انستیتو پاستور ایران افزود: با توجه به اینکه کیت‌ های شرکت‌های دیگری هم در حال بررسی است و با توجه به اینکه به اندازه کافی برای رفع نیازهای داخل کشور، کیت در کشور موجود است، مسلما بخشی از پتانسیل و توان می‌تواند در اختیار کشورهای منطقه و سایر کشورهایی که نیازمند هستند،‌قرار گیرد. این هم فرصتی بود که در تهدید کرونا ایجاد شد و یکی از شگفتی‌ های روزگار این است که کشوری که در روزهای اول نیازمند ورود کیت از خارج از کشور بود، حالا با افتخار آمادگی صادرات کیت را دارد.

وی در پاسخ به سوالی درخصوص فعالیت‌ های انستیتو پاستور در زمینه بیماری‌ هایی مانند کرونا که بین انسان و دام مشترک است، گفت: انستیتو پاستور به عنوان موسسه‌ ای که پایه‌گذار مبارزه با بیماری ‌های عفونی در کشور است و به عنوان قدیمی ‌ترین مرکز تحقیقاتی کشور که حتی سن تقریبی آن از وزارت بهداشت هم بالاتر است و با توجه به اینکه اغلب بیماری‌ هایی که در تاریخ انستیتو پاستور با آن‌ها مبارزه شده،‌ بیماری‌ های زئونوز یا بیماری‌های مشترک بین انسان و دام بوده‌اند مانند، طاعون و هاری، می‌توان گفت که این موسسه بیشترین نقش را در کنترل بیماری‌ های زئونوز داشته است.

دکتر بیگلری افزود: در این شرایط تعداد بسیار زیادی از همکاران ما دامپزشک بوده ‌اند و در این موسسه مشغول فعالیت هستند. با توجه به گسترش بیماری‌ هایی که از سوی جوندگان در دنیا رخ می ‌دهد، مسلما تعداد خدماتی که دانشمندان دامپزشک ما ارائه می‌دهند بیشتر و بیشتر خواهد شد. امیدوارم وارد حوزه ‌ای شویم که همانطور که درباره طاعون به عنوان یکی از رفرنس‌ های دنیا عمل می‌کنیم و از کانون ‌های آموزش در دنیا به شمار می‌آییم، بتوانیم در مورد این بیماری نیز اقدام کنیم.

دکتر بیگلری درباره مطالعه روی ژنوم ویروس کرونا در ایران اظهار کرد: یکی از پیشرفته‌ ترین موسسات کشور انستیتو پاستور است که به بررسی ژنوم ویروس کرونا از روزهای نخست پرداخت و ویروسی که در قم شناسایی شد همان ویروسی بود که در ووهان چین شیوع پیدا کرده بود.

رئیس انستیتو پاستور افزود: مطالعات دقیق‌ تری لازم است تا ژنوم ویروس را به‌طور کامل شناسایی و تغییرات آن را در کشور بررسی کنیم و در یابیم که جهش‌هایی در طول زمان در ایران رخ داده است یا خیر که این مطالعه دامنه‌دار است. برخی کشورها با ما در این زمینه همکاری می‌کنند و در عین حال ما در شبکه جهانی انستیتو پاستور مطالعاتی را انجام می‌ دهیم  و انستیتو پاستور شانگهای که همکاری خوبی با انستیتو پاستور ایران دارد در این مطالعه با ما همکاری می‌کند .

وی ادامه داد: ما همراه با شبکه جهانی انستیتو پاستور به شناخت ژنوم ویروس و جهش‌ها می پردازیم و چهار حیطه را در شبکه جهانی دنبال می‌کنیم که شامل مطالعه روی  ژنوم انسان‌ها با توجه به تفاوت در پاسخ به ویروس، مطالعه برای تولید واکسن و بهترین راهبردهای تولید آن، پاسخ ایمنی و بالینی افراد مبتلا شده با درجات مختلف علائم می‌شود و یکی از موضوعاتی که انرژی خوبی روی آن گذاشته شده برنامه‌ریزی برای تولید پادتن ویروس کروناست.

دکتر بیگلری درخصوص تاثیر آب و هوای گرم بر عملکرد ویروس کرونا عنوان کرد : شواهدی وجود دارد که گرم شدن فعالیت ویروس را کند می کند، البته در کشورهایی که آب و هوایی گرمسیری دارند مانند، استرالیا که اکنون تابستان را سپری می‌کنند و در سنگاپور مواردی از بیماری دیده شده است. در عین حال موارد ابتلا به ویروس کرونا در استان‌های جنوبی ایران کمتر بوده است، اما نمی ‌توانیم آن را به وضعیت آب و هوایی ارتباط دهیم و بگوییم با گرم شدن هوا زنجیره انتقال شکسته خواهد شد. ما باید متکی به محدود کردن تماس‌ ها باشیم و امیدوار نباشیم که با گرم شدن هوا زنجیره انتقال ویروس کرونا شکسته شود.

رئیس انستیتو پاستور ایران درباره تست افراد بدون علامت گفت:‌ هیچ سودی ندارد که افرادی که سالم هستند و هیچ مشکلی ندارند، آزمایش دهند. اگر به آزمایشگاه مراجعه کنید و تست بدهید، جواب منفی حتی یک ساعت هم ارزش ندارد، چرا که بیرون یا داخل آزمایشگاه به دلیل حضور بیماران ممکن است، آلوده شوید، بنابراین برای افرادی که علائمی ندارند و از طرف مراکز بهداشت درخواست نمونه دادن برایشان صادر نشده است، نمونه دادن برای آزمایش سرپایی نفعی ندارد.

بیگلری ادامه داد: برای کسانی که علائم مشکوک دارند یا در تماس با افراد مثبت هستند و غربالگری شده و تایید شده است که باید از آنان نمونه گرفته شود یا افرادی که در تماس طولانی مدت با فرد مبتلا بودند، خود به سیستم بهداشتی مراجعه می‌کنند و در صورت تشخیص سیستم بهداشتی ، فرد باید نمونه بدهد و این افراد به سیستم دولتی هدایت می‌شوند و از آنان نمونه گرفته و برای آزمایشگاه‌ها ارسال می‌شود. به هیچ وجه توصیه نمی‌کنیم فرد بدون علامت به آزمایشگاه برای تست گرفتن مراجعه کند چرا که این کار می‌تواند خود مشکل ایجاد کند.

وی تاکید کرد: تمام خدمات در شبکه آزمایشگاهی کشور و همه خدمات برای بیماران بستری و سرپایی در حوزه کرونا کاملا رایگان است. نمونه گیری هم از طریق ارجاع از بیمارستان و ارجاع از مراکز بهداشت انجام می‌شود.

رئیس انستیتو پاستور ایران در پاسخ به این سوال که مبتلایان بدون علامت چه زمانی تست‌شان مثبت یا منفی می‌شود، گفت: ۳۰ درصد کسانی که مبتلا می‌شوند، هیچ علامتی ندارند و ما در آزمایش‌ها این افراد را شناسایی می‌کنیم سپس قرنطینه و ایزولاسیون این افراد و حفظ فاصله اطرافیان آن‌ها، در قطع زنجیره انتقال بسیار موثر است. با این هدف وزارت بهداشت بسیج ملی مقابله با کرونا را راه اندازه کرده است. عملا تست این افراد بعد از گذشت دو تا سه هفته از بیماری منفی می‌ شوند، اما در طول این مدت می ‌توانند بیماری را منتقل کنند.

کرونا از طریق آب منتقل می‌شود؟

دکتر بیگلری در پاسخ به این سوال که آیا ویروس کرونا از طریق آب منتقل می شود، گفت: مهمترین راه انتقال ویروس کرونا از انسان به انسان و از طریق ترشحات سرفه و عطسه فرد آلوده است و این قطرات وقتی روی اجسام می نشینند و به سطوح دست و پس از آن به صورت و دهان می‌ چسبند،‌ می ‌توانند افراد را آلوده کنند. تاکنون شواهد قطعی برای انتقال ویروس کرونا از طریق آب گزارش نشده و نمیتوان در این خصوص نظر قطعی داد.