تهدید کرونا، فرصتی برای آموزش الکترونیکی

کلانشهر: دکتر سیدهاشم میربهاری، مدیر گروه و عضو هیات علمی گروه کامپیوتر دانشگاه فنی و حرفه‌ای وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در گفت‌و‌گو با کلانشهر به تشریح اقدامات این دانشگاه برای گسترش آموزش الکترونیکی پرداخت. میربهاری گفت: وقتی بیماری کویید 19 در جهان فراگیر شد، جامعه دانشگاهی نیز با نگرانی از سلامت اساتید و دانشجویان و کارکنان دانشگاه مواجع شد و به همین خاطر کلیه کلاس‌های دانشگاه لغو شد. طبق قانون تا قبل از تعطیلات عید باید شش جلسه کلاس برگزار می‌شد و بعد از تعطیلات نوروزی هم 12 جلسه آموزشی دایر می‌شد. اما این بیماری باعث شد عملاً کلاس‌ها تعطیل شوند.

تهدید کرونا، فرصتی برای آموزش الکترونیکی

او افزود: در این شرایط دانشگاه فنی و حرفه‌ای با یک مشکل بزرگ مواجه شد و دریافت که دانشگاه هیچ بستر مناسبی ( تجهیزات و استقبال اساتید و دانشجویان) برای اجرای آموزش الکترونیک ندارد. او ادامه داد: آموزش‌های الکترونیکی دو مقوله جدا دارند: «آموزش‌های همزمان(سنکرون) یا ویدئو کنفرانس» و «آموزش‌های غیرهمزمان (آسنکرون) یا LMS»

عضو هیات علمی گروه کامپیوتر دانشگاه فنی حرفه‌ای ادامه داد: آموزش‌های همزمان از اوایل فروردین ماه در دانشگاه فنی و حرفه‌ای استارت خورد و برای این کار از سه نرم‌افزار کاربردی «BigBlueButton» که نسخه متن باز و رایگان می‌باشد، «Adobe Connect» که نرم افزار کرک شده بوده و در نهایت «skyroom» که تولید تیم نرم افزاری کشورمان بود، استفاده شد، و در اغلب موارد به علت عدم نیاز به سرور و تیم فنی مستقر در دانشگاه از skyroom استفاده می‌شود.

از سوی دیگر اساتید با دوره ها و ویدئو کنفرانس ها شروع به تولید فیلم ها با سبک‌های مختلف کردند، برخی پادکست‌های صوتی ساختند و برخی برای آموزش از شبیه‌ساز استفاده کردند و از مانیتور تصویر را کپچر کردند. گروهی دیگر در خانه وایت برد گذاشتند و با تجهیزات ساده فیلم‌برداری کردند.

بنابراین خیلی زود مشکل مدیریت فیلم‌های اموزشی احساس شد، چرا که در ابتدا فیلم ها در سایتهای نظیر Picofile و آپارات آپلود شد و لینک ها در سایت رسمی دانشگاه به دانشجویان معرفی گردید. اما وقتی دو سه هفته گذشت یافتن فیلم مربوطه و فهرست‌بندی برای دانشجویان تبدیل به چالشی جدید شد، و نیاز به LMS یا مدیریت دانش احساس گردید.

او افزود: بهترین گزینه برای حل این مشکل چیزی جز نرم افزار MOODEL نبود که فارسی‌ساز آن نیز چند ماهی بود منتشر شده بود. لذا دانشگاه فنی‌و‌حرفه ای با تشکیل کارگروهی در بخش فناوری اطلاعات، نرم افزار MOODEL را در سرور دانشگاه مرکزی فنی و حرفه‌ای (تهران) بالا آورد. و نام آن را سمیاد قرار داد، این LMS هم‌اکنون با پذیرش لینک فیلم‌های تولید شده در حال سرویس دادن به آموزش غیرهمزمان یا آسنکرون دانشگاه است، دانشجویان به صورت دلخواه با لاگین شدن دروس خود را دیده و تمرینات را در آن انجام می‌دهند. درحالی که فیلم‌های آموزشی در سایت‌های پذیرنده فایل آزاد نظیر پیکو، فایل و آپارات قرار دارد.

او عنوان کرد: من بسیار خوشحالم که دانشگاه فنی حرفه‌ای توانست بستری را ایجاد کند که بعد از این تجربه آموزش‌های الکترونیکی را داشته باشد. اما این چه آورده‌ای برای ما دارد؟ سال‌های سال بود که دانشگاه‌های مختلف جهان به بحث مدیریت دانش رو آورده بودند اما دانشگاه‌های ما به این مسئله ورود نکرده بودند. ولی الان با ساخت فیلم‌های آموزشی توسط اساتید دیگر نگرانی برای بازنشستگی و یا قطع ارتباط استاد‌های شاخص با دانشگاه وجود ندارد چون در مدت قرنطینه اساتید به نام دانشگاه تولید دروس مورد تدریس خود را انجام و در سایت‌های یاد شده آپلود کردند. البته غربالگری تولیدات فیلم‌های همه اساتید موضوع دیگری است که در جریان تکامل آموزش‌های الکترونیکی بی‌تردید انجام خواهد شد.

دانشگاه فنی حرفه‌ای توانست با مجاب کردن اساتید خود به مدیریت و استمرار آموزش بپردازد و از آن‌ها خواسته شد تا مباحث درسی را تولید و ذخیره کنند. در سایه چنین اتفاقی اکنون دانشگاه فنی و حرفه‌ای به مخزن ارزشمندی از فیلم های آموزش‌ الکترونیکی دروس دانشگاهی تبدیل شده است.

دانشگاه فنی و حرفه‌ای با تدبیر ستودنی از نظر اینجانب به عنوان متخصص امر فناوری اطلاعات توانست تهدید کرونا را به فرصتی کم‌نظیر برای ایجاد آموزش الکترونیکی تبدیل کند.