کلانشهر _ سوگند حسین‌پور: صداوسیما با تولید محتوا با سیاست همسانسازی اقوام سبب ایجاد کلیشه از قومیتها می‌شود. تولید کارهای سطح پایین و با هدف مالی بدون استفاده درست از زبان و فرهنگ قومیتها باعث می‌شود مردم اعتماد خود را نسبت به رسانه از دست بدهند. سیاستهای غلط باید جایگزین شوند و کار به کاردان سپرده شود.

نشست «بررسی و آسیب‌شناسی فیلم‌ها و سریالهای پخش شده در سینما و صداوسیما با مضمون گیلان» عصر امروز ۸ دیماه با حضور محمدتقی پوراحمد جکتاجی، رضا‌ علیزاده، امیر روحانی و سیدهاشم موسوی در پژوهشکده گیلانشناسی دانشگاه گیلان برگزار شد.

باید کار به کاردان سپرده شود

در ابتدا سید هاشم موسوی گفت: استان گیلان با تمدن هزاران ساله و جغرافیای اقتصادی خودکفا اولین استانی بود که مرکز فرهنگی ایران شد تاجایی که بخش اعظم کارهای هنری و مردمی در رشت تدارک دیده می‌شد. موسیقیدان‌های مناطق مختلف به دلیل فشار عرف قادر به عرضه کارهای هنری در شهر خود نبودند و اکثرا کارهای هنری خود را در رشت تدارک می‌دیدند.

او ادامه داد: استان ما به دلیل طبیعت سرسبز و ثروت فراوان زودتر به انجام کارهای فرهنگی روی آورد.

وی گفت: رادیو و تلویزیون می‌تواند با تهیه فیلمهای کوتاه، مستند و تئاترمحلی به خوبی معرفی کننده این فرهنگ غنی باشند.

رییس پژوهشکده گیلانشناسی تصریح کرد: باید این فرهنگها به درستی نمایش داده شود و تلاش کنیم تا ازاین بی‌برنامگی و سردرگمی در تصمیم‌گیری‌ها رها شویم و کار به کاردان سپرده شود.

موسوی گفت ادامه داد: ما در این پژوهشکده تلاش کردیم تا تمام اسناد و کتاب‌های مربوط به میرزا کوچک‌ خان را جمع‌آوری کنیم. چطور ممکن است بدون اینکه به این اسناد مراجعه شود فیلمی درباره تاریخ گیلان ساخته شود. برای جلوگیری ازخسارت به اموال و بافت اجتماعی و روحی جامعه باید افرادی که فیلم می‌سازند دائما در مشورت باشند. باید رویکرد فرهنگی صداوسیما مناسب باشد. صداوسیمای ما به خلاقیت نیاز دارد و باید به فرهنگ‌های مردمی نزدیک شود و کاری نکند که افکار عمومی خدشه‌دار شود. همه‌ی ما می‌دانیم که در جریان جامعه‌پذیری تلویزیون نقش اساسی دارد.

او عنوان کرد: عادت جامعه ما این است که اشتباه را با اشتباه جواب دهد. تلویزیون برنامه‌ای درباره‌ی نقدوبررسی سریال وارش گذاشت که در واقع عذر بدتر از گناه بود. رسانه ملی باید اعتماد عموم را کسب کند و نباید عموم را نسبت به تلویزیون بدبین کند.

او گفت: مسئولان باید بدانند که رسانه متعلق به قدرت نرم است و حتی یک مورد اشتباه ممکن است مردم را نسبت به رسانه بی‌اعتماد کند.

سوگیری رسانه علیه فرهنگ گیلان

در ادامه محمدتقی پوراحمد جکتاجی گفت: صداوسیمای گیلان در سال۱۳۷۷ افتتاح شد و در آن زمان شعارش این بود که این شبکه استانی برای حفظ فرهنگ بومی استان‌ تشکیل می‌شود اما تاکنون انتقادهای زیادی به عملکرد آن وارد بوده است و متاسفانه هیچ گوش شنوایی هم نداشتیم.

او ادامه داد: صداوسیما یک چارچوب خاصی دارد که باعث می‌شود کارها بیشتر کلیشه‌ای باشند و در نتیجه خلاقیت و ابتکار از کار گرفته می‌شود.

جکتاجی گفت: امیدوار بودم کسانی از مسئولین رسانه در این گردهمایی حضور داشته باشند، ما در اینجا یک کار فرهنگی و مدنی انجام دادیم تا تجمع‌ها به خیابان کشیده نشود. اگرهمچنان به این موضوع بی‌توجهی شود مشکلات عدیده‌ای به وجود خواهد آمد.

این روزنامه‌نگار عنوان کرد: افرادی بودند که باهدف مادی شروع به ساخت کارهایی کردند که فرهنگ گیلان را به درستی نشان نداد و هنرمندان تازه‌کاری یا کم‌کاری هم بودند که به این سطح پایین راضی شدند. آن‌ها برای رنگ‌دادن به کارهای سرد خود به جای استفاده از زبان‌ها، از لهجه‌ها به صورتی ناقص استقاده کردند که بیشتر به لودگی شبیه بود.

این روزنامه‌نگار ضمن بیان اینکه اجداد گذشته ما که افتخارآفرینی‌های زیادی داشتند به همین زبان گیلکی صحبت می‌کردند، گفت: از خانوادها هم که به زبان خود بی‌مهری می‌کنند باید انتقاد کرد.

آغاز واگذاری زبان، آغاز واگذاری زمین است

امیر روحانی می‌گوید: بی‌مهری که نسبت به زبان مادری در خطه شمال می‌بینیم در هیچ جای کشور به این شدت نیست. وقتی ما به زبان مادری خود پشت می‌کنیم نشانه‌ی شرم از حضور و هویت است و آغاز واگذاری زبان، آغاز واگذاری زمین است.
روحانی عوامل بیزاری از زبان، هویت و تاریخ گیلان و مازندران را این گونه تقسیم بندی کرد و گفت: کلام بیگانه‌ی وارداتی و سیستم اداری دولتی، طبقه نوسرمایه‌دار وارداتی، نهاد مدرسه، ادبیات گیلان ستیز، شبه محققین در خدمت قدرت و علیه گیلان، رسانه و بت‌سازی از دیگری در مقام ارباب و همچنین سیاست‌های همسان‌سازی و ایجاد کلیشه از قومیت‌ها را مهمترین دلایل بیزاری از فرهنگ و زبان گیلان دانست.

آثار رسانه باعث یک خشونت نمادین می‌شود

در انتها رضا علیزاده گفت: سیاست‌هایی که به سبب همسان‌سازی اقوام برای مفهوم کلانی مثل ملیت یا دین اجرا می‌شود باعث ایجاد افکار کلیشه‌ای از قومیتهاست که در دراز مدت به امری طبیعی تبدیل خواهد شد.

او ادامه می‌دهد: نقش‌های حاشیه‌ای و نشان دادن گیلانی‌ها به صورت افرادی ساده‌لوح و دارای منزلت اجتماعی پایین و غلبه زبان فارسی بر گیلانی در فیلمها بسیار به چشم می‌خورد. در این راستا صداوسیمای گیلان نیز به جای ترویج فرهنگ درست گیلانی با تولید کارهای سطح پایین و بدون جذابیت سبب تخریب آن می‌شود. ساخت چنین کارهایی باعث ایجاد نابرابری طبقات اجتماعی در افراد می‌شود و خروجی آن یک خشونت نمادین است