اختصاصی کلانشهر: محسن نامجو، خواننده، آهنگساز، ترانه سرا و نوازنده سه تار، متولد ۱۳۵۵ در تربت جام خراسان است. او موسیقی را از نوجوانی آغاز کرد و بعدها در کنار موسیقی ایرانی، تحت تاثیر سبک هایی مانند راک، بلوز و جَز قرار گرفت. نامجو با انتشار آثاری مانند «ترنج» به یکی از چهره های شناخته شده موسیقی معاصر ایران تبدیل شد.

او در سال ۱۳۸۶ از ایران خارج شد و در نزدیک به دو دهه اقامت خارج از کشور، به فعالیت موسیقی و برگزاری کنسرت در اروپا و آمریکا ادامه داد. نخستین آلبوم رسمی او، «ترنج»، در سال ۱۳۸۶ منتشر شد و پس از آن نیز آثار متعددی در کارنامه او قرار گرفت.

نامجو اکنون پس از حدود ۲۰ سال به ایران بازگشته و در ویدئویی درباره این تصمیم و شرایط خود پس از بازگشت توضیح داده است.

در این ارتباط بیشتر بخوانید:

محسن نامجو به ایران بازگشت؛ روایت زندگی، موسیقی و مواضع متفاوت یک خواننده مهاجر


او در متنی که همراه این ویدئو منتشر کرده، خطاب به مخاطبانش نوشته است که پس از سال ها قضاوت و انتقاد، «به دلم رجوع کردم» و تصمیم گرفت به ایران بازگردد.

او در این پیام تاکید کرده است: «من یه آدم معمولی ام و یه موزیسین با تجربه» و افزوده است: «باقی عمرم رو ایران می مونم.» نامجو همچنین نوشته است: «من از این خاک سهم دارم و پای همه چی ایستاده م.»

محسن نامجو در ویدئویی که در همین ارتباط منتشر کرده، جزئیاتی از تصمیم خود برای بازگشت، روند ورود به ایران، وضعیت فعلی اش و اتفاقاتی که در این مدت برای او رخ داده است را روایت کرد.

نامجو در ابتدای این ویدئو با اشاره به رابطه ای که طی سال های فعالیتش با مخاطبان خود داشته، گفت: «یک عمر من راز کارم در این بود که توی همه چی با شما ندار بودم» و توضیح داد که درباره بسیاری از تصمیم های شخصی و اتفاقات زندگی خود نیز با مخاطبانش صحبت کرده است.

او با اشاره به حواشی ای که حدود پنج سال پیش برایش ایجاد شده بود، گفت یکی از خطاهای اصلی اش در آن مقطع، سکوت کردن بوده است. نامجو گفت می توانسته همان زمان نیز درباره خودش توضیح دهد و بگوید که مانند هر انسان دیگری مجموعه ای از خوبی ها و بدی ها را دارد و فعالیتش در موسیقی، شعر، ادبیات، خوانندگی و آهنگسازی باعث شده مخاطبان به او توجه داشته باشند.

 

تصمیم نامجو برای پایان دادن به مهاجرت

نامجو در ادامه با اشاره به شرایطی که در خارج از ایران تجربه کرده، گفت مدتی بود که در ذهنش این موضوع شکل گرفته بود که فصل مهاجرتش به پایان رسیده است.

او گفت پس از ماجراهای جنگ ۱۲ روزه و در جریان حضورش در واشنگتن دی سی، شاهد رفتار و اظهارنظر برخی فارسی زبانان و هموطنان خود در شهرهای مختلف آمریکا و کانادا بوده است.

به گفته نامجو، او در آن مقطع با افرادی مواجه شده که از حمله موشکی و کشتار هموطنان خود ابراز خوشحالی می کردند. او در عین حال تأکید کرد که «انتخاب سیاسی هر کسی محترم است»، اما خودش نیز می تواند انتخاب سیاسی و شخصی خود را داشته باشد.

نامجو گفت همین شرایط باعث شد به این نتیجه برسد که «مهاجرت برای تو تمومه» و ادامه زندگی در میان افرادی که چنین دیدگاه هایی دارند برایش دشوار شده است.

او همچنین با اشاره به وضعیت مالی خود گفت که در تمام سال های زندگی خارج از ایران، عمده درآمدش از برگزاری کنسرت ها بوده و به گفته خودش، زندگی مالی اش تا حد زیادی به مخاطبانی وابسته بوده که برای شنیدن موسیقی او به کنسرت هایش می آمدند.

مراجعه به دفتر حفاظت منافع ایران در واشنگتن

نامجو گفت پس از تصمیم به بازگشت، ابتدا موضوع را با خانواده و همسرش مطرح کرد و با مخالفت و نگرانی اطرافیان مواجه شد.

او توضیح داد که در تمام سال های دوری از ایران، ارتباطی با نهادهای مربوط به وضعیت بازگشت خود نداشته و حتی شماره تلفن یا ارتباط مشخصی برای پیگیری این موضوع در اختیار نداشته است.

به گفته نامجو، پس از تصمیم نهایی، در واشنگتن به دفتر حفاظت منافع ایران مراجعه کرد و وضعیت خود را توضیح داد. در آنجا به او گفته شد که به دلیل نداشتن گذرنامه ایرانی و گم شدن آن، ابتدا باید برای شناسنامه و سپس کارت ملی اقدام کند و این روند ممکن است حدود یک سال و دو یا سه ماه طول بکشد.

نامجو گفت در نتیجه این پاسخ، تصور کرده که بازگشتش در آن مقطع امکان پذیر نیست.

سفر به استانبول و آغاز روند بازگشت

او در ادامه روایت خود گفت حدود یک ماه پیش از بازگشت، پس از یک اتفاق خانوادگی، تصمیم گرفت برای چند روز از خانه خارج شود و به استانبول برود؛ سفری که در کنار مسائل شخصی، قرار بود برای انجام بخشی از فعالیت های موسیقایی او نیز مورد استفاده قرار گیرد.

نامجو گفت در مسیر پرواز به استانبول، این پرسش دوباره در ذهنش شکل گرفت که چرا موضوع بازگشت را آنجا پیگیری نکند.

او توضیح داد که پس از انجام بخشی از ضبط های موسیقی در استانبول، ارتباط خود را با دوستانش قطع کرد تا تحت تأثیر قرار نگیرد و تصمیمش تغییر نکند.

گفت وگو در سفارت ایران در استانبول

نامجو گفت در استانبول به سفارت ایران مراجعه کرد و مسئولان سفارت از او دعوت کردند تا درباره شرایطش گفت وگو کنند.

به گفته او، در این جلسه به وی گفته شد که امکان صدور «برگه عبور» یک بارمصرف وجود دارد، اما برای این کار باید با تهران هماهنگی و استعلام انجام شود.

نامجو گفت انجام این استعلام باعث شد مقاماتی که باید در جریان قرار بگیرند، مطلع شوند و حتی با برادرش، حمید، تماس گرفته شود.

او گفت برادرش در آن زمان جزئیات تصمیم او را نمی دانسته، اما حدس زده بود که نامجو قصد دارد پس از حدود ۲۰ سال به ایران بازگردد تا خانواده اش را ببیند.

«گرفتن من به شکل دستبند زدن در فرودگاه نبود»

یکی از بخش های اصلی روایت نامجو، توضیح درباره وضعیت حقوقی خود پس از ورود به ایران بود.

او در واکنش به این پرسش که چرا پس از ورود به ایران بازداشت نشده است، گفت: «در واقع گرفتن، ولی شکل گرفتن اینه که به جایی که دست فرودگاه به من دستبند بزنند و بگن بیا برو توی زندان، به بنده یک فرصتی دادند تا بتونم خانواده مو ببینم.»

نامجو گفت به دلیل برخی مطالب و اقداماتی که طی سال های گذشته انجام داده، از جمله برخی توییت ها و همچنین موضوع یک حکم قضایی مربوط به قطعه ای موسیقی در حدود ۲۰ سال پیش درباره قرآن، باید به مواردی که از نگاه قوانین جمهوری اسلامی ایران جرم محسوب می شود، پاسخ دهد.

او گفت اکنون در حال پاسخگویی به این موارد است و جلساتی نیز با او برگزار می شود.

به گفته نامجو، از او خواسته شده نامه ای به مقام قضایی بنویسد و درباره برخی مسائل توضیح دهد و همچنین موضوع گذرنامه خود را پیگیری کند.

«همه چیز من روی هولد است»

نامجو در ادامه گفت هنوز مشخص نیست نتیجه این روند چه خواهد بود و ممکن است با تصمیم مقام قضایی، بخشش یا مجازات در انتظار او باشد.

او تأکید کرد:«به هیچ عنوان یک شهروند آزاد نیستم.»

نامجو توضیح داد که آزادی فعلی او در حدی است که بتواند دوستان و خانواده اش را ببیند و در عین حال گفت از زمان ورود به ایران، عمداً بخش بیشتری از زندگی خصوصی خود را در صفحه اینستاگرامش به نمایش گذاشته تا مشخص باشد که در کنار خانواده و نزدیکانش حضور دارد.

او گفت به دلیل رابطه ای که طی سال ها با مخاطبانش داشته، آن ها را در جریان اتفاقات بعدی نیز قرار خواهد داد و درباره نتیجه پرونده و وضعیت خود، از جمله احتمال زندان، جریمه مالی یا ممنوع الخروجی، اطلاع رسانی خواهد کرد.

روایت نامجو از شرایط اقتصادی و زندگی در ایران

نامجو در بخش دیگری از سخنانش درباره وضعیت اقتصادی ایران نیز صحبت کرد و گفت شرایط اقتصادی از آنچه برخی رسانه های خارج از کشور درباره ایران روایت می کنند، دشوارتر است.

او در عین حال روایتی شخصی از برخورد خود با یک موتورسوار در تهران بیان کرد و گفت این فرد به او گفته که استاد دانشگاه و دارای دکترای علوم دفاعی است و حدود ۲۰ سال سابقه نظامی داشته، اما پس از آن به کار با موتور روی آورده است.

نامجو این فرد را نمونه ای از کسانی دانست که برای کشورشان خدمت کرده اند و گفت در مواجهه با وضعیت زندگی او احساس شرمندگی کرده و چند بار شانه او را بوسیده است.

توصیف نامجو درباره فعالیت های فرهنگی در تهران

نامجو در ادامه با اشاره به فضای فرهنگی تهران گفت در حال حاضر تعداد زیادی نمایش در تهران روی صحنه است.

او توضیح  داد که در تهران حدود ۱۱۰ تئاتر در حال اجراست و این تعداد را با فعالیت های تئاتری نیویورک مقایسه کرد.

نامجو همچنین درباره وضعیت فرهنگی ایران با اشاره به تغییرات نسبت به بیست سال قبل گفت: «تعداد چاپ کتاب، تعداد پادکست، جشنواره پادکست، تحلیل فوتبال و مسئله آزادی هایی که در پوشش به وجود آمده را رسانه های خارج از ایران به مخاطبان نمی گویند»

او گفت هنوز از دیدن تهران و مشهد سیر نشده و آنچه در فضای فرهنگی ایران دیده، برایش شگفت انگیز بوده است.

نامجو این وضعیت را از نگاه خود نوعی «رنسانس فرهنگی» توصیف کرد و گفت از افزایش فعالیت های فرهنگی و هنری و برخی تغییرات اجتماعی در ایران شگفت زده شده است.

خطاب نامجو به موزیسین ها و هنرمندان

نامجو در بخش دیگری از صحبت هایش خطاب به شماری از موزیسین ها و هنرمندان خارج از ایران، از جمله حبیب مفتاح، حسین شنبه زاده، مسعود بهنود، علی عظیمی و حامد نیک پی، گفت که اگر آن ها قصد فعالیت در ایران را داشته باشند، به اعتقاد او مردم از دیدنشان در خیابان خوشحال خواهند شد.

او گفت خودش در شرایط فعلی اجازه فعالیت ندارد، اما از پیشنهاد برگزاری یک کارگاه ریتم و شعر در زابل و ایرانشهر سخن گفت و اظهار کرد که بعد از مطرح شدن احتمال برگزاری چنین کارگاهی مردم این مناطق به شدت از برگزاری آن استقبال کرده اند.

حمله لفظی نامجو به مخالفان و برخی رسانه های خارج از ایران

بخش پایانی ویدئوی نامجو به انتقاد شدید او از آنچه «اپوزیسیون» و برخی رسانه های خارج از ایران نامید، اختصاص داشت.

او با استفاده از الفاظ تند، منتقدان و افرادی را که درباره زندگی شخصی و فعالیت های او اظهارنظر کرده اند مورد خطاب قرار داد و گفت برخی از آن ها طی سال های گذشته وارد مسائل شخصی زندگی او شده اند.

نامجو همچنین از برخی افرادی که در رسانه های خارج از ایران درباره او اظهارنظر می کنند انتقاد کرد و گفت برخی از این افراد در حوزه های مختلف خود را کارشناس معرفی می کنند و گاهی نیز درباره او به عنوان «کارشناس نامجو» اظهارنظر می کنند.

او در ادامه با اشاره به فعالیت های موسیقایی خود، حجم آثار و کارهایی را که طی سال ها انجام داده مطرح کرد و گفت افرادی که درباره او اظهارنظر می کنند، از نظر سابقه و فعالیت هنری قابل مقایسه با او نیستند.

نامجو در پایان این بخش با لحنی تند گفت منتقدان و برخی رسانه هایی که به گفته او به زندگی شخصی اش آسیب زده اند، نباید انتظار داشته باشند در صورت حضور در کنسرت های آینده اش خارج از ایران با استقبال او مواجه شوند.

این خواننده شماری از اپوزیسیون خارج از ایران که موافق حمله نظامی به کشورشان هستند را «بی شرف» خواند و گفت: تمایلی به حضور آنها در کنسرت های آینده ام ندارم.

او در نهایت خطاب به مخاطبانش گفت که همچنان در ایران است و از همراهی و محبت آن ها تشکر کرد.