اختصاصی کلانشهر: محسن نامجو، خواننده، آهنگساز، ترانه سرا و نوازنده سه تار، متولد ۱۳۵۵ در تربت جام خراسان است. او موسیقی را از نوجوانی آغاز کرد و بعدها در کنار موسیقی ایرانی، تحت تاثیر سبک هایی مانند راک، بلوز و جَز قرار گرفت. نامجو با انتشار آثاری مانند «ترنج» به یکی از چهره‌های شناخته شده موسیقی معاصر ایران تبدیل شد.

او در سال ۱۳۸۶ از ایران خارج شد و در نزدیک به دو دهه اقامت خارج از کشور، به فعالیت موسیقی و برگزاری کنسرت در اروپا و آمریکا ادامه داد. نخستین آلبوم رسمی او، «ترنج»، در سال ۱۳۸۶ منتشر شد و پس از آن نیز آثار متعددی در کارنامه او قرار گرفت.

نامجو اکنون پس از حدود ۲۰ سال به ایران بازگشته و در ویدئویی درباره این تصمیم و شرایط خود پس از بازگشت توضیح داده است.

در این ارتباط بیشتر بخوانید:

محسن نامجو به ایران بازگشت؛ روایت زندگی، موسیقی و مواضع متفاوت یک خواننده مهاجر


او در متنی که همراه این ویدئو منتشر کرده، خطاب به مخاطبانش نوشته است که پس از سال‌ها قضاوت و انتقاد، «به دلم رجوع کردم» و تصمیم گرفت به ایران بازگردد.

او در این پیام تاکید کرده است: «من یه آدم معمولی‌ام و یه موزیسین با تجربه» و افزوده است: «باقی عمرم رو ایران می‌مونم.» نامجو همچنین نوشته است: «من از این خاک سهم دارم و پای همه چی ایستاده م.»

محسن نامجو در ویدئویی که در همین ارتباط منتشر کرده، جزئیاتی از تصمیم خود برای بازگشت، روند ورود به ایران، وضعیت فعلی‌اش و اتفاقاتی که در این مدت برای او رخ داده است را روایت کرد.

نامجو در ابتدای این ویدئو با اشاره به رابطه‌ای که طی سال‌های فعالیتش با مخاطبان خود داشته، گفت: «یک عمر من راز کارم در این بود که توی همه چی با شما ندار بودم» و توضیح داد که درباره بسیاری از تصمیم‌های شخصی و اتفاقات زندگی خود نیز با مخاطبانش صحبت کرده است.

او با اشاره به حواشی‌ای که حدود پنج سال پیش برایش ایجاد شده بود، گفت یکی از خطاهای اصلی‌اش در آن مقطع، سکوت کردن بوده است. نامجو گفت می‌توانسته همان زمان نیز درباره خودش توضیح دهد و بگوید که مانند هر انسان دیگری مجموعه‌ای از خوبی‌ها و بدی‌ها را دارد و فعالیتش در موسیقی، شعر، ادبیات، خوانندگی و آهنگسازی باعث شده مخاطبان به او توجه داشته باشند.

 

تصمیم نامجو برای پایان دادن به مهاجرت

نامجو در ادامه با اشاره به شرایطی که در خارج از ایران تجربه کرده، گفت مدتی بود که در ذهنش این موضوع شکل گرفته بود که فصل مهاجرتش به پایان رسیده است.

او گفت پس از ماجراهای جنگ ۱۲ روزه و در جریان حضورش در واشنگتن دی سی، شاهد رفتار و اظهارنظر برخی فارسی زبانان و هموطنان خود در شهرهای مختلف آمریکا و کانادا بوده است.

به گفته نامجو، او در آن مقطع با افرادی مواجه شده که از حمله موشکی و کشتار هموطنان خود ابراز خوشحالی می‌کردند. او در عین حال تأکید کرد که «انتخاب سیاسی هر کسی محترم است»، اما خودش نیز می‌تواند انتخاب سیاسی و شخصی خود را داشته باشد.

نامجو گفت همین شرایط باعث شد به این نتیجه برسد که «مهاجرت برای تو تمومه» و ادامه زندگی در میان افرادی که چنین دیدگاه هایی دارند برایش دشوار شده است.

او همچنین با اشاره به وضعیت مالی خود گفت که در تمام سال‌های زندگی خارج از ایران، عمده درآمدش از برگزاری کنسرت‌ها بوده و به گفته خودش، زندگی مالی‌اش تا حد زیادی به مخاطبانی وابسته بوده که برای شنیدن موسیقی او به کنسرت هایش می‌آمدند.

مراجعه به دفتر حفاظت منافع ایران در واشنگتن

نامجو گفت پس از تصمیم به بازگشت، ابتدا موضوع را با خانواده و همسرش مطرح کرد و با مخالفت و نگرانی اطرافیان مواجه شد.

او توضیح داد که در تمام سال‌های دوری از ایران، ارتباطی با نهادهای مربوط به وضعیت بازگشت خود نداشته و حتی شماره تلفن یا ارتباط مشخصی برای پیگیری این موضوع در اختیار نداشته است.

به گفته نامجو، پس از تصمیم نهایی، در واشنگتن به دفتر حفاظت منافع ایران مراجعه کرد و وضعیت خود را توضیح داد. در آنجا به او گفته شد که به دلیل نداشتن گذرنامه ایرانی و گم شدن آن، ابتدا باید برای شناسنامه و سپس کارت ملی اقدام کند و این روند ممکن است حدود یک سال و دو یا سه ماه طول بکشد.

نامجو گفت در نتیجه این پاسخ، تصور کرده که بازگشتش در آن مقطع امکان پذیر نیست.

سفر به استانبول و آغاز روند بازگشت

او در ادامه روایت خود گفت حدود یک ماه پیش از بازگشت، پس از یک اتفاق خانوادگی، تصمیم گرفت برای چند روز از خانه خارج شود و به استانبول برود؛ سفری که در کنار مسائل شخصی، قرار بود برای انجام بخشی از فعالیت‌های موسیقایی او نیز مورد استفاده قرار گیرد.

نامجو گفت در مسیر پرواز به استانبول، این پرسش دوباره در ذهنش شکل گرفت که چرا موضوع بازگشت را آنجا پیگیری نکند.

او توضیح داد که پس از انجام بخشی از ضبط‌های موسیقی در استانبول، ارتباط خود را با دوستانش قطع کرد تا تحت تأثیر قرار نگیرد و تصمیمش تغییر نکند.

گفت وگو در سفارت ایران در استانبول

نامجو گفت در استانبول به سفارت ایران مراجعه کرد و مسئولان سفارت از او دعوت کردند تا درباره شرایطش گفت وگو کنند.

به گفته او، در این جلسه به وی گفته شد که امکان صدور «برگه عبور» یک بارمصرف وجود دارد، اما برای این کار باید با تهران هماهنگی و استعلام انجام شود.

نامجو گفت انجام این استعلام باعث شد مقاماتی که باید در جریان قرار بگیرند، مطلع شوند و حتی با برادرش، حمید، تماس گرفته شود.

او گفت برادرش در آن زمان جزئیات تصمیم او را نمی‌دانسته، اما حدس زده بود که نامجو قصد دارد پس از حدود ۲۰ سال به ایران بازگردد تا خانواده‌اش را ببیند.

«گرفتن من به شکل دستبند زدن در فرودگاه نبود»

یکی از بخش‌های اصلی روایت نامجو، توضیح درباره وضعیت حقوقی خود پس از ورود به ایران بود.

او در واکنش به این پرسش که چرا پس از ورود به ایران بازداشت نشده است، گفت: «در واقع گرفتن، ولی شکل گرفتن اینه که به جایی که دست فرودگاه به من دستبند بزنند و بگن بیا برو توی زندان، به بنده یک فرصتی دادند تا بتونم خانواده مو ببینم.»

نامجو گفت به دلیل برخی مطالب و اقداماتی که طی سال‌های گذشته انجام داده، از جمله برخی توییت‌ها و همچنین موضوع یک حکم قضایی مربوط به قطعه‌ای موسیقی در حدود ۲۰ سال پیش درباره قرآن، باید به مواردی که از نگاه قوانین جمهوری اسلامی ایران جرم محسوب می‌شود، پاسخ دهد.

او گفت اکنون در حال پاسخگویی به این موارد است و جلساتی نیز با او برگزار می‌شود.

به گفته نامجو، از او خواسته شده نامه‌ای به مقام قضایی بنویسد و درباره برخی مسائل توضیح دهد و همچنین موضوع گذرنامه خود را پیگیری کند.

«همه چیز من روی هولد است»

نامجو در ادامه گفت هنوز مشخص نیست نتیجه این روند چه خواهد بود و ممکن است با تصمیم مقام قضایی، بخشش یا مجازات در انتظار او باشد.

او تأکید کرد:«به هیچ عنوان یک شهروند آزاد نیستم.»

نامجو توضیح داد که آزادی فعلی او در حدی است که بتواند دوستان و خانواده‌اش را ببیند و در عین حال گفت از زمان ورود به ایران، عمداً بخش بیشتری از زندگی خصوصی خود را در صفحه اینستاگرامش به نمایش گذاشته تا مشخص باشد که در کنار خانواده و نزدیکانش حضور دارد.

او گفت به دلیل رابطه‌ای که طی سال‌ها با مخاطبانش داشته، آن‌ها را در جریان اتفاقات بعدی نیز قرار خواهد داد و درباره نتیجه پرونده و وضعیت خود، از جمله احتمال زندان، جریمه مالی یا ممنوع الخروجی، اطلاع رسانی خواهد کرد.

روایت نامجو از شرایط اقتصادی و زندگی در ایران

نامجو در بخش دیگری از سخنانش درباره وضعیت اقتصادی ایران نیز صحبت کرد و گفت شرایط اقتصادی از آنچه برخی رسانه‌های خارج از کشور درباره ایران روایت می‌کنند، دشوارتر است.

او در عین حال روایتی شخصی از برخورد خود با یک موتورسوار در تهران بیان کرد و گفت این فرد به او گفته که استاد دانشگاه و دارای دکترای علوم دفاعی است و حدود ۲۰ سال سابقه نظامی داشته، اما پس از آن به کار با موتور روی آورده است.

نامجو این فرد را نمونه‌ای از کسانی دانست که برای کشورشان خدمت کرده‌اند و گفت در مواجهه با وضعیت زندگی او احساس شرمندگی کرده و چند بار شانه او را بوسیده است.

توصیف نامجو درباره فعالیت‌های فرهنگی در تهران

نامجو در ادامه با اشاره به فضای فرهنگی تهران گفت در حال حاضر تعداد زیادی نمایش در تهران روی صحنه است.

او توضیح  داد که در تهران حدود ۱۱۰ تئاتر در حال اجراست و این تعداد را با فعالیت‌های تئاتری نیویورک مقایسه کرد.

نامجو همچنین درباره وضعیت فرهنگی ایران با اشاره به تغییرات نسبت به بیست سال قبل گفت: «تعداد چاپ کتاب، تعداد پادکست، جشنواره پادکست، تحلیل فوتبال و مسئله آزادی هایی که در پوشش به وجود آمده را رسانه‌های خارج از ایران به مخاطبان نمی‌گویند»

او گفت هنوز از دیدن تهران و مشهد سیر نشده و آنچه در فضای فرهنگی ایران دیده، برایش شگفت انگیز بوده است.

نامجو این وضعیت را از نگاه خود نوعی «رنسانس فرهنگی» توصیف کرد و گفت از افزایش فعالیت‌های فرهنگی و هنری و برخی تغییرات اجتماعی در ایران شگفت زده شده است.

خطاب نامجو به موزیسین‌ها و هنرمندان

نامجو در بخش دیگری از صحبت هایش خطاب به شماری از موزیسین‌ها و هنرمندان خارج از ایران، از جمله حبیب مفتاح، حسین شنبه زاده، مسعود بهنود، علی عظیمی و حامد نیک پی، گفت که اگر آن‌ها قصد فعالیت در ایران را داشته باشند، به اعتقاد او مردم از دیدنشان در خیابان خوشحال خواهند شد.

او گفت خودش در شرایط فعلی اجازه فعالیت ندارد، اما از پیشنهاد برگزاری یک کارگاه ریتم و شعر در زابل و ایرانشهر سخن گفت و اظهار کرد که بعد از مطرح شدن احتمال برگزاری چنین کارگاهی مردم این مناطق به شدت از برگزاری آن استقبال کرده‌اند.

حمله لفظی نامجو به مخالفان و برخی رسانه‌های خارج از ایران

بخش پایانی ویدئوی نامجو به انتقاد شدید او از آنچه «اپوزیسیون» و برخی رسانه‌های خارج از ایران نامید، اختصاص داشت.

او با استفاده از الفاظ تند، منتقدان و افرادی را که درباره زندگی شخصی و فعالیت‌های او اظهارنظر کرده‌اند مورد خطاب قرار داد و گفت برخی از آن‌ها طی سال‌های گذشته وارد مسائل شخصی زندگی او شده‌اند.

نامجو همچنین از برخی افرادی که در رسانه‌های خارج از ایران درباره او اظهارنظر می‌کنند انتقاد کرد و گفت برخی از این افراد در حوزه‌های مختلف خود را کارشناس معرفی می‌کنند و گاهی نیز درباره او به عنوان «کارشناس نامجو» اظهارنظر می‌کنند.

او در ادامه با اشاره به فعالیت‌های موسیقایی خود، حجم آثار و کارهایی را که طی سال‌ها انجام داده مطرح کرد و گفت افرادی که درباره او اظهارنظر می‌کنند، از نظر سابقه و فعالیت هنری قابل مقایسه با او نیستند.

نامجو در پایان این بخش با لحنی تند گفت منتقدان و برخی رسانه هایی که به گفته او به زندگی شخصی‌اش آسیب زده‌اند، نباید انتظار داشته باشند در صورت حضور در کنسرت‌های آینده‌اش خارج از ایران با استقبال او مواجه شوند.

این خواننده شماری از اپوزیسیون خارج از ایران که موافق حمله نظامی به کشورشان هستند را «بی‌شرف» خواند و گفت: تمایلی به حضور آنها در کنسرت‌های آینده‌ام ندارم.

او در نهایت خطاب به مخاطبانش گفت که همچنان در ایران است و از همراهی و محبت آن‌ها تشکر کرد.