رویترز: ایران برای هدف قرار دادن کابل‌های اینترنتی زیر تنگه هرمز آماده شده است

اختصاصی کلانشهر: خبرگزاری رویترز گزارش داد دو مقام ارشد امنیتی ایران اعلام کرده‌اند تهران برای هدف قرار دادن کابل‌های ارتباطی زیردریایی در خلیج فارس، در صورت حمله مجدد آمریکا و اسرائیل به ایران، برنامه‌هایی مشخص تدوین کرده است.

این اظهارات پس از هشدارهای مقام‌های ایرانی درباره احتمال هدف قرار گرفتن کابل‌های زیردریایی در صورت شکست مسیر دیپلماسی با واشنگتن مطرح شده است.

دو مقام امنیتی ایران که نخواستند نامشان فاش شود، جزئیات دقیقی درباره شیوه یا محل اجرای احتمالی این حملات ارائه نکردند. با این حال، یکی از آنها گفت ایران قصد دارد در صورت آسیب دیدن کابل‌ها، مانع تعمیر آنها شود تا اختلال در ارتباطات، از جمله خدمات اینترنتی، برای مدت طولانی‌تری ادامه پیدا کند.

یکی از این مقام‌ها در هشداری به واشنگتن گفت: «اگر به ایران حمله شود، دیگر هیچ خط قرمزی وجود نخواهد داشت؛ از کابل‌های زیردریایی گرفته تا پایگاه‌های نظامی، از جمله پایگاه‌های مخفی.»

او همچنین به آمریکا هشدار داد که «با آتش بازی نکند» و مدعی شد ایران به کابل‌های زیردریایی دسترسی دارد و می‌تواند آنها را از بین ببرد.

یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نیز روز چهارشنبه گفت در صورت حمله به زیرساخت‌های ایران، این کشور می‌تواند هفت کابل اصلی اینترنت را که از زیر تنگه هرمز عبور می‌کنند، هدف قرار دهد.

اختلال منطقه‌ای یا بحران جهانی اینترنت؟

کابل‌های زیردریایی ستون فقرات ارتباطات دیجیتال جهان به شمار می‌روند. طبق اعلام اتحادیه بین‌المللی مخابرات، این کابل‌ها حدود ۹۹ درصد ترافیک اینترنت بین‌المللی را منتقل می‌کنند.

با این حال، آلن مولدین، مدیر تحقیقات شرکت مخابراتی TeleGeography، به رویترز گفت پیامدهای جهانی احتمالی حمله به کابل‌های عبوری از تنگه هرمز می‌تواند محدود باشد؛ زیرا کمتر از یک درصد پهنای باند بین‌المللی از این مسیر عبور می‌کند.

تنگه هرمز میان ایران و عمان قرار دارد و خلیج فارس را به خلیج عمان و دریای عرب متصل می‌کند. آسیب به کابل‌های این منطقه می‌تواند ارتباطات کشورهای حاشیه خلیج فارس را با اختلال مواجه کند، اما شدت و گستره پیامدها به ظرفیت مسیرهای جایگزین و نحوه مدیریت ترافیک اینترنت توسط اپراتورها بستگی دارد.

تحلیلگران هشدار می‌دهند که قطع مکرر کابل‌ها می‌تواند سرعت اینترنت را کاهش دهد و بر تراکنش‌های مالی، تجارت الکترونیک و خدمات رایانش ابری اثر بگذارد. در صورت وقوع درگیری نظامی، بازگرداندن ارتباطات نیز ممکن است به دلیل خطرهای امنیتی، افزایش هزینه‌های بیمه و تأخیر در صدور مجوزهای لازم برای ورود کشتی‌های تعمیراتی به آب‌های منطقه دشوار شود.

چرا زیرساخت‌های دیجیتال به هدفی راهبردی تبدیل شده‌اند؟

طرح‌های احتمالی ایران برای هدف قرار دادن کابل‌های زیردریایی، در چارچوب هشدارهای گسترده‌تر مقام‌های ایرانی درباره پاسخ شدیدتر به هرگونه حمله نظامی جدید مطرح شده است.

محسن رضایی، از مقام‌های ارشد امنیتی ایران، در ماه جاری هشدار داده بود که زیرساخت‌های دیجیتال مرتبط با آمریکا در سراسر خلیج فارس، از جمله مراکز داده و تأسیسات مرتبط با هوش مصنوعی، ممکن است در درگیری احتمالی بعدی هدف قرار گیرند.

دومین مقام امنیتی ایرانی که با رویترز گفت‌وگو کرده، با اشاره به سرمایه‌گذاری گسترده کشورهای حاشیه خلیج فارس در زیرساخت‌های دیجیتال گفته است این کشورها باید واشنگتن را مسئول پیامدهای احتمالی سیاست‌های منتهی به آسیب دیدن کابل‌های زیردریایی بدانند.

الکس وطنخواه، مدیر برنامه ایران در مؤسسه خاورمیانه در واشنگتن، معتقد است چنین تهدیدهایی می‌تواند با هدف بازداشتن آمریکا از آغاز درگیری جدید و افزایش فشار دولت‌های منطقه و شرکت‌های آمریکایی بر واشنگتن مطرح شود.

به گفته او، تهران می‌خواهد کشورهای خلیج فارس و مدیران شرکت‌ها، رئیس‌جمهور آمریکا را نسبت به خطراتی که سیاست‌های واشنگتن برای سرمایه‌گذاری‌های آنها در منطقه ایجاد می‌کند، تحت فشار قرار دهند.

دریای سرخ؛ مسیر جایگزین یا نقطه آسیب‌پذیرتر؟

در ارزیابی تحلیلگران، دریای سرخ نیز می‌تواند از نظر ارتباطات زیردریایی اهمیت راهبردی داشته باشد؛ به‌ویژه اگر ایران از متحدان خود در یمن حمایت کند. با این حال، رویترز تأکید کرده است که تهران تاکنون موضع عمومی مشخصی درباره قصد هدف قرار دادن کابل‌های این منطقه اعلام نکرده است.

دریای سرخ یکی از مسیرهای مهم انتقال داده میان اروپا، شرق آفریقا و آسیاست. به گفته مولدین، ظرفیت عبوری از این مسیر حدود سه درصد از تقاضای بین‌المللی جهانی و نزدیک به ۱۰ درصد از ترافیک ارتباطی میان مناطق مختلف را تشکیل می‌دهد.

به همین دلیل، اختلال در این مسیر می‌تواند پیامدهایی فراتر از منطقه خلیج فارس داشته باشد؛ هرچند میزان خسارت به تعداد کابل‌های آسیب‌دیده، ظرفیت باقی‌مانده شبکه و امکان انتقال ترافیک به مسیرهای دیگر بستگی خواهد داشت.

سرمایه‌گذاری‌های فناوری زیر سایه تنش‌های منطقه‌ای

کشورهای حاشیه خلیج فارس در سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای در فناوری، مراکز داده و هوش مصنوعی انجام داده‌اند تا اقتصاد خود را از وابستگی به نفت دور کنند و به قطب‌های منطقه‌ای و جهانی فناوری تبدیل شوند. همکاری با شرکت‌های بزرگ فناوری آمریکا نیز بخش مهمی از این راهبرد بوده است.

بر اساس گزارش رویترز، حملات ایران در ماه مارس مستقیماً دو مرکز خدمات وب آمازون در امارات متحده عربی را هدف قرار داد و به زیرساخت‌های نزدیک یکی از تأسیسات این شرکت در بحرین آسیب رساند. همچنین سپاه پاسداران در اوج جنگ در ماه مارس، شرکت‌های فناوری آمریکایی از جمله مایکروسافت، گوگل، اپل و انویدیا را در فهرست اهداف مشروع خود قرار داده بود.

در مقابل، ارتباطات زمینی و مسیرهای جایگزین می‌توانند بخشی از ترافیک اینترنت را در صورت آسیب دیدن کابل‌های زیردریایی منتقل کنند. کشورهای منطقه و شرکت‌های فناوری آمریکایی نیز برای افزایش تاب‌آوری شبکه‌ها در حال سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های ارتباطی اضافی هستند.

رویترز پیش‌تر گزارش داده بود که مایکروسافت قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ بیش از ۴۰۰ میلیون دلار در زیرساخت‌های ارتباطی زیردریایی و زمینی در سراسر خاورمیانه سرمایه‌گذاری کند.

وزارت خارجه آمریکا و وزارت خارجه ایران به درخواست رویترز برای اظهارنظر درباره اظهارات مقام‌های امنیتی ایران پاسخ ندادند. کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز در زمان انتشار گزارش، اظهارنظر فوری در این باره ارائه نکرده بودند.